PARALLELEN UND
KONVERGENZEN IN
DER
RELIGIONSGESCHICHTE
PARALLELS AND
CONVERGENCES IN
THE HISTORY OF
RELIGION
1
Gleicher
präreligöser
Untergrund
2.
Zeitliche
Parallelen in
Hellas, China,
Israel, Persien
und Indien
3.
Sachlichen
Parallelen:
vita religiosa
4.
Brahman, Tao,
Logos
5.
Atman,
pneuma
6.
Erlösungsdualismus
7.
Die mystische
Regung
8.
Heilandskult
9.
Theologische
Betrieb
10.
Einheit und
Verschiedenheit
des religiösen
Triebes
11.
Vergleich und
Unterscheidung
12.
Unterscheidung
der westlichen
und östlichen
Religionsentwicklung
13.
Beispiel:
Origenes und
indische
Theologie
1 Gleicher präreligöser Untergrund
We find that in
the beginnings
of civilization
religion comes
on to the scene
amongst men
everywhere in
very much the
same kind of
way, developing
from a
groundwork of
strangely
confused
spiritual
states and
ideas such as
recurs with
astonishing
similarity and
regularity
amongst the
peoples of the
black and of
the white, of
the yellow and
of the red
races, standing
at the
beginning of
all cultural
development and
often
persisting, so
that its
influence is
clearly
discernible in
the higher
religions and
cultures, while
it is still a
living force in
the cultures of
primitive
peoples. I mean
that dark
groundwork
which is made
up of the
emotions of
demonic fear,
of Shamanian
obsession, of
the crude
primitive
mysticism of
the demonic
orgy and the
ecstatic dance,
of magic rites,
dimly
developing into
those obscure,
transitional
notions of
belief in
spirits, the
cult of the
dead, the
services of the
soul and
totemism,
witchcraft and
magic,
manticism and
divination,
ideas of 'the
clean' and 'the
unclean',
primitive
asceticism,
sacrificial
mysticism,
fetishism,
whence we pass
to the demonic
personification
of nature and
natural objects
and forces, out
of which we
find slowly
struggling to
the surface the
idea of exalted
and sublime
divinities with
their attendant
priesthoods,
their temples
and feasts,
their sacred
communities and
customs. With
these we have
associated that
wealth of a
more extensive
fancy
manifesting
itself in
demonic tales,
in story and
myth, in animal
fable, in the
growth of saga
and legends, in
the ingenuities
of genealogies
and cosmologies
grounded in
primitive
speculation.
They constitute
a vast range of
individual
moments, almost
impossible to
survey as a
whole, strange
and difficult
of
interpretation.
Of very varied
content and
often
conflicting,
they are yet no
mere heap of
things lying in
casual
juxtaposition,
but a tough
network, so
that one thing
is always
interwoven with
another,
inseparably
linked to a
third, and as
it were dragged
along by a
fourth. It is
indeed a
strange growth,
which would
appear to have
flourished
under every
clime and in
every soil with
a disconcerting
similarity,
pointing to a
uniform and
constant
function of
human
psychology as
the underlying
determining
factor.
1 Gelijke prereligieuze grondslag
We zien dat in
het begin van
de beschaving
religie overal
op vrijwel
dezelfde wijze
ontstaat, zich
ontwikkelend
vanuit een
grondslag van
vreemde en
verwarde
gemoedstoestanden
en ideeën zoals
deze zich
herhalen met
verbluffende
overeenkomsten
en regelmaat
onder de
verschillende
soorten
bevolkingsgroepen
aan het begin
van hun gehele
culturele
ontwikkeling en
vaak zo
volhardend, dat
haar invloed
duidelijk
waarneembaar is
in de meer
ontwikkelde
religies en
culturen. Nog
steeds is deze
basis een
levende kracht
binnen de
cultuur van de
schriftloze
volken.
Ik bedoel dat
de genoemde
donkere
ondergrond,
welke bestaat
uit emoties van
demonisch
ontzag en
huiver,
doorgalmt in de
sjamaanse
bezetenheid, in
de ruwe
oermystiek van
demonische
riten en in de
extatische dans
en andere
magische
rituelen. Zij
schemert door
in deze
wispelturige en
wemelende
denkbeelden en
fantasievoorstellingen
van geloof in
geesten. En ze
klinkt ook door
in de cultus
van de dood, in
spirituele
bijeenkomsten
en totemisme,
hekserij en
magie,
waarzeggerij en
ontdekkingen
van het
verborgene door
speciale gaven,
in ideeën over
het zuivere en
het vervuilde,
primitieve
ascese,
offermystiek en
afgodische
vereringen.
En vanuit daar
gaat ze door
naar demonische
bezieling van
de natuur en
objecten en
krachten uit de
natuur.
Dan zien we het
gedachtegoed
langzaam
opklimmen, zich
ontdoen van
eerdere
voorstellingen
en zich
oprichten naar
verheven
godheden met
hun
begeleidende
priesterschappen,
hun tempels en
kerkelijke
feesten, hun
heilige
genootschappen
en gewoontes.
Hierin hebben
we de rijkdom
van een
omvangrijke
verbeelding,
die zich laat
zien in
demonische
vertellingen,
in verhalen en
mythen, in
fabels, in de
groei van sagen
en legenden, in
de kosmologieën
en
aartsvaderverhalen
die alle
gegrond zijn in
primitieve
speculaties,
met elkaar
verenigd. Zij
vormen een
gigantisch
spectrum van
individuele
momenten, bijna
onmogelijk om
als geheel te
overzien,
merkwaardig en
moeilijk te
interpreteren.
Van zeer
verschillende
inhoud en vaak
in tegenspraak,
zijn zij niet
alleen maar een
hoeveelheid
aangelegenheden
die toevallig
naast elkaar
liggen, maar
een hardnekkig
netwerk waarin
het één altijd
verweven is met
het ander,
onontvlechtbaar
gekoppeld aan
een derde, en
alsof het
voortgesleept
wordt door een
vierde. Het is
inderdaad een
zeldzaam gewas,
dat tot bloei
schijnt te zijn
gekomen onder
alle
omstandigheden
en op elke plek
met een
verbluffende
gelijkvormigheid,
wijzend op een
uniforme en
constante
werking van de
menselijke
psychologie als
de
onderliggende
bepalende
factor.
>
Synopsis
A comparative
analysis of the
nature of
mysticism. This
book attempts
to penetrate
the nature of
the phenomena
of mysticism by
comparing the
two principle
classic types
of Eastern and
Western
mystical
experience. A
sample of the
contents is as
follows:
similarity in
metaphysical
speculation;
the way of
knowledge;
creature and
Maya;
differentiation
of mystical
experiences in
general,
developed by
means of Indian
example; Gothic
man; mysticism
and ethics.
Appendices
contain
discussion
relative to
Fichte,
Schleiermacher,
Kant, Luther
and others.
