v Jaartallentabel: een overzicht van de geschiedenis van de Kerkelijke Staat (Vaticaanstad) met per paus een korte samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen tijdens zijn pontificaat

v Externe links

Jaartallentabel

Jaartallen	Paus	" - ^	herkomst	Bijzonderheden
32-67	Petrus	?-67	Bethsaida	Hij was een van de twaalf apostelen, met Johannes en Jakobus behorend tot de drie meest vertrouwde leerlingen van Jezus; zijn oorspronkelijke naam Sim(e)on werd door Jezus veranderd in de Aramese naam Kefas (‘’rots’’; in het Grieks: petra); hij wordt steeds als eerste apostel vermeld in de evangeliën; hij ontkende zijn discipelschap toen Jezus verhoord werd (de verloochening); volgens de Handelingen der Apostelen was ij de leider van de gemeente in Jeruzalem; hij verbreidde het evangelie in Cesarea, Antiochië, Corinthe, Babylon en Rome; hij zou onder keizer Nero met het hoofd omlaag gekruisigd zijn; twee nieuwtestamentische brieven staan op zijn naam; de paus ontleent zijn hoogste gezag in de Kerk (het primaat) aan zijn opvolging van Petrus als bisschop van Rome
67-76	Linus	?-?	Etrurië	-
76-88	Cletius [ook: Anacletius]	?-?	Rome	-
88-97	Clemens I Romanus	?-?	Rome	Hij behoorde tot de zogenaamde Apostolische Vaders; hij was waarschijnlijk de schrijver van enkele brieven aan de gemeente van Corinthe; veel andere literatuur werd ten onterechte aan hem toegeschreven; hij is een heilige met als feestdag 23 november
97-105	Evaristus	?-?	Griekenland	-
105-115	Alexander I	?-?	Rome	-
115-125	Sixtus I [ook: Xystus I]	?-?	Rome	-
125-136	Telesphorus	?-?	Griekenland	-
136-140	Hyginus	?-?	Griekenland	-
140-155	Pius I	?-?	Aquileia	-
155-166	Anicetus	?-?	Syrië	-
166-175	Soter	?-?	Campanië	-
175-189	Eleutherus	?-?	Epeiros	-
189-199	Victor I	?-?	Africa	-
199-217	Zephyrinus	?-?	Rome	-
217-222	Calixtus I	?-?	Rome	-
222-230	Urbanus I	?-?	Rome	-
230-235	Pontianus	?-?	Rome	-
235-236	Anterus	?-?	Griekenland	-
236-250	Fabianus	?-?	Rome	-
251-253	Cornelius	?-?	Rome	-
253-254	Lucius I	?-?	Rome	-
254-257	Stefanus I	?-?	Rome	-
257-258	Sixtus II	?-?	Griekenland	-
259-268	Dionysius	?-?	?	-
269-274	Felix I	?-?	Rome	-
275-283	Eutychianus	?-?	Luni	-
283-296	Caius [ook: Gaius of Cajus]	?-?	Dalmatië	-
296-304	Marcellinus	?-?	Rome	-
308-309	Marcellus I	?-?	Rome	-
309-310	Eusebius	?-?	Griekenland	-
311-314	Miltiades [ook: Melchiades}	?-?	Noord-Afrika	-
314-335	Sylvester I [ook: Silvester I]	?-?	Rome	-
336	Marcus	?-?	Rome	-
337-352	Julius I	?-?	Rome	-
352-366	Liberius	?-?	Rome	-
366-384	Damasus I	Ca. 304-384	Spanje	Hij gaf zijn secretaris, Hiëronymus, de opdracht tot herziening van de bijbeltekst, waarvan de Vulgaat-vertaling het resultaat was; hij is een heilige met als feestdag 11 december
384-399	Siricius	?-?	Rome	-
399-402	Anastasius I	?-?	Rome	-
402-417	Innocentius I	?-?	Albanië	Hij bevorderde het gezag van de bisschop van Rome in de wereldkerk; hij vrijwaarde in 410 de kerken van Rome van plundering door de Visigoten onder Alarik; hij steunde Augustinus bij de bestrijding van ketterijen in Noord-Afrika en schreef zelf over de genadeleer tegen Pelagius
417-418	Zosimus	?-?	Griekenland	-
