Het ALFABETISCH COMPENDIUM van KATTEN INFORMATIE

Deze lijst is een overzicht en niet bedoeld om geheel volledig te zijn. Als U er onduidelijkheden of onjuistheden in vindt. dan graag hierover een berichtje.

TREFWOORDEN EN GEGEVENS LETTERS A - B - C

A

Naar het overzicht [A]



[A]-allel of [A-]

Dominant allel voor Agouti (tov de effen vachttekening).

[a] allel of [aa]

Recessieve factor voor non-Agouti.

Aalstreep

Donker gekleurde baan in de vachtkleur midden op de rug (en doorlopend op de staart) bij Agouti katten.
Nota:
De aalstreep komt niet voor bij effen vachtkleuren.

Aangeboren of Aanleg

Zie genetische factor.

Aankoop

Let bij de aankoop van een kat op de omstandigheden. Sommige catteries werken dan ook met een verkoopcontract.

Aantekening

Positief beoordelingsrapport van een keurmeester op een kattenshow die de volwassen kat binnen zijn variéteit als beste heeft uitgeselecteerd voor een (of een naast hogere) titel. Voor elke (naast hogere) titel zijn tenminste 3 (bij de FIFe meer) aantekeningen nodig van verschillende keurmeesters.
Nota:
Bij een beoordeling door toevallig een zelfde keurmeester kan een andere keurmeester bijtekenen.

We kennen bij de open dieren de volgende aantekeningen voor titels:
Bij de kastraten kennen we overeenkomstig:

Abces

Een ontstoken huid met daarin een ophoping van pus.
Dit kan het gevolg zijn van een infectie.

Abessijn of Aby

Middelslanke kortharige kat met Abessijnen Tabby ticked vacht. Brede wigvormige kop, lichte stop, grote iets amandelvormig amber of groenachtige ogen, grote uiteen geplaatste oren.

Abessijnen Tabby of Abessijnen Ticking

Agouti kat met Ticking vachtpatroon van de vacht [A- Ta-]; Zoals bij Abessijn en Somali.
Voorkomende kleuren zijn Ruddy, Sorrel, maar ook Blue, Lilac, Fawn, Chocolate en de Silvers.

Accentjes

De zogenaamde accentjes bij de agouti katten zijn de buitenrandjes rond de ogen, neus en mond.
De accentjes en de lopertjes (onderkant voetjes) hebben de genetische vachtkleur.
Vaak contrasteert dit met de taankleur van het agouti.
Nota:
Er dient op gelet te worden dat de randjes niet onderbroken zijn. Er kan natuurlijk dan sprake zijn van een tortie.
Wanneer er onduidelijkheid is over de hoofdkleur, dan wordt vaak ook naar die van de voetkussentjes gekeken.

Achondroplasie

Dwerggroei (stoornis in de kraakbeenontwikkeling).
Het wordt afgeraden om met deze katten te fokken.
Nota:
Komt soms voor bij brachycephalen.

Achterhand

Met de achterhand wordt bedoeld de achterste ledematen of achterpoten.

Acromelanisme

Verdrijving van de kleur naar de extremiteiten of points (oftewel de koudere lichaamsdelen), door een verminderde versie van het albinisme. Het betreft hier vaak allelen van hetzelfde gen.
De warme lichaamsdelen blijven wit (zoals bij de Siamees of Color-point) of zijn veel lichter van kleur.
Nota:
Vooral op jonge leeftijd (kitten in de eerste weken) en bij nieuwe vacht zijn de points nog ongekleurd of wit.
De meeste points worden toch iets lichter van kleur dan die van de vachtkleuren bij de overeenkomstige effen katten.
Bij een oudere vacht kleurt de vacht wat meer door.
Zie ook Albinoserie.

Ademhalingsproblemen

Onvoldoend vermogen om noodzakelijke zuurstof uit de lucht te krijgen. Bijv. bij Niesziekte, Astma of erfelijk: Brachycephalie.

Adenosine-Tri-Phosphaat of ATP

Dit is de brandstof in elk dierlijk lichaam voor de levensfuncties van de cellen. Deze brandstof wordt aangemaakt door de Mitochondriën en bij de planten bovendien door de chloroplasten.
De cel gebruikt vervolgens deze brandstof voor de overige processen uitgevoerd door de organellen.

Afkomst

De afkomst van een wezen zijn de beide ouders en de voorouders daarvan, omdat het totaal der genen (het genoom) afkomstig zijn daarvan.
Nota:
Elke voorgaande generatie heeft steeds 2 maal meer ouders, als er geen doublures zijn.
Zijn er wel doublures dan spreken we van voorouderverlies of inteelt.

African tabby

De Blotched tabby wordt zo genoemd bij de Sokoke kat.

Afstamming

Zie vererving.

Afstammingsbewijs

Er wordt geen legale stamboom of een registratiebewijs uitgegeven, maar een afstammingsbewijs door een stamboek als er:

Aftekening

Dit is de vachttekening of het kleurpatroon van de vacht.

Afwijkende staartvormen

Zie staartloosheid, Stumpy en Rumpy.

Afwijkend gedrag

Zie gedrag.

