Alkemade
wordt gevormd door zes woonkernen, te weten:
- Roelofarendsveen
- Oude
Wetering
- Nieuwe
Wetering
- Rijpwetering
- Oud
Ade
- Kaageiland
De
globale geschiedenis van Alkemade
De
geschiedenis begint bij de Romeinen die langs de hoofdrivieren dijken
aanlegden tegen het water. Het gebied Alkemade kreeg structuur doordat
er wegen werden aangelegd op die dijken.
Pas vanaf 1100 kwamen er mensen in het gebied wonen. Deze mensen kapten
de bomen en struiken zodat de veengrond bruikbaar werd voor de landbouw.
In de 13e eeuw werden er polders aangelegd zodat de waterstand
in het gebied onder controle werd gehouden. Het gebied werd bestuurd
door Hollandse graven, die het gebied opdeelden en deze lieten besturen
door de zogenoemde Hoofdwaterschappen of Hoogheemraadschappen. Deze
zorgden voor het land en de mensen die er woonden.
Rond 1290 kocht Dirk van Alkemade het hele gebied van de 'heeren eedelen
van Leyden'. Zij waren bruggraven van Leiden en heren van Rijnland.
Het geslacht
van Dirk van Alkemade stamde af van het oude grafelijke huis van Holland.
Dit is terug te zien in hun wapenschild dat bestaat uit een zwarte
leeuw, waarvan de kop afgedekt is met de prinselijke bloemenkroon.
Dit wapen is nog steeds het huidige wapen van de gemeente Alkemade.
Het slot van het geslacht Alkemade stond al in de 9e eeuw
in Warmond. Het werd vele malen verwoest en weer opgebouwd. Er is
nu helaas niets meer van te vinden.
Toen Dirk van Alkemade het gebied kocht kreeg het automatisch zijn
naam.
Vanaf 1291 kreeg de heer van Alkemade het recht van heerlijkheid wat
in hield dat hij de rechtspraak en het bestuur van het gebied op zich
nam, het jachtrecht bepaalde, het recht van hand- en spandiensten
had en het recht om tienden delen van de bevolking te heffen had.
Zo ontstond de heerlijkheid van Alkemade. Deze verdween pas in 1795
door de staatkundige veranderingen tijdens de Franse revolutie. Na
de Franse tijd werd Alkemade een gemeente in het Koninkrijk der Nederlanden.
De vroege middelen van bestaan waren visserij en turfsteken. Er heeft
veel strijd gewoed over de verpachting van viswater. In 1591 overstroomde
het hele gebied en waren boeren genoodzaakt om aan hooibouw te doen.
Toen het water af nam werd er ook hennep (voor het maken van touw)
en vlas (werd linnen van gemaakt) verbouwd naast de veeteelt.
Rond 1500 kwam ook de tuinbouw op, Alkemade werd een goed afzetgebied
gevonden voor welgestelden in Amsterdam en Leiden die groenten aten
als toespijs.
Oude Wetering was een echt scheepvaartdorp waar in de 13e
eeuw het scheepvaartverkeer behoorlijk druk was. Hierdoor ging men
zich in Oude Wetering richten op de scheepvaart en kwamen er scheepswerven,
zeilmakerijen, schipperscafés en bevoorradingswinkels.
Roelofarendsveen (het grootste dorp) was in de 18e eeuw
een tuinbouwdorp. Er gingen drie groenteschuiten per dag naar Amsterdam.
Rijpwetering was een veeteelt dorp, waar de rechtkamer en de gevangenis
waren ondergebracht in het café 'De Vergulde Vos'. Later werd deze
verplaatst naar het gemeentehuis, die in Oude Wetering stond.
Oud Ade, het jongste dorp van Alkemade, heeft zich pas rond 1800 rond
de kerk gevormd.
Alkemade is door de eeuwen heen een relatief volkrijke gemeente geweest.
In 1622 woonden er al 2560 mensen in 408 huizen. In 1795 woonden er
al 2776 mensen en in 1880 woonden er al 4000 mensen. Het geboortecijfer
is altijd heel hoog geweest, maar heeft ook zijn dalingen gekend evenals
stijgingen door de verbetering van de medische zorg. Doordat de bevolking
zo snel groeide, was het nodig dat een groot deel van de bevolking
gedwongen vertrok omdat er te weinig agrarisch werk was voor iedereen.
Na de tweede
wereldoorlog nam de landbouw niet meer het grootste gedeelte van de
beroepsbevolking in. Op het gebied van landbouw werden er veel dingen
geautomatiseerd en waren er minder mensen nodig voor hetzelfde werk.
Ondanks deze verandering bleef de bevolking groeien omdat er werk
was buiten de gemeente. Met name in Leiden, Alphen aan de Rijn, Leiderdorp,
Leimuiden, Aalsmeer, Den Haag en Amsterdam was er werk, en steeds
meer mensen werden mobieler door toenemend autobezit. Er kwamen woningen
bij om de bevolking te kunnen huisvesten en sinds die tijd is de bevolking
gestegen tot ±15000 mensen.
Foto's
Hier volgen enkele foto's van het oude Alkemade. Klik op de foto's
om ze in het groot te zien. In ons Historisch Centrum hebben wij nog
talloze andere foto's en kunnen wij ook met behulp van de computer
op naam zoeken naar foto's.
Roelofarendsveen |
 |
 |
Het
gemeentehuis zoals het nu is
  |
Het
gemeentehuis vroeger
  |
 |
 |
Roelofarendsveen
  |
De
Googhermolen
  |
 |
 |
De
Noordhoek
  |
De
Fransche Brug
  |
Oude
Wetering |
 |
 |
Hotel
'Het Wapen van Alkemade'
  |
De
Kerkstraat
  |
 |
 |
Aanleg
van de Baan
  |
Aanleg
van de Baan
  |
Rijpwetering |
 |
 |
Café
'De Vergulde Vos'
  |
De
Zwanenbrug
  |
 |
|
Een
boerderij
  |
  |
Nieuwe
Wetering |
 |
|
De
draaibrug
  |
  |
Kaag |
 |
 |
Jachtwerf
'De Kaag'
  |
Van
Lent en Zonen
  |
 |
|
Van
Lent en Zonen
  |
  |
|