418-422	Bonifatius I	?-?	Rome	-
422-432	Coelestinus I	?-?	Campanië	-
432-440	Sixtus III	?-?	Rome	-
440-461	Leo I de Grote	?-?	Etrurië	Hij was de eerste bisschop van Rome die de aanspraken op het oppergezag in het hele (voormalige) Romeinse Rijk wist door te zetten; hij bewaarde Rome voor verovering door de Hunnen (452) en de Vandalen (455); hij bestreed diverse ketterijen (het monofysitisme, het manicheïsme en het pelagianisme) en schreef vele brieven
461-468	Hilarius	?-?	Sardinië	-
468-483	Simplicius	?-?	Tivoli	-
483-492	Felix III [ook: Felix II]	?-?	Rome	-
492-496	Gelasius I	?-?	Africa	Hij bestreed de arianen, de pelagianen en de manicheeërs en hield vast aan het primaat van Rome boven Constantinopel; hij formuleerde een theorie over de verhouding tussen Kerk en Staat, waarin beide bevoegdheid op hun eigen gebied bezitten; de keizer is daarin echter in geestelijke zaken onderworpen aan de paus
496-498	Anastasius II	?-?	Rome	-
498-514	Symmachus	?-?	Sardinië	-
514-523	Hormisdas	?-?	Frosinone	-
523-526	Johannes I	?-?	Etrurië	-
526-530	Felix IV [ook: Felix III]	?-?	Samnium	-
530-532	Bonifatius II	?-?	Gooth	-
533-535	Johannes II	?-?	Rome	-
535-536	Agapetus I [ook Agapitus I]	?-?	Rome	-
536-537	Silverius	?-?	Campanië	-
537-555	Vigilius	?-?	Rome	-
556-561	Pelagius I	?-?	Rome	-
561-574	Johannes III	?-?	Rome	-
575-579	Benedictus I	?-?	Rome	-
579-590	Pelagius II	?-?	Gooth	-
590-604	Gregorius I de Grote	?-?	Rome	Onder hem werd Engeland bekeerd tot het Christendom
604-606	Sabinianus	?-?	Etrurië	-
607	Bonifatius III	?-?	Rome	-
608-615	Bonifatius IV	?-?	Marsië	-
615-618	Deusdedit I [ook: Adeodatus I]	?-?	Rome	-
619-625	Bonifatius V	?-?	Napels	-
625-638	Honorius I	?-?	Campanië	-
640	Severinus	?-?	Rome	-
640-642	Johannes IV	?-?	Dalmatië	-
642-649	Theodorus I	?-?	Griek	-
649-654	Martinus I	?-?	Todi	-
654-657	Eugenius I	?-?	Rome	-
657-672	Vitalianus	?-?	Segni	-
672-676	Deusdedit II [ook: Adeodatus II]	?-?	Rome	-
676-678	Donus	?-?	Rome	-
678-681	Agatho	?-?	Sicilië	-
682-683	Leo II	?-?	Sicilië	-
684-685	Benedictus II	?-?	Rome	-
685-686	Johannes V	?-?	Syrië	-
686-687	Conon	?-?	Sicilië (?)	-
687-701	Sergius I	?-?	Syrië	-
701-705	Johannes VI	?-?	Griekenland	-
705-707	Johannes VII	?-?	Griekenland	-
708	Sisinnius	?-?	Syrië	-
708-715	Constantius	?-?	Syrië	-
715-731	Gregorius II	?-?	Rome	-
731-741	Gregorius III	?-?	Syrië	-
741-752	Zacharius	?-?	Griekenland	-
752	Stefanus II	?-?	?	Hij sloot onder bemiddeling van de Engelse zendeling Bonifatius een bondgenootschap met Pepijn III van Frankrijk
752-757	Stefanus III	?-?	Rome	In 754 zalfde hij Pepijn III van Frankrijk tot koning van Frankrijk
757-767	Paulus I	?-?	Rome	-
768-772	Stefanus IV	?-?	Sicilië	-
772-795	Adrianus I [ook: Hadrianus I]	?-?	Rome	-
795-816	Leo III	?-816	Rome	Hij kroonde zijn beschermheer Karel de Grote (keizer Karel I van Frankrijk en keizer Karel van Duitsland) in 800 te Rome tot keizer van het Westen; hij deed hiermee afbreuk aan de macht van de Byzantijnse keizer en vergrootte het aanzien van de paus op politiek gebied; hij is een heilige met als feestdag 12 juni
816-817	Stefanus V	?-?	Rome	-
817-824	Paschalis I	?-?	Rome	-
824-827	Eugenius II	?-?	Rome	-