Afwijking

Een afwijking is een ongewenst erfelijk kenmerk. Dit zijn eigenschappen met nadelige gevolgen voor het ras: zoals Lethaal of met gebreken.
Het is af te raden om met afwijkende dieren te fokken, -omdat men dan het ongewenste effect vermeerdert.

Er is voor katten een lijst bekend, waarop die afwijkingen staan waarmee fokken ernstig wordt afgeraden.
Op deze lijst staan:
1. Dwerggroei
2. Brachycephalie
3. a. Entropion
b. Progressieve retina atrofie
c. Cataract
d. Glaucoom
e. Lensluxatie
f. Microphthalmos
4. a. Haarloosheid
b. Primaire atopie
5. a. Leukistische doofheid
b. Cochleaire doofheid
6. a. Afwijkende staartvormen
b. Staartloosheid
7. Homozygote vouwoor **)
8. Patella Luxatie
9. a. Overmatige agressie
b. Overmatige angst
10. Epilepsie
11. Amyloïdose
12. Kaakdeformaties
13. Cardiomyopathie
14. Leukemie

**) Niet te verwarren met de kruloorkat: American Curl. Deze afwijking heeft een geheel ander gen en hiervan is het mogelijk lethaal zijn niet vastgesteld.

Nota:
Er zijn vanzelfsprekend ook nog andere aandoeningen en (lethale) afwijkingen die niet in deze lijst staan.

Agouti

Het genetisch dominante allel [A-] veroorzaakt een binnenvacht met een taankleurige grondkleur van de binnenvacht met daarop afwisselende banderingen van het vachthaar.
Dit allel is nodig voor vorming van de Ticking, Tipping en Tabby variëteiten vanuit de hoofdkleur zwart.
Het agouti geeft in de vachtkleur de accentjes en vaak een aalstreep.
Nota:
Bij de effen kat [aa] ontbreekt het agouti.
Op de rode hoofdkleur heeft het agouti allel geen effect.
Bij de agouti kat met zwarte hoofdkleur is groen een vaak voorkomende oogkleur,
terwijl juist bij de niet-agouti katten een groene oogkleur niet of weinig voorkomt.
De naam is afkomstig van het agouti konijn met dezelfde kleur.

Agressie

Het gedrag wordt zowel erfelijk als sociaal overgedragen. Het kan ook veroorzaakt worden door angst.
Socialisatie in de eerste weken van kittens is dan ook erg belangrijk.
Fokken met katten met een overmatige agressie wordt sterk afgeraden.

Aids

Zie kattenaids oftewel FIV

Albino of Albinisme

Dier geheel zonder kleur en daardoor rode ogen. Deze recessieve [cc] genen zijn allelen uit de Albinoreeks.
Het dier is meestal lichtgevoelig.
Nota:
Er bestaat nog een recessief witte variant: de blauwogige of Siamese albino.
Het is niet zeker of dit laatste allel ook in de albinoserie thuishoort.

Albinoserie

Dit is een gen waarvan er een serie allelen is, dat in meer of mindere mate het albinisme bepaald.
Het zijn in de volgorde van dominant naar recessief: *) deze allelen [cb] en [cs] zijn co-dominant met elkaar.
Nota:
Deze volgorde van deze allelen staan tevens van boven naar beneden in de volgorde van donkere naar lichte vacht.

Allel

Allelen zijn alternatieve vormen of variaties van een bepaald gen, door mutaties veroorzaakt.
Een bepaalde versie van een bepaald gen heeft dus van het oorspronkelijke gen verschillende erfelijke eigenschap(pen) gekregen.
Er kunnen er meerdere versies of allelen zijn van een gen; De termen gen en allel worden vaak door elkaar gehaald.
Nota:
Deze allelen kunnen onderling dominant, co-dominant (gelijkwaardig) of recessief ten opzichte van elkaar zijn.

Voor de methode van aanduiden van de genen: zie Genetische notatie.

Voorbeeld:
Het gen [A-] (hoofdletter) geeft een oneffen vacht van Agouti en is dominant ten opzichte van de effen tekening [aa] oftewel 1 dominant allel is reeds voldoende.
Daarentegen wordt het recessieve allel [a] voor een effen vacht (Beide allelen moeten dan aanwezig zijn [aa]) met een kleine letter geschreven.
Indien het dier dan agouti is, bepalen de allelen van een ander gen vervolgens bijvoorbeeld het tabbypatroon
En die hebben vervolgens weer hun eigen onderlinge dominantie, etc.

Allergeen

Een dode of levende lichaamsvreemde stof, van chemische of fysische aard, die een allergische reactie veroorzaakt.

Allergie

Dit zijn heftige lichaam- of huidreacties door overgevoeligheid voor bepaalde stoffen of allergenen. Er worden antistoffen opgebouwd tegen die stoffen. Bij Atopie is dit meestal erfelijk.
Wij moeten hier even onderscheiden:
  1. Allergieën van katten.
    Dit zijn reacties op bijvoorbeeld: Voedsel (darmen, melk), Vlooien (Huid), zwevende stoffen (Luchtwegen, Astma).

