De geschiedenis van Luxemburg

Jaartallen

Vorst

" - ^

Huis

Bijzonderheden

963-998

Graaf Siegfried [Sigefroid]

" ? - ^ 998

Ardennen

In 963 bouwde hij een burcht op de plaats van de huidige hoofdstad van het groothertogdom; hij geldt daarmee als stichter van het graafschap

998-1026

Graaf Hendrik I [Henri I]

" 964 - ^ 27.02.1026

Ardennen

Zoon van Siegfried

1026-1047

Graaf Hendrik II [Henri II]

" 990 - ^ 14.10.1047

Ardennen

Neef (oomzegger) van Hendrik I

1047-1059

Graaf Giselbert

" 995 - ^ 14.08.1059

Ardennen

Broer van Hendrik II

1059-1086

Graaf Koenraad I [Conrad I]

" 1040 - ^ 08.08.1086

Ardennen

Zoon van Giselbert; hij was de eerste van wie men met zekerheid weet dat hij de titel van graaf van Luxemburg droeg (vermeld op 06.07.1083)

1086-1096

Graaf Hendrik III [Henri III]

" 1070 - ^ 1096

Ardennen

Zoon van Koenraad I

1096-1129

Graaf Willem [Guillaume]

" 1070 - ^ 1129

Ardennen

Zoon van Koenraad I

1129-1136

Graaf Koenraad II

" 1106 - ^ 1136

Ardennen

Zoon van Willem

[1136]

Gravin Ermesinde I

" ? - ^ 1141

Namen

Dochter van Koenraad I; zij was achtereenvolgens gehuwd met Albert van Moha-Dasburg en (sinds 1109) met Godfried van Namen (" ? - ^ 19.08.1139); toen zij na het overlijden van haar broer Luxemburg erfde schonk zij dit aan haar zoon Hendrik (IV); na het overlijden van haar tweede man trok zij zich in een klooster terug

1136-1196

Graaf Hendrik IV [Henri IV] de Blinde

" ca. 1112 - ^ 14.08.1196

Namen

Zoon van Ermesinde I en Godfried van Namen; hij was tevens graaf Hendrik I van Namen; hij was achtereenvolgens gehuwd met Laureta (dochter van graaf Diederik van den Elzas van Vlaanderen en gescheiden van Hendrik II van Limburg), welk huwelijk werd ontbonden in 1162, en met Agnes van Gelre; hij voerde strijd met zijn buurlanden Loon, Luik en Vlaanderen; hij was een machtig vorst, maar raakte aan het eind van zijn regering Namen kwijt aan Henegouwen; hij verleende stadsrechten aan nederzettingen

1196-1247

Gravin Ermesinde II

" 07.1186 - ^ 13 of 17.02.1247

Namen

Dochter van Hendrik IV en Agnes van Gelre; zij huwde in 1197 met graaf Theobald van Bar (^ 02.1214) en in 05.1214 met hertog Walram III van Limburg (^ 1226); zij verloor Namen aan Boudewijn V van Henegouwen

1247-1281

Graaf Hendrik V [Henri V] de Blonde

" 1217 - ^ 24.12.1281

Luxemburg-Limburg

Zoon van Ermesinde II en Walram III; hij was tevens graaf van Namen (1256-1264); zijn dochter Isabella (" ? - ^ 09.1298) huwde met graaf Gwijde van Dampierre van Vlaanderen; hij verloor Namen aan Jan I van Namen (zoon uit het tweede huwelijk van zijn schoonzoon Gwijde); hij huwde in 1240 met Margaretha van Bar; hij vergezelde koning Lodewijk IX van Frankrijk in diens kruistocht van 1270

1281-1288

Graaf Hendrik VI [Henri VI]

" ca. 1241 - ^ 05.06.1288

Luxemburg-Limburg

Zoon van Hendrik V; hij huwde in 1260 of 1261 met Beatrijs van Beaumont; hij sneuvelde in de Slag bij Woeringen

1288-1310

Graaf Hendrik VII [Henri VII]

" ca. 1262 - ^ 24.08.1313

Luxemburg-Limburg

Zoon van Hendrik VI; hij huwde op 09.06.1292 met Margaretha (dochter van hertog Jan I van Brabant); hij werd in 1308 Rooms-Duits koning en in 1312 keizer Hendrik VII van Duitsland