827	Valentinus	?-?	Rome	-
827-844	Gregorius IV	?-?	Rome	-
844-847	Sergius II	?-?	Rome	-
847-855	Leo IV	?-?	?	-
855-858	Benedictus III	?-?	Rome	-
858-867	Nicolaas I de Grote	?-?	Rome	-
867-872	Adrianus II [ook: Hadrianus II]	?-?	Rome	-
872-882	Johannes VIII	?-?	Rome	-
882-884	Marinus I	?-?	Gallese	-
884-885	Adrianus III [ook: Hadrianus III]	?-?	Rome	-
885-891	Stefanus VI	?-?	Rome	-
891-896	Formosus	?-?	Rome (?)	-
896	Bonifatius VI	?-?	Rome	-
896-897	Stefanus VII	?-?	Rome	-
897	Romanus	?-?	Gallese	-
897	Theodorus II	?-?	Rome	-
898-900	Johannes IX	?-?	Tivoli	-
900-903	Benedictus IV	?-?	Rome	-
903	Leo V	?-?	Ardea	-
904-911	Sergius III	?-?	Rome	-
911-913	Anastasius III	?-?	Rome	-
913-914	Lando	?-?	Sabijn	-
914-928	Johannes X	?-?	Tossignano	-
928	Leo VI	?-?	Rome	-
929-931	Stefanus VIII	?-?	Rome	-
931-935	Johannes XI	?-?	Rome	-
936-939	Leo VII	?-?	Rome	-
939-942	Stefanus IX	?-?	Rome	-
942-946	Marinus II	?-?	Rome	-
946-955	Agapetus II [ook Agapitus II]	?-?	Rome	-
955-963	Johannes XII	?-?	Tusculum	-
963-964	Leo VIII	?-?	Rome	-
964	Benedictus V	?-?	Rome	-
965-972	Johannes XIII	?-?	Rome	-
973-974	Benedictus VI	?-?	Rome	-
974-983	Benedictus VII	?-?	Rome	-
983-984	Johannes XIV	?-?	Pavia	Eigenlijke naam: Pietro Canepanova
985-996	Johannes XV	?-?	Rome	-
996-999	Gregorius V	?-?	Karinthië	-
999-1003	Sylvester II [ook: Silvester II]	?-?	Alvernia	-
1003	Johannes XVII	?-?	Rome	-
1004-1009	Johannes XVIII	?-?	Rome	-
1009-1012	Sergius IV	?-?	Rome	-
1012-1024	Benedictus VIII	?-?	Tusculum	-
1024-1032	Johannes XIX	?-?	Tusculum	-
1032-1045	Benedictus IX	?-?	Tusculum	Opnieuw paus in 1045 en 1047-1048
1045	Sylvester III [ook: Silvester III]	?-?	Rome	-
1045	Benedictus IX	?-?	Tusculum	[Zie hiervoor]
1045-1046	Gregorius VI	?-?	Rome	-
1046-1047	Clemens II	?-?	Saksen	-
1047-1048	Benedictus IX	?-?	Tusculum	[Zie hiervoor]
1048	Damasus II	?-?	Beieren	Na 23 dagen pontificaat overleden
1049-1054	Leo IX	1002-1054	Elzas	Eigenlijk naam: graaf Bruno van Egisheim en Dagsburg, Bruno van Lotharingen; hij was een hervormingsgezinde paus die zich liet bijstaan door mannen als Hildebrand en Petrus Damianus; hij werd in 1053 door de Noormannen gevangen genomen; in 1054 vond het oosters schisma plaats
1055-1057	Victor II	?-?	Beieren	-
1057-1058	Stefanus X	?-?	Lotharingen	-
1059-1061	Nicolaas II	?-?	Bourgondië	-
1061-1073	Alexander II	?-?	Milaan	-
1073-1085	Gregoris VII	?-?	Etrurië	-
1086-1087	Victor III	?-?	Beneventum	-
1088-1099	Urbanus II	Ca. 1042-1099	Frankrijk	Eigenlijke naam: Odo van Lagery; hij zetelde van 1089 tot 1096 buiten Rome vanwege de aanwezigheid van de tegenpaus Clemens III, die door keizer Hendrik IV van Duitsland werd gesteund; hij zette het hervormingswerk van Gregorius VII voort; op het concilie van Clermont in 1095 werd de lekeninvestituur verboden en het startschot van de kruistochten gegeven; in 1094 werd keizer Hendrik IV van Duitsland (opnieuw) geëxcommuniceerd
1099-1118	Paschalis II	?-?	Ravenna	-
1118-1119	Gelasius II	?-?	Gaeta	-
1119-1124	Calixtus II	?-?	Bourgondië	Zijn zuster Clementia huwde ca. 1090 met graaf Robert II van Vlaanderen
1124-1130	Honorius II	?-?	Imalo	-