  2. Allergieën van mensen voor katten.
    Dit kan o.a. van de haar- of de huidschilfers zijn.
    Indien dat voor de haarschilfers is, kan het zijn dat bepaalde kattenrassen beter geschikt zijn. Bijvoorbeeld: Devon Rex, Cornish Rex of de Sphynx.
    Nota:
    Het is bekend geworden dat, als de moeder niet allergisch is, de blootstelling aan katten in de eerste levensjaren een beschermende werking blijkt te hebben op het ontstaan van astma.
    Is de moeder wel allergisch, dan wordt andersom de kans juist groter. En de vader heeft geen invloed hierop.
    Dit zou dus onder maternaal kunnen vallen?


Allround

Een allround is een keurmeester die bevoegd is om alle rassen en variëteiten te mogen keuren. Deze keurmeester dient voor alle rassen examen te hebben afgelegd.

Amandelvormige ogen

Zie Oogvorm.

Amber

Deze gelige oogkleur komt bij veel katten voor.

Amelie

Zonder ledematen (poten): Euthanasie is hierbij geboden.

American Bobtail

Een in Europa zeldzame vrijwel staartloze kat uit de Verenigde Staten (Zie American Shorthair met een mutatie zoals bij de Japanse Bobtail.
Zie ook Pixie Bob.
Nota:
Er bestaan hiervan kortharige en een halflangharige variëteiten.
De achterpoten zijn altijd wat langer dan de voorpoten.

American Curl

Kortharige kat van American Shorthair type met dominant verervend gekrulde oren afkomstig uit een mutatie bij een Californische huiskat.
Nota:
Genetisch niet verwant met bijvoorbeeld Scottish Fold.

American Shorthair of Amerikaans korthaar

Stevige kortharige [LL] kat met een eigen, iets slanker type dan de BKH en ongeveer hetzelfde type vacht uit de Verenigde Staten.

American-Rex

De American-Rex is een kat met een gekrulde vacht uit de Verenigde Staten.
Nota:
Het American-Rex gen is autosomaal dominant verervend.

American Wirehair

Een kat met een ruwe, stugge draadharige vacht van het American Shorthair type.
De haren staan daardoor apart van elkaar.
Vele kleuren zijn toegestaan.
Nota:
Het American Wirehair is autosomaal dominant verervend (zoals bij Dutch Rex).
Dit dominante gen aangeduid met [Wh-] is Genetisch niet verwant met Devon Rex en Cornish Rex.

Amerikaanse show

Een kattenshow of expositie waarbij de katten met ringkeuringen meedoen om de titels te behalen.

Aminozuren

Dit zijn de kleinste onderdelen van eiwitten.
Er zijn 20 verschillende (enigszins op elkaar lijkende) chemische moleculen die aangemaakt en gebruikt worden in de lichaamscellen om eiwitten mee samen te stellen.
Nota:
Elk aminozuur bestaat enerzijds uit een stukje molecuul dat aaneengekoppeld kan worden en anderzijds uit een restgroep dat de eigenschappen bepaald.
Door het samenkoppelen van aminozuren kunnen ingewikkelde ruimtelijke moleculen ontstaan (de eiwitten).

Amyloïd of Amyloïdose

Dit is een opeenhoping van amyloïd (een wasachtig eiwit substantie), gegeneraliseerd of beperkt tot één of meerdere organen.

Anabole behoeften

Dit zijn de benodigdheden voor de weelselopbouw.

Anemie

Of bloedarmoede is een lichamelijke toestand, die wordt veroorzaakt door een tekort aan bloedlichamen, mogelijk als gevolg van een erfelijke afwijking (leukemie) of een tekort aan ijzer.

Anaalklieren

Dit zijn klieren terzijde van de anus en produceren een stinkend vocht. Door de druk tijdens de behoeften wordt dit vocht aan de faeces toegevoegd en daarmee gemarkeerd.
Nota:
Sommige honden of katten hebben een erfelijke aanleg voor verstopte anaalklieren.
Een verstopping van dit vocht kan tot een hardnekkige ontsteking van deze klieren leiden en er kunnen problemen optreden (veelvuldig likken, Sleetje rijden). Het kan erg pijnlijk zijn en een kater wil bijvoorbeeld hierdoor mogelijk niet dekken.
Uitdrukken of uitspoelen met antibiotica door een dierenarts kan verlichting geven.

Anamnese

Dit is het vooronderzoek voor vaststellen van een aandoening. Hiervoor kijkt de dierenarts naar het verleden, de symptomen, doet een eerste onderzoek. Dit leidt dan tot een hypothese (mogelijke oorzaak).
Daarna worden indien nodig verdere testen uitgevoerd om de hypothese te bevestigen.
Indien de oorzaak van een aandoening gevonden is kan een therapie worden gegeven.

Anatolische kat

Dit is de kortharige variant van de Turkse Van.
Nota:
Het is waarschijnlijk een bestaand soort katten in Turkije.
Daar kent men nog geen kattenrassen volgens onze begrippen.

Angora

Zie Turkse Angora.
Nota:
Bij de GCCF wordt dit ras Mandarin of Oosters Halflanhaar genoemd.

Angst

Het gedrag wordt zowel erfelijk als sociaal overgedragen. Fokken met katten met overmatige angst wordt sterk afgeraden.

Ankara kat

Dit is de eigenlijk juiste naam van de Turkse Angora.