1310-1346

Graaf Jan I [Jean I] de Blinde

" 10.08.1296 - ^ 26.08.1346

Luxemburg-Limburg

Zoon van Hendrik VII; hij was tevens koning van Bohemen en van Moravië (1310-1346) door zijn huwelijk met Elisabeth van Bohemen (^ 28.09.1330); hij was meer ridder dan koning; hij streed van 1324-1334 tegen Jan III van Brabant (bondgenoot van Engeland); hij bezat van 1327-1335 ook Silezië; hij hertrouwde in 12.1334 met Beatrijs van Valois (dochter van hertog Lodewijk I van Bourbon); hij werd in 1339 blind; hij sneuvelde in de Slag bij Crécy

1346-1351

Graaf Karel I [Charles I]

" 14.05.1316 - ^ 29.11.1378

Luxemburg-Limburg

Zoon van Jan I; hij was tevens keizer Karel IV van Duitsland; hij deed afstand van Luxemburg ten behoeve van zijn halfbroer Wenceslaus (I)

1351-1383

Graaf/Hertog Wenceslaus I [Wenceslas I; ook: Wenzel I]

" 28.01.1337 - ^ 07 of 08.12.1383

Luxemburg-Limburg

Zoon van Jan I; hij huwde in 03.1354 met Johanna van Brabant en Limburg; op 13.03.1354 werd Luxemburg door zijn halfbroer en voorganger keizer Karel IV van Duitsland tot hertogdom verheven; hij was tevens hertog van Brabant en van Limburg (1355-1383) door zijn huwelijk met Johanna; zij moesten bij hun intrede de Blijde Inkomste (1356) verlenen; na de dood van zijn schoonvader streed hij tegen zijn zwager graaf Lodewijk II van Male van Vlaanderen, die hem versloeg in de Slag bij Scheut (17.08.1356); hij leed nederlagen tegen Vlaanderen en Gelre; hij overleed kinderloos

1383-1388

Hertog Wenceslaus II [Wenceslas II; ook: Wenzel II]

" 26.02.1361 - ^ 16.08.1419

Luxemburg-Limburg

Zoon van Karel I; hij was tevens koning Wenzel van Duitsland (1378-1400); hij was hertog van Luxemburg (1383-1419) en was tevens koning Wenceslaus IV van Bohemen (1378-1419); tijdens zijn bewind was er strijd met de Tsjechische nationalisten; hij werd afgezet door de rijksgroten

1388-1411

Hertog Jobst [Josse]

" ? - ^ ?

Luxemburg-Limburg

Wenceslaus II verpandde op 26.02.1388 het hertogdom aan Jobst; van die dag tot 23.11.1457 was er sprake van een erfelijke hertog (duc héréditaire) en een hertog ‘bij verpanding’ (duc par engagère)

1411-1412

Hertog Wenceslaus II [Wenceslas II; ook: Wenzel II] (hersteld)

" 26.02.1361 - ^ 16.08.1419

Luxemburg-Limburg

Wenceslaus II regeerde weer zelf [zie hiervoor]

1412-1415

Hertog Anton en hertogin Elisabeth

" 08.1384 - ^ 25.10.1415; " ? - ^ 03.08.1451

Capet-Bourgondië;

Görlitz

Anton was tevens hertog van Brabant en Limburg; hij was de tweede zoon van Filips de Stoute en Margaretha van Male; hij volgde de kinderloze Johanna van Brabant in 1404 op in Limburg en in 1406 in Brabant; hij was gehuwd met Johanna van Saint-Pol (^ 1407) en sinds 1409 met Elisabeth van Görlitz, die Luxemburg kreeg van de afgezette Wenceslaus II

1415-1418

Hertogin Elisabeth alleen

" ? - ^ 03.08.1451

Görlitz

[Zie hiervoor]

1418-1425

Hertog Jan II en hertogin Elisabeth

" 1374 - ^ 06.01.1425; " ? - ^ 03.08.1451

Beieren;