1130-1143	Innocentius II	?-?	Rome	-
1143-1144	Coelestinus II	?-?	Città di Castello	-
1144-1145	Lucius II	?-?	Bologna	-
1145-1153	Eugenius III	?-?	Pisa	-
1153-1154	Anastasius IV	?-?	Rome	-
1154-1159	Adrianus IV [ook: Hadrianus IV]	?-?	Engeland	-
1159-1181	Alexander III	?-?	Siena	-
1181-1185	Lucius III	?-?	Lucca	-
1185-1187	Urbanus III	?-?	Milaan	-
1187	Gregorius VIII	?-?	Beneventum	-
1187-1191	Clemens III	?-?	Rome	-
1191-1198	Coelestinus III	?-?	Rome	-
1198-1216	Innocentius III	?-?	Rome	-
1216-1227	Honorius III	?-?	Rome	-
1227-1241	Gregorius IX	?-?	Anagni	-
1241	Coelestinius IV	?-?	Milaan	-
1243-1254	Innocentius IV	?-?	Genua	-
1254-1261	Alexander IV	?-?	Rome	-
1262-1264	Urbanus IV	?-?	Frankrijk	-
1264-1268	Clemens IV	?-?	Frankrijk	-
1271-1276	Gregorius X	?-?	Piacenza	-
1276	Innocentius V	?-?	Savoye	-
1276	Adrianus V [ook: Hadrianus V]	?-?	Genua	-
1276-1277	Johannes XXI	?-?	Portugal	-
1277-1280	Nicolaas III	?-?	Rome	-
1281-1285	Martin IV	?-?	Frankrijk	-
1285-1287	Honorius IV	?-?	Rome	-
1288-1292	Nicolaas IV	?-?	Ascoli	-
1294	Coelestinus V	?-?	Isernia	-
1294-1303	Bonifatius VIII	?-?	Anagni	-
1303-1304	Benedictus XI	?-?	Treviso	-
1305-1314	Clemens V	?-?	Frankrijk	-
1316-1334	Johannes XXII	1249-1334	Frankrijk	Eigenlijke naam: Jacques Duèse; hij was paus tijdens de Babylonische Ballingschap der pausen in Avignon; hij veroordeelde de radicale franciscanen, de zogenaamde spiritualen; hij reorganiseerde de kerkelijke administratie
1334-1342	Benedictus XII	?-?	Frankrijk	-
1342-1352	Clemens VI	?-?	Frankrijk	-
1352-1362	Innocentius VI	?-?	Frankrijk	-
1362-1370	Urbanus V	?-?	Frankrijk	-
1370-1378	Gregorius XI	?-?	Frankrijk	-
1378-1389	Urbanus VI	?-?	Napels	-
1389-1404	Bonifatius IX	?-?	Napels	-
1404-1406	Innocentius VII	?-?	Sulmona	-
1406-1415	Gregorius XII	?-?	Venetië	-
1417-1431	Martinus V	?-?	Rome	-
1431-1447	Eugenius IV	?-?	Venetië	-
1447-1455	Nicolaas V	?-?	Sarzana	-
1455-1458	Calixtus III	?-?	Spanje	-
1458-1464	Pius II	?-?	Siena	-
1464-1471	Paulus II	?-?	Venetië	-
1471-1484	Sixtus IV	?-?	Savona	Eigenlijke naam: Francesco Della Rovere
1484-1492	Innocentius VIII	?-?	Genua	-
1492-1503	Alexander VI	Ca. 1431-1503	Spanje	Eigenlijke naam: Rodrigo Borgia; hij was een typische renaissance-vorst; hij voerde een autocratisch bewind; zijn kinderen Cesare (1475-1507) en Lucrezia (1480-1519) Borgia zette hij in voor zijn machtspolitiek; hij leidde een exuberant leven en bracht het pausdom in diskrediet; in 1493 stelde hij de demarcatielijn vast tussen de Spaanse en de Portugese koloniale machtssferen
1503	Pius III	?-?	Siena	-
1503-1513	Julius II	1453-1513	Savona	Eigenlijke naam: Giuliano della Rovere; tijdens zijn pontificaat bereikte de Renaissance haar hoogtepunt: de bouw van de nieuwe Sint-Pieter (begonnen in 1506), opdrachten aan de kunstenaars Bramante, Rafaël en Michelangelo; hi deed militante pogingen om de Kerkelijke Staat te versterken; hij riep in 1512 het vijfde concilie van Lateranen bijeen