Antilichamen

Dit zijn specifieke eiwitten aangemaakt na een infectie, vaccinatie of van de biest van de moeder.
De antilichamen zijn bedoeld om de indringers onschadelijk te maken en daarom een weerstand op te bouwen tegen infecties. Zie ook Antistoffen.

Anti-oxidanten

Dit zijn stoffen, die de chemische reacties tussen voedsel en zuurstof (oxideren) uit de lucht remmen en beschermen tegen andere vrije radicalen.
Hierdoor blijft het voedsel (vooral droogvoer) langer houdbaar.
Bekende Anti-oxidanten zijn:

Antibiotica of Antibioticum

(Kunstmatig gemaakte) Antistoffen tegen bacteriën (bijv. Penicilline), als medicijn.
Nota:
Helpt normaliter dus niet tegen een virus infectie.

Antistoffen

Stoffen of Antilichamen die levende wezens zelf aanmaken om een bepaalde lichaamsvreemde stof (bijvoorbeeld ziektekiemen) te bestrijden.

Armeense kat

Dit is mogelijk de correcte naam van de Turkse Van, maar deze naam is vrij onbekend en dus niet in gebruik.

Asian

(Eng.) Ook wel Malayan of Tiffany genoemd.
Het is de verzamelnaam voor alle rassen met een Burmees type kat, die niet de burmese aftekening hebben.

Asiel

Een dierenasiel is een opvang voor dieren, die (tijdelijk) ongewenst of afgedankt zijn.

Asomaal

Oftewel autosomaal: onafhankelijk van het geslacht.
Dit betekent dat een gen dat zich niet op een geslachtsgebonden chromosoom bevindt.
Het betekend dat de doorgegeven eigenschap onafhankelijk is van de sekse (het geslacht).

Astma

Deze allergie is een aandoening in de luchtwegen, die hijgen en moeilijk ademen veroorzaakt.

Atopie

Een meestal erfelijke vorm van allergie, waarbij de overgevoeligheidsreactie tussen allergenen en celgebonden antistoffen is.
Zie Primaire atopie.

Atrofie

Spierzwakte: autosomaal recessief; Kan lethaal zijn op 1 a 4 maanden.

Atropine

Pupil verwijdende stof. Ontstekingen remmer.

Auburn

Rode kleurenvlek in witte vacht (bijvoorbeeld bij Turkse Van).

Aujesky

Ook wel pseudo-rabiës genoemd: Lethaal virus bij katten van varkens afkomstig; Komt sporadisch en alleen in Europa voor.
Infectie door direct contact of eten (ratten). enting is mogelijk.

Autosomaal

Of asomaal. Niet-geslachtsbepalend chromosoom. Deze chromosoomparen zijn altijd van identieke lengte en genenbestand.
Nota:
Hier worden impliciet mee bedoeld de genen die hun locus daarop hebben.

B

Naar het overzicht [B]



B-allel

[B-] is een dominant allel van het gen voor niet-bruine aftekening (t.o.v. het b-allel en het bl-allel).

b allel

Recessief allel t.o.v. het B-allel voor de Bruine (chocolade) vachtkleur; vanuit de zwarte hoofdkleur.
Nota:
Samen met het allel voor blauw [dd] (i.p.v. zwart [D-]) geeft dit de kleur Lilac [bb dd Xo].
Dit allel is bovendien dominant t.o.v. het bl-allel voor Cinnamon.

bl-allel of blbl

Dit allel is van de Licht-bruine of Cinnamon vachtkleur [blbl D- Xo]. Dit allel is hierbij recessief t.o.v. het [b-], dat weer recessief is t.o.v. het allel voor niet-bruin [B-].
Nota:
Samen met het allel voor blauw [dd] (i.p.v. zwart [D-]) geeft dit de zandkleur Fawn [blbl dd Xo].

Bacil, Bacterie

Of ook microbe. Ziekteverwekkers die bestaan uit levende eencellige organismen.
Veroorzaken voornamelijk ontstekingen en koorts.
Kan worden bestreden met antibioticum (penicilline, etc.)

BAEP of BAER

Zie Brain stem Auditory Evoked Response test.

Balinees

(Half)Langharige (HLH) Siamees [ll cscs] oorspronkelijk uit de Verenigde Staten.
Nota:
De kat zonder de points wordt Mandarin en in Amerika Javanees genoemd.

Bandering

Afwisselende diep doorgekleurde gedeelten en gedeelten met een verminderde pigmentatie van het vachthaar bij Agouti.

Basisbehoeften

Dit zijn naast de Anabole behoeften (eten en drinken) de elementaire behoeften van de kat.
Voorbeelden hiervan zijn: Zichzelf verzorgen, Krabben, likken, reinheid, rust, spelen, ruimte om soms te rennen en aandacht.

Bastaard

Dit is een nakomeling van ouders, die genetisch van elkaar verschillen.
Hier bedoelen we een kat van onbekende of gemengde afkomst.
Nota:
Deze krijgt geen stamboom, maar mogelijk een afstammingsbewijs.
Zie ook hybride.