Görlitz

Elisabeth hertrouwde in 1418 met Jan VI van Beieren (prins-elect van Luik, zoon van graaf Albrecht van Holland); deze maakte tegenover gravin Jacoba van Beieren van Holland aanspraak op Holland, maar overleed kinderloos

1425-1443

Hertogin Elisabeth alleen

" ? - ^ 03.08.1451

Görlitz

Zij had na het overlijden van Jan II moeite haar gezag te handhaven en stelde daarom hertog Filips de Goede van Bourgondië in 1441 aan als ruwaard; in 1443 deed zij afstand van Luxemburg tegen een lijfrente; Luxemburg werd ingelijfd bij de Bourgondische erflanden

1443-1504: bij Bourgondië

1504-1684: bij Spanje

1684-1698: bij Frankrijk

1698-1713: bij Spanje

08.05.1713-12.12.1792: bij Oostenrijk

15.12.1792-28.04.1793: geannexeerd door Frankrijk

28.04.1793-01.10.1795: bij Oostenrijk

01.10.1795-01.02.1814: geannexeerd door Frankrijk; omgevormd tot Département des Forêts

1815-1840

Groothertog Willem I [Guillaume I]

" 24.08.1772 - ^ 12.12.1843

Oranje-Nassau

Op het Wener Congres (1814-1815) werd Luxemburg tot groothertogdom verheven en kwam het op 16.03.1815 in bezit van koning Willem I van Nederland, die lid werd van de Duitse Bond; in de hoofdstad werd een Pruisisch garnizoen gelegerd, waardoor het hier ten tijde van de Belgische Revolutie in 1839 vrij rustig bleef; in 1839 werd het westelijk deel van Luxemburg (meer dan de helft van het grondgebied) aan België afgestaan (de huidige Belgische provincie Luxemburg)

1840-1849

Groothertog Willem II [Guillaume II]

" 06.12.1792 - ^ 17.03.1849

Oranje-Nassau

Zoon van Willem I; hij was tevens koning Willem II van Nederland

1849-1890

Groothertog Willem III [Guillaume III]

" 19.02.1817 - ^ 23.11.1890

Oranje-Nassau

Zoon van Willem II; hij was tevens koning Willem III van Nederland; in 1866 viel de Duitse Bond uiteen en kwam de Noord-Duitse Bond tot stand, waarvan Luxemburg geen deel uitmaakte; hij was bereid het groothertogdom aan keizer Napoleon III van Frankrijk te verkopen met stilzwijgende instemming van de Duitse rijkskanselier Bismarck; toen deze transactie in de openbaarheid kwam, verklaarde Bismarck echter dat verkoop als reden tot oorlog beschouwd zou worden; op de Conferentie van Londen (1867) ter regeling van de Luxemburgse kwestie werd overeengekomen dat Luxemburg eigendom van het Nederlandse koningshuis zou blijven, echter wel als politiek neutraal gebied; de Pruisische troepen werden dan ook teruggetrokken; in 1868 kreeg Luxemburg een nieuwe Grondwet; aan de personele unie met Nederland kwam een eind in 1890, toen Willem III werd opgevolgd door zijn dochter Wilhelmina, die als vrouw de Luxemburgse kroon niet kon erven; deze kwam in handen van hertog Adolf van Nassau

[1850-1879]

Stadhouder Prins Hendrik de Zeevaarder

" 13.06.1820 - ^ 13.01.1879

Oranje-Nassau

Broer van Willem III; op 05.02.1850 werd hij voor zijn broer stadhouder; hij huwde in 1853 met prinses Amalia van Weimar (^ 1872) en in 1878 met prinses Maria van Pruisen (^ 1888), oudste dochter van prins Frederik Karel; beide huwelijken bleven kinderloos; hij was in Luxemburg zeer geliefd

1890-1905

Groothertog Adolf [Adolphe]

" 24.07.1817 - ^ 17.11.1905

Nassau-Weilburg

Hij was sinds 1839 hertog van Nassau; na de nederlaag van zijn bondgenoot Oostenrijk in de Brüderkrieg verloor hij Nassau in 1866 aan Pruisen; uit zijn tweede huwelijk met Adelaïde van Anhalt werd Willem Alexander geboren