1513-1521	Leo X	1475-1521	Florence	Eigenlijke naam: Giovanni de’ Medici; hij zette de aflaatpolitiek van zijn voorgangers voort; hij had geen oog voor het belang van Luthers stellingen (‘’een monnikentwist’’), waardoor de Reformatie kansen kreeg; hij verleende aan koning Frans I van Frankrijk het recht om bisschopskandidaten voor te dragen (concordaat van Bologna, 1516-1789); hij beëindigde het Concilie van Lateranen (1512-1517); hij was een geleerde en bevorderde de kunsten
1522-1523	Adrianus VI [ook: Hadrianus VI]	1459-1523	Utrecht	Eigenlijke naam: Adriaan Florisz. Boeyens; hij bracht het grootste deel van zijn leven in Leuven door, waar hij een gewaardeerd hoogleraar en bestuurder aan de universiteit was; Erasmus beschouwde hem als een wijze raadgever; hij was de opvoeder van de latere keizer Karel V van Duitsland; hij werd regent in Spanje; vervolgens werd hij bisschop en kardinaal; als paus wilde hij onmiddellijk grote veranderingen en hervormingen in de Kerk doorvoeren; zo wilde hij een eind maken aan de weelde en verkwisting aan het pauselijke hof; hij schafte verschillende voorrechten van de kardinalen af, die dat niet waardeerden, omdat zij een zeer luxe leven gewend waren; hij kreeg echter nauwelijks de kans zijn plannen door te voeren; de politieke omstandigheden werkten tegen, aangezien half Europa in oorlog was
1523-1534	Clemens VII	?-?	Florence	-
1534-1549	Paulus III	?-?	Rome	-
1550-1555	Julius III	?-?	Rome	-
1555	Marcellus II	?-?	Montepulciano	-
1555-1559	Paulus IV	?-?	Napels	-
1559-1565	Pius IV	?-?	Milaan	-
1566-1572	Pius V	1504-1572	Alexandrië	Eigenlijke naam: Antonio Michele Ghislieri; hij was dominicaan, sinds 1558 grootinquisiteur; hij voerde de besluiten van het Concilie van Trente uit: het Catechismus Romanus, het brevier en missaal; hij hervormde de curie; hij verdreef de joden uit de Kerkelijke Staat; hij verbood in 1567 de stierengevechten en dreigde ieder die er naar ging kijken met de ban; hij excommuniceerde inwoners der Nederlanden en beval later de uitroeiing der Hugenoten; hij deed met de bul Regnans in Excelsis koning Elisabeth I van Engeland in de ban en verklaarde haar vervallen van de Engelse troon; dit was de laatste keer dat een paus een vorstelijke persoon in de ban deed; hij nam deel aan de zeeslag bij Lepanto in 1571, waarbij het opdringen van de islam in Europa werd tegengehouden; hij werd heilig verklaard in 1712; zijn feestdag is 30 april
1572-1585	Gregorius XIII	?-?	Bologna	-
1585-1590	Sixtus V	1521-1590	Grottammare	Eigenlijke naam: Felice Peretti; hij was een Franciscaan en een vurig voorstander van curiehervorming; hij verdreef de struikrovers uit de Kerkelijke Staat en begon met de drooglegging van de Pontijnse moerassen; hij verbond zich met koning Filips II van Spanje in de oorlogsdreiging tegen Engeland (Armada); hij voltooide de koepel van de Sint-Pieter en liet het paleis van Lateranen bouwen
1590	Urbanus VII	?-?	Rome	-
1590-1591	Gregorius XIV	?-?	Cremona	-
1591	Innocentius IX	?-?	Bologna	-
1592-1605	Clemens VIII	?-?	Fano	-
1605	Leo XI	?-?	Florence	-
1605-1621	Paulus V	?-?	Rome	-
1621-1623	Gregorius XV	?-?	Bologna	-
1623-1644	Urbanus VIII	?-?	Florence	-
1644-1655	Innocentius X	?-?	Rome	-
1655-1667	Alexander VII	?-?	Siena	-
1667-1669	Clemens IX	?-?	Pistoia	-
1670-1676	Clemens X	?-?	Rome	-