Bedrijfsmatig fokken

Een cattery die voldoet aan het begrip bedrijfsmatigheid en dient als zodanig geregistreerd te worden bij de Kamer van Koophandel. Dit in tegenstelling tot de hobby fokker.
Nota:
Bedrijfsmatige fokkers dienen bovendien binnenkort in het bezit te zijn van een erkend bewijs van vakbekwaamheid.

Bedrijfsmatigheid

Volgens het laatste voorstel voor een honden- en kattenbesluit ligt er een grens voor bedrijfsmatig fokken bij 6 nestjes of/en 20 kitten op 12 maandsbasis.

Beginnersgeluk

Door beginnende fokkers worden vaak dieren van verschillende oorsprong bij elkaar genomen. Hierdoor kan de genetische variatie groot zijn.
Bij onverwante indivuduen is de kans op verwantschap en dus inteelt kleiner dan bij reeds opgestarte foklijnen.
Vandaar dat de (vaak recessieve fouten) even niet zichtbaar zijn.

Bengaal

Kat van huiskattype en (zwarte hoofdkleur) spotted tabby vachtpatroon als van de Bengaalse tijger of Luipaard.
Zij is in de Verenigde staten ontstaan rond de jaren vijftig, uit een kruising van wilde Bengaalse tijgerkatten en gedomesticeerde katten.

Behandeling

Over de vachtverzorging van de Pers hebben we een aparte pagina met tips gemaakt.

Beoordeling

De keuring op een kattenshow van de kat met kwalificatie en classificatie door een keurmeester. Dit wordt vastgelegd in het beoordelingsrapport
Nota:
Hij/Zij toetst hier de katten aan de standaard voor het ras van het desbetreffende dier: Specifiek op type, kop, ogen, staart, vacht, conditie en voordracht.

Beoordelingsrapport

Neerslag van een beoordeling van een keurmeester op een kattenshow, waar hij de dieren toetst aan de rasstandaard en vervolgens persoonlijk onderling rankt tegen de andere in zijn klasse.
Nota:
Uit de uitmuntende dieren worden hier aantekeningen voor titels en prijzen, zoals BIV en VBIS geselecteerd.

Besloten Cattery

Een cattery waar vrijwillig de (Ras)katten niet in direct contact komen met andere katten van buiten de cattery.
Dit in tegenstelling tot een door een kattenvereniging opgelegde gesloten cattery.

Besmettelijk

Een ziekteverwekker die heel gemakkelijk de beschermende grens van het lichaam kan passeren en een ander lichaam kan besmetten. Dat kan zowel via de huid of de lichaamsopeningen en met transportmiddelen (lucht, voedsel, water, paring, vechten, etc.).

Besmetting

Of infectie: het actief kunnen worden van een ziekteverwekker ( parasieten, Bacillen, Virussen, Schimmels of wormen) omdat die een bepaalde grens, die ter bescherming van het lichaam dient, heeft overschreden.
Tussen de besmetting en het ziek worden zit de incubatietijd. Tijdens de incubatietijd kan het dier wel weer besmettelijk zijn voor anderen.
Nota:
Bij een gebleken besmettelijkheid zal een kattenvereniging het betreffende lid een sluiting van zijn cattery opleggen.

Best in Color of BIC

Zie Best in Variëteit

Best in Division of BID

Beste kat op een wat grotere kattenshow binnen een Variëteitengroep (bijvoorbeeld: alle kleuren bij de Perzisch Colorpoints tezamen).
Deze prijs wordt meestal gegeven door een of meerdere keurmeesters (die bevoegd zijn voor die groep) op de grotere shows.
Nota:
De dieren met BID komen in aanmerking met een verkiezing onderling voor de prijs BOB.

Best in Show of BIS

De BIS prijs wordt door een groep keurmeesters op een kattenshow gegeven aan, die dieren met VBIS (voorgedragen voor BIS door de keurmeester, die het dier eerst heeft gekeurd).
Onder groep wordt hier verstaan (binnen een kleur of Variëteit): Nota:
De dieren met BIS komen in aanmerking met een verkiezing onderling voor de prijs BID op grote shows en direct voor de prijs BOB op kleine shows.

Best in Variëteit of BIV

De prijs "Best in Variëteit" (of "Best in Color") wordt gegeven door een (of enkele) keurmeester(s) op een kattenshow binnen een kleur of Variëteit, van een ras en geslacht* (van minimaal 3 tot 5 katten:
Bijvoorbeeld de Blue Smoke Maine Coon.)

Daarnaast kunnen nog speciale prijzen worden gegeven: "Bijvoorbeeld Dit is afhankelijk van de grootte van de kattententoonstelling.

Best over All of BOA

De BOA wordt gekozen door (allround) keurmeesters onder de dieren met een BOB prijs.

Best of Best of BOB

De BOB wordt gekozen op een kattenshow door enkele bevoegde keurmeesters onder de dieren met een BIS prijs binnen een groep (van bijvoorbeeld: Korthaar, Halflanghaar en Langhaar). Op grote shows wordt mogelijk nog ertussen een BID gegeven.
Nota:
De dieren met BOB komen in aanmerking met een verkiezing onderling voor de prijs BOA.

Beste Ereklasse

Deze prijs op een kattenshow wordt gegeven door enkele bevoegde keurmeesters onder de groep ereklasse dieren (die eventueel binnen een groep Korthaar, Halflanghaar of Langhaar vallen).