1905-1912

Groothertog Willem IV Alexander [Guillaume IV Alexandre]

" 22.04.1852 - ^ 25.02.1912

Nassau-Weilburg

Zoon van Adolf; hij huwde op 21.06.1893 met Maria Anna van Bragança; hij werd in 1902 regent; aangezien hij geen zonen had werd in 1907 in Luxemburg de opvolging in vrouwelijke lijn mogelijk (op grond van het Familieverdrag van Nassau van 1883)

[1908-1912]

Regentes Maria Anna [Marie-Anne]

" 13.07.1861 - ^ 31.07.1942

Bragança

Echtgenote van Willem IV ; zij trad vanaf 19.03.1908 op als regentes voor haar echtgenoot en van 25.02.1912 tot 14.06.1912 als voogdes voor haar minderjarige dochter Maria Adelheid

1912-1919

Groothertogin Maria Adelheid [Marie-Adélaïde]

" 14.06.1894 - ^ 24.01.1924

Nassau-Weilburg

Oudste dochter van Willem IV; op 25.02.1912 volgde zij haar vader op, tot 14.06.1912 onder voogdij van haar moeder; zij poogde in 08.1914 tevergeefs een Duitse inval te voorkomen; tijdens de Eerste Wereldoorlog was het land door Duitsland bezet (02.08.1914-22.11.1918); na een campagne tegen haar omtrent haar houding tijdens de bezetting deed zij in 01.1919 afstand van de troon ten behoeve van haar zuster Charlotte en trok zij zich terug in een klooster

1919-1964

Groothertogin Charlotte

" 23.01.1896 - ^ 09.07.1985

Nassau-Weilburg

Tweede dochter van Willem IV; na troonsafstand door haar zuster werd zij op 15.09.1919 groothertogin; zij huwde op 06.11.1919 met prins Felix van Bourbon-Parma; tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Luxemburg bij het Derde Rijk ingelijfd (10.05.1940-14.09.1944; 16.12.1944-28.01.1945); het had zwaar te lijden onder het Ardennenoffensief (eind 1944); het economisch herstel na de oorlog verliep echter bijzonder snel; om de ontvolking van het landelijke noorden tegen te gaan voert de regering een regionaal-economisch ontwikkelingsbeleid; samen met België en Nederland vormt Luxemburg sinds 1948 de Benelux; Charlotte deed op 12.11.1964 afstand van de troon ten behoeve van haar oudste zoon Jan

[1961-1964]

Regent Jan [Jean]

" 05.01.1921

Capet-Bourbon- Parma

Oudste zoon van Charlotte; op 09.04.1953 huwde hij met prinses Joséphine-Charlotte van België (" 11.10.1927 - ^ 10.01.2005, dochter van koning Leopold III van België), uit welk huwelijk vijf kinderen werden geboren: 1. Marie Astrid (" 17.02.1954); 2. Henri; 3. Jean-Felix (" 15.05.1957) ; 4. Margaretha-Antonia (" 15.05.1957); en 5. Guillaume (" 01.05.1963); hij was vanaf 04.05.1961 regent, tot hij op 12.11.1964 zijn moeder opvolgde

1964-2000

Groothertog Jan [Jean]

" 05.01.1921

Capet-Bourbon- Parma / Nassau

Zie hiervoor; sinds 1987 is Nassau de officiële naam van de Luxemburgse dynastie

[1998-2000]

Regent Hendrik [Henri]

" 16.04.1955

Nassau

Tweede kind en oudste zoon van Jan; van 03.03.1998 tot 07.10.2000 trad hij op als regent voor zijn vader; hij huwde op 14.02.1981 met Maria Teresa Mestre (" 22.03.1956, dochter van een Cubaanse bankier), uit welk huwelijk vijf kinderen werden geboren: 1. Guillaume (" 11.11.1981), 2. Félix (" 03.06.1984), 3. Louis (" 03.08.1986), 4. Alexandra (" 16.02.1991) en 5. Sébastien (" 16.04.1992) ; hij was vanaf 03.03.1998 regent, tot hij op 07.10.2000 zijn vader opvolgde

2000-

Groothertog Hendrik [Henri]

" 16.04.1955

Nassau

Zie hiervoor