1676-1689	Innocentius XI	?-?	Como	Zalig verklaard door paus Pius XII; afkomstig uit de familie Odescalchi; uit recent onderzoek is gebleken dat hij vanaf 1660 grote sommen geld leende aan stadhouder prins Willem III van Nederland; deze wist daarmee onder meer zijn inval in Groot-Brittannië in 1688 te financieren, die leidde tot de Glorious Revolution, waarbij de katholieke koning Jacob II van Engeland van de troon werd gestoten
1689-1691	Alexander VIII	?-?	Venetië	-
1691-1700	Innocentius XII	?-?	Spinazzola	-
1700-1721	Clemens XI	?-?	Urbino	-
1721-1724	Innocentius XIII	?-?	Rome	-
1724-1730	Benedictus XIII	?-?	Gravina	-
1730-1740	Clemens XII	?-?	Florence	-
1740-1758	Benedictus XIV	?-?	Bologna	-
1758-1769	Clemens XIII	?-?	Venetië	-
1769-1774	Clemens XIV	1705-1774	Sant’ Arcangelo	Zijn eigenlijke naam was Lorenzo Ganganelli; hij was franciscaan; hij hief in zijn breve ‘’Dominus ac Redemptor’’ van 21.07.1773 onder zware druk van Frankrijk en Spanje de orde der jezuïeten op, hetgeen echter nauwelijks een verbetering betekende in de betrekkingen tussen de Heilige Stoel en de Europese vorsten
1775-1799	Pius VI	1717-1799	Cesena	Eigenlijke naam: Giovanni Angelico Braschi; hij kreeg vooral te maken met absolutistische vorsten die eigen staatskerken wilden en met bisschoppen die het gezag van Rome wilden verkleinen (het gallicanisme en het febronianisme); in 1798 bezetten troepen van Napoleon I van Frankrijk Rome en riepen zij de republiek uit; hij werd gearresteerd en stierf in Valence (Frankrijk)
1800-1823	Pius VII	1740-1823	Cesena	Eigenlijke naam: Gregorio Barnaba Chiramonti; hij was benedictijn; hij werd tot paus gekozen te Venetië tijdens de bezetting van Rome door Napoleon I van Frankrijk, met wie hij op 15.07.1801 een concordaat sloot; hij was aanwezig toen Napoleon I van Frankrijk zichzelf in 1804 tot keizer kroonde; daarop volgden de bezetting van de Kerkelijke Staat door de Fransen in 1808, de excommunicatie van Napoleon I van Frankrijk, de verbanning van Pius VII naar Savona in 1809 en naar Fontainebleau in 1812, en zijn terugkeer naar Rome in 1814; het Weense Congres erkende zijn wereldlijke heerschappij; hij herstelde de orde der jezuïeten
1823-1829	Leo XII	1760-1829	Genga	Eigenlijke naam: Annibale Sermattei della Genga; zijn streng-reactionair regime maakte hem zeer impopulair maakte, ondanks de vele verbeteringen die hij intern wist door te voeren; met koning Willem I van Nederland sloot hij in 1827 een concordaat, dat overigens slechts gedeeltelijk werd uitgevoerd; zijn publieke steun aan koning Ferdinand VII van Spanje tegen de onafhankelijkheidsbeweging in Latijns-Amerika zette veel kwaad bloed
1829-1830	Pius VIII	1761-1830	Cingoli	Eigenlijke naam: Francesco Saverio Castiglioni; 1816 werd hij bisschop van Cesena en tevens kardinaal; als paus volgde hij een gematigd progressieve lijn; na de Julirevolutie (1830) in Frankrijk spoorde hij aan tot erkenning van Louis-Philippe
1831-1846	Gregorius XVI	1765-1846	Belluno	Eigenlijke naam: Bartolomeo Alberto Cappellari [kloosternaam: Mauro]; hij werd gekozen na een conclaaf van meer dan twee maanden; hij werd geconfronteerd met opstanden en wantoestanden in de Pauselijke Staat en met het Italiaanse eenheidsstreven; de opstand van de katholieke Polen tegen de tsaar verbood hij, maar de Belgische opstand van 1830 tegen koning Willem I van Nederland verdedigde hij