Beste Nest

Op een kattenshow wordt deze prijs gegeven door enkele keurmeesters onder de aanwezige nesten, die binnen een groep Korthaar, Halflanghaar of Langhaar vallen.
Nota:
Een nestje moet met minstens 3 kitten aanwezig zijn op de show.

Bi-Color of Bicolor

Twee kleurige kat [S-] (wit en gekleurd). Enigszins evenredige kleurverdeling van wit + gekleurd. Alle overige vachtkleuren zijn genetisch mogelijk.
Dit is een ondergroep van particolor.
Nota:
Het effect van het dominante S- gen is zeer variabel: Dit is afhankelijk van andere (poly)genen en natuurlijk [SS] geeft meer wit.

Biest

Of colostrum: De eerste dagen na een bevalling heeft de moederpoes rijke moedermelk met daarin de antistoffen die ze heeft opgebouwd tegen ziektes.
Nota:
Deze maternale immuniteit werkt ongeveer 8 weken. Spoedig is dan de eerste enting nodig.
Dit kan echter ook soms problemen geven: Zie FNI.

Bindweefsel

Bindweefsel is weefsel, dat voor een belangrijk deel uit vezels bestaat.
Deze vezels verlenen aan de structuur de stevigheid.
Nota:
De functie van bindweefsel is dan ook het geven van steun of samenhang aan het organisme.

Biologie

De wetenschap, die probeert de verschillende levensvormen op aarde te begrijpen.
Wij maken daar ook deel van uit.
Zie Evolutie.

Bijtekenen

Een extra rapport van een andere keurmeester op een kattenshow, waar deze de taak van een keurmeester overneemt voor het behalen van een aantekening.
De aantekeningen voor een bepaalde titel moeten namelijk steeds door verschillende keurmeesters worden gegeven.

Birmaan

Zie Heilige Birmaan

BKH

Zie Brits Korthaar.

Blaasgruis

Of FUS (Feline Urologic Syndrome): Dit zijn kristallen, die zich vormen in het urinestelsel (nier, blaas) van de kat.
Meestal door een hoog zout gehalte in de urine kat kunnen de kristallen het urinestelsel verstoppen en het plassen moeilijk of onmogelijk maken.
Dit komt vaker voor bij katers en kan soms voorkomen worden door een aangepaste voeding.
Nota:
Omdat dit lethaal kan zijn moet het acuut behandeld worden door de dierenarts.

Black

De zwarte hoofdkleur; somaal gen: [XE] of ook [Xo].
Zwart komt geheel tot uitdrukking als effen vacht tezamen met het niet-Agouti [A-], niet-verdund [B-], Volledig gekleurd [C-], niet-geklonterd [D-] en niet wit [ww]. Dan is de genetische formule [A- B- C- D- ww XE].
Zie ook Eumelanine
Nota:
Bij de effen zwarte vacht horen hier meestal een koper of donker oranje oogkleur en een zwartbruine neusspiegel en teenkussentjes bij.

Blauw

Zie Blue.

Blauwe Rus

Zie Russisch.

Blauwogige Albino

Ook Siamese Albino: Een kat met het recessieve [ca] gen homozygoot. Dit geeft een albino vacht is zonder kleur (wit) met lichtblauwe irissen. Zie ook Vachttekening.
Nota:
Dit allel hoort bij de albinoserie van de Siamese / Burmese aftekening. Dit gen is tevens nog dominant t.o.v het echte albino allel.

Bloedarmoede

Zie anemie.

Bloedgroepen

Bij onze katten kennen we momenteel 2 bloedgroepen ["A"] en ["B"], waarbij ["A"] onvolledig dominant is over ["B"].
De bloedgroep AB komt voor, maar is zeldzaam.
Opmerking:
Deze bloedgroepaanduidingen moeten niet worden verward met de vachtkleurgenen A en B.)
Nota:
Wanneer nu de moederpoes heterozygoot ["A""B"] is en de kater ook ["B"] bezit kan het kitten ["B""B"] zijn. In dit geval kunnen de rode bloedlichaampjes in het bloed van het kitten door de antistoffen uit de biest van de moeder de kunnen worden vernietigd. Dit heet Feline Neonatale Isoerythrolysis of FNI en kan een van de oorzaken zijn van het Fading kitten Syndroom.

Blotched of Blotched Tabby

Ook wel genoemd: gemarmerd, geblokt of classic (Amerikaans) en bij de Sokoke kat African tabby.
Tabby patroon [tbtb] met brede streping op de romp; als een vlinder vachttekening.
Nota:
Dit duidelijke vachtpatroon wordt als recessief verondersteld ten opzichte van de gestreepte of mackerel tekening. Maar soms zie je ook vachttekeningen ertussenin.
Een tabbypatroon komt natuurlijk alleen tot uitdrukking met het dominante A allel (van Agouti).

Blue

Of blauw door het d-allel of dilluted [dd] vachtkleur; Het komt in feite door een samenklontering van de kleurpigmenten waardoor het blauw ontstaat uit de zwarte hoofdkleur.

Bij de effen vacht horen hier meestal een koper of oranje oogkleur en een blauwgrijze neusspiegel en teenkussentjes bij.
Nota:
De term verdunning is hier eigenlijk foutief) Genetische formule [B- dd Xo]. Het B- staat voor niet-bruin.
Dit allel is een recessief [ d-allel ] ten opzichte van het allel voor de diepe (of onverdunde) pigmentering [D-].

Bobtail

Zie Japanse bobtail.

Bombay

Effen zwarte (Burmees type) kat met een korte zijdeachtige vacht.
De ogen zijn koperkleurig.
Genetisch: [aa Ccb XE].
Nota:
Het ras is ontstaan door kruising van Burmezen met zwarte American Shorthair.

Bordetella

Een niesziekte die veroorzaakt wordt door bacillen.

Borstelen

Over de vachtverzorging hebben we een aparte pagina met tips gemaakt: Zie Borstelen

Boskat

Zie Noorse Boskat.

Bouwstoffen

Hiermee worden die stoffen in het voedsel bedoeld die wezens nodig hebben voor hun opbouw.
Bijvoorbeeld eiwitten in vlees.
Hieruit halen vleeseters (d.m.v. afbraak met knip-enzymen) weer aminozuren uit voor de opbouw van eigen eiwitten in hun cellen.

Bovenbeet

Gebit waarbij de bovenkaak duidelijk naar voren uitsteekt t.o.v. de onderkaak. Dit in tegenstelling tot onderbeet. Fokken hiermee wordt afgeraden.
Nota:
Bij meer dan 2 mm wordt op een kattenshow een kwalificatie geweigerd.

Bovenvacht

Dit zijn de opperharen of dekharen van de pels.

Brachycephaal

Deze term slaat op een kop deformatie (korte voor-achterwaartse vorm van de schedel); Erfelijke afwijking.
Dit komt voor bij het overtyped Perzisch type. Fokken wordt hiermee afgeraden.
Nota:
De mogelijke gevolgen zijn:

Brain stem Auditory Evoked Response

De Brain stem Auditory Evoked Potentials of de Response test is een objectieve electrodiagnostische methode om doofheid van het oor zelf vast te stellen.
Dit kan vanaf een leeftijd van 6 weken.
Nota:
Er worden onderhuids op de schedel naaldelectroden geplaatst: een bij elk oor en een in het midden van de kop.
Vervolgens wordt de electrische activiteit van het gehoor gemeten bij het geven van geluidsimpulsen.

Brandstoffen

Dit zijn de voedingstoffen waaruiit een wezen zijn benodigde energie kan halen.
Meestal worden hiermee specifiek de eiwitten, koolhydraten en vetten bedoeld.
Nota:
Bij oxidatie (verbranding met zuurstof) komt energie vrij.
Daarom kost weer energie voor het maken van deze stoffen.

Brits Korthaar of BKH

Rond en stevig type kat, niet slank, ronde kop, ovale bijna ronde ogen, korte neus zonder stop, dichte korte vacht [LL] en middellange staart.
Zeer veel vachtkleuren toegestaan waarvan de bekendste is effen blauw.
Effen kleuren komen verder onder meer voor in wit, zwart, blauw, rood, crème, chocolate en lilac.
De ogen zijn meestal koper tot oranje kleurig.
Nota:
Waarschijnlijk afkomstig vanuit de Europees korthaar en beïnvloed door de Pers.

Brits Langhaar of BLH

Een kat van het BKH type en kleuren, maar dan met een lange vacht: genetisch [ll].
Deze variëteit is nog niet erkend.
Nota:
Hiervoor is sinds korte tijd de naam British Lowlander voorgesteld.

British Lowlander

Zie Brits Langhaar,

Brown tabby

Een eigenlijk verkeerde benaming voor een genetisch zwarte tabby of tabby-point kleur.
Genetisch: [A- (Agouti) B- (niet-Bruin) D- (Niet-Dilluted) Xo (zwart)].

Bruin

Bij de effen vachtkleur: Zie Chocolate.
Nota:
Het agouti geeft ook een bruin vachtkleur effect: De taankleur.
Zie bijvoorbeeld Golden.

Burmees

Kortharige FKH (in de USA meer Cobby) type kat met Burmese aftekening
Nota:
De variant met silver is hier de Burmilla.

Burmese aftekening

De Burmese aftekening heeft een iets lichtere rompvacht dan de normale (effen) vachtkleuren: we noemen dit Sepia.
Het is dus een vrij lichtere vachtkleur (maar geen echte points, dus niet helemaal wit) op de warme delen van het lichaam en
veroorzaakt zo de Burmese vachtkleuren:
Nota:
Genetisch [cbcb] met gelige ogen.
Dit allel is co-dominant met het Siamese allel (hetzelfde gen) en samen [cbcs] geven ze Tonkanees.
Zie ook Albinoserie.

Burmese kleuren

De Burmees heeft de Burmese aftekening:
Ook wordt hiervoor de normale vachtkleurnaam met de toevoeging Sepia gebruikt.
De ogen zijn van groengeel tot goudgeel.

Normale vachtkleur
(en de kleur van de points)		 Burmese vachtkleur Neusspiegel en
lopertjes		 Genen Opmerkingen
Zwart Brown *) Bruin [cbcb B- D- XEXE] *): Seal of Sable
Blauw Blue Grijs [cbcb B- dd XEXE] Blauwachtig grijs
Bruin Champagne Chocoladebruin [cbcb bb D- XEXE] .
Lilac Platinum Lavendel [cbcb bb dd XEXE] Roseachtig grijs
Cinnamon Kaneelkleurig Zalmroze [cbcb blbl D- XEXE] .
Fawn Licht zandkleurig Licht zalmroze [cbcb blbl dd XEXE] .
Rood Rouge Roze [cbcb D- XPXP] Warm oranjerood
Crème Cream Roze [cbcb dd XPXP] Licht oranjerood

En de bijbehorende Torties.
Zie ook de genetische kleuren tabel.
De Tonkanese kleuren [cscb] verkregen uit de kruising van een Color-point en een Burmees zijn nog iets lichter.

Een tortie (achtervoegsel na de twee genoemde kleuren) is natuurlijk weer een combinatie van de zwarte [XE] en de rode [XP] hoofdkleur tot [XEXP].

Burmilla

Burmees met het Agouti) en Silver factor, voortgekomen uit kruising van Burmezen en Chinchilla's.
Genetisch: [A- cbcb I-]).

Button

Aanduiding voor een ronde Witte vlek in de vacht. Niet toegestaan voor effen katten.

Bijtekenen

Beoordelingsrapport van een andere Keurmeester op een kattenshow om doublures tav aantekeningen te voorkomen.

BHA of Butyl Hydroxy Anisol

(E320) Een redelijk veilig antioxidant (max. 0,5 mg/kg lichaamsgewicht per dag).
Nota:
Sommige dieren verdragen BHA niet (oedeemvorming) en overdosering van BHA geeft afbraak van voedingsbestanddelen, waaronder Vitamine D.
Niet toegestaan voor gebruik bij kitten.

BHT of Butyl Hydroxy Tolueen

(E321) Een veilig antioxidant (max. 0,5 mg/kg lichaamsgewicht per dag).
Nota:
Heeft wel invloed op de werking van de lever.
Bij overdosering van BHT kan onder meer vergroting van de lever ontstaan.

C

Naar het overzicht [C]



C-allel

Volgekleurd: Dominant t pointed [cscs], Burmees [cbcb] en albino [cc] of [caca].
Nota:
Zie ook Albinoserie.

c allel

Albino allel [cc] (Ongewenst wit met rozerode irissen).
Recessief t het ca-allel.


ca-allel

Blauwogige of Siamese Albino [caca] (Ongewenst wit met licht blauwe ogen).
Recessief t het cs-allel en het cb-allel. Zeldzaam.

cb-allel

Burmese aftekening: Dit allel is recessief t het C-allel (geen acromelanisme of volle kleuring), dominant t het albino ca-allel en het albino c-allel.
Nota:
Dit allel geeft in tegenstelling met Siamees geen witte maar een Lichtere rompkleur; co-dominant met cs.
Hierdoor geeft een F1 generatie mix [cscb] Tonkanees.

cs-allel

Siamees of pointed aftekening.
Dit allel is genetisch cs-allel is verwant met het cb-allel, het ca-allel en het c-allel omdat het hetzelfde gen betreft. Het zijn dus mutanten van elkaar.
Nota:
Dit allel is recessief t het C-allel (geen acromelanisme of volle kleuring), dominant t het albino ca-allel en het albino c-allel.
Maar ook Co-dominant t het burmees cb-allel. Een kruising geeft Tonkanees.

CAC

staat voor "Certificat d'Aptitude au Championat" oftewel een titel aantekening voor Kampioen, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de open klasse.

CAC-lijst

Dit is de lijst van het FNK van de in Nederland officieel erkende rassen met toegestane vachtkleuren (variëteiten), voor het verkrijgen van aantekeningen op kattenshows en titels.
Zie hier: CAClijst

CACE

staat voor "Certificat d'Aptitude au Championat Européen" oftewel een titel aantekening voor Europees Kampioen, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Groot Internationaal Kampioensklasse.

CACIB

staat voor "Certificat d'Aptitude au Championat International de Beauté" oftewel een titel aantekening voor Internationaal Kampioen, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Kampioensklasse.
Nota:
Tenminste 1 aantekening dient hiervan in het buitenland te worden behaald.

CACM

staat voor "Certificat d'Aptitude au Championat du Monde" oftewel een titel aantekening voor Wereld Kampioen, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Groot Europees Kampioens klasse.
Nota:
Tenminste 2 aantekeningen dienen hiervan in een ander werelddeel te worden behaald.
Niet alle verenigingen erkennen deze laatste titel.
Nota:
Deze showkatten komen normaliter uit op een show in de ereklasse.
Echter sommige verenigingen erkennen zelfs de titel CAGCM.

CAGCE

staat voor "Certificat d'Aptitude au Grand Championat Européen" oftewel een titel aantekening voor Groot Europees Kampioen, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Europees Kampioens klasse.
Nota:
Deze showkatten komen normaliter uit op een show in de ereklasse.

CAGCI

staat voor "Certificat d'Aptitude au Grand Championat International" oftewel een