1846-1878	Pius IX	1792-1878	Snigalia	Eigenlijke naam: Giovanni Maria Mastai-Ferretti; hij verloor in 1870 de Kerkelijke Staat; er was een Kulturkampf met Bismarck; tijdens zijn pontificaat was er het Eerste Vaticaanse Concilie (onfeilbaarheid) en de verschijning van de Osservatore Romano (01.07.1861), het officiële orgaan van het Vaticaan; hij isoleerde de rooms-katholieke Kerk door in zijn encycliek Quanta cura (1864) en de eraan verbonden syllabus errorum (lijst van dwalingen) alle eigentijdse stromingen zonder onderscheid te bestrijden
1878-1903	Leo XIII	1810-1903	Carpineto	Eigenlijke naam: Vinchenzo Gioacchino Pecci; hij werd vooral bekend door zijn sociale encycliek Rerum novarum (1891); hij probeerde tijdens zijn pontificaat de ogen open te houden voor eigentijdse ontwikkelingen, zowel binnen de Kerk als in maatschappij en politiek; hij was terughoudend in zijn uitspraken en heeft nooit gebruik gemaakt van de omstreden persoonlijke onfeilbaarheid die het Eerste Vaticaans Concilie aan de paus had toegekend (1869-1870); in 1879 vaardigde hij de encycliek Aeterni patris uit, die een herleving teweegbracht in de studie van Thomas van Aquino (neothomisme); met al zijn openheid is hij nooit een voorstander geweest van de democratie; een koninkrijk bleef voor hem de beste vorm van bestuur; in 1899 gaf hij de bisschoppen van de Verenigde Staten opdracht om hun gelovigen te weerhouden van zelfstandig optreden; hij heeft het pauselijk ambt over de hele wereld meer aanzien gegeven
1903-1914	Pius X	1835-1914	Riese	Eigenlijke naam: Giuseppe Melchior Sarto; hij was op de kerk gericht; hij herzag het kerkelijk recht, het lekenapostolaat en de liturgie; hij verzette zich tegen de theologische vrijheden van het modernisme (onder meer in zijn encycliek Pascendi van 1907); hij hervormde de curie en deed in 1909 de eerste Vaticaanse ‘’staatscourant’’ (de Acta Apostolicae Sedis) verschijnen; in 1954 werd hij heilig verklaard; zijn feestdag is 21 augustus
1914-1922	Benedictus XV	1854-1922	Genua	Eigenlijke naam: Giacomo Paolo Giovanni Battista markies della Chiesa; hij werd in 1907 aartsbisschop van Bologna en pas in 1914 kardinaal; tijdens de Eerste Wereldoorlog zette hij zich actief in voor gevangenen, gewonden en vluchtelingen
1922-1939	Pius XI	1857-1939	Desio	Eigenlijke naam: Achille Ambrogio Damiano Ratti; hij was voor zijn pontificaat verbonden aan de Biblioteca Ambrosiana en aartsbisschop van Milaan; hij schreef 30 encyclieken, onder meer tegen voorbehoedmiddelen, het nationaal-socialisme en het communisme; hij sloot in 1929 met Italië het verdrag van Lateranen; hij sloot concordaten met verscheidene landen; hij bevorderde de missie en de Katholieke Actie (het lekenapostolaat; heilige jaren); hij deed Radio Vaticana bouwen en richtte een sterrenwacht, een archeologisch instituut en een pinacotheek (een schilderijenmuseum) op
1939-1958	Pius XII	1876-1958	Rome	Eigenlijke naam: Eugenio Pacelli; tussen 1919 en 1929 was hij nuntius in Duitsland, daarna staatssecretaris van Pius XI; hij bestreed het communisme en wees de figuur van de priester-arbeider af; hij had een dubieuze houding inzake de jodenvervolging (verbeeld in Der Stellvertreter van Hochhut); hij vaardigde verscheidene encyclieken uit, onder meer Humani Generis en Munificentissimus Deus (over de Maria-ten-hemel-opneming; beide in 1950)
1958-1963	Johannes XXIII [bijgenaamd: Johannes de Goede]	1881-1963	Sotto il Monte	Eigenlijke naam: Angelo Giuseppe Roncalli; hij was eerder onder meer hoogleraar in de kerkgeschiedenis en de patrologie, vertegenwoordiger van de paus in Turkije en in Frankrijk, vanaf 1953 kardinaal en aartsbisschop van Venetië; als paus vergrootte en internationaliseerde hij het college van kardinalen; zijn belangrijkste daad was de samenroeping van het tweede Vaticaanse concilie (1962-1965), dat veel vernieuwingen in de rooms-katholieke Kerk en toenadering tot andere Kerken teweegbracht
1963 1978	Paulus VI	1897-1978	Conesio	Eigenlijke naam: Giovanni Battista Montini; voor zijn pontificaat was hij aartsbisschop van Milaan; hij zette het tweede Vaticaanse concilie voort; hij stelde een driejaarlijkse bisschoppensynode in (met alleen adviserende bevoegdheid); hij internationaliseerde het bestuursapparaat (de curie); hij bevorderde op vele reizen de oecumene; hij vaardigde behoudende encyclieken over het pausschap uit: Ecclesiam suam (1964), Maria (1965, 1966), eucharistie (1965), celibaat (1967) en het gebruik van voorbehoedmiddelen (1968); een meer progressieve over ontwikkelingshulp (1967); hij remde de kerkelijke ontwikkelingen in Nederland (Nieuwe Katechismus, pastoraal concilie, benoeming van de bisschoppen Simonis en Gijsen)
1978	Johannes Paulus I	1912-1978	Canale d’Agordo	Eigenlijke naam: Albino Luciani; hij was paus van 26.08.1978 tot 28.09.1978; hij was vanaf 1969 aartsbisschop van Venetië
1978-2005	Johannes Paulus II	1920-2005	Polen	Eigenlijke naam: Karol Józef Wojtyla; hij was afkomstig uit Polen en was de eerste niet-Italiaanse paus sinds Hadrianus VI (1523); van 1963-1978 was hij aartsbisschop van Krákow; hij pleitte voor menselijkheid en rechtvaardige maatschappelijke verhoudingen; hij inspireerde tot de val van het communisme in het toenmalige Oostblok; hij maakte veel buitenlandse reizen; in theologisch opzicht was hij behoudend (Maria-verering, celibaat, dogma's); de laatste jaren tobde hij steeds meer met zijn gezondheid; hij leed aan de ziekte van Parkinson
2005-	Benedictus XVI	1927-	Duitsland	Eigenlijke naam: Joseph Alois Ratzinger; hij is de eerste Duitse paus sinds Victor II (1055-1057); in 1951 werd hij samen met zijn broer tot priester gewijd; hij doceerde daarna theologie; hij werd benoemd tot bisschop van München in 1997 en vervolgens tot kardinaal; op 19.04.2005 werd hij gekozen na een kort conclaaf

Externe links top

v De officiële website van het Vaticaan is Vatican: the Holy See.

v Zie ook Cactholic Encyclopedia: List of Popes.

v Voor meer informatie over Vaticaanstad: zie vaticaanstad.opzijnbest.nl.

free webmaster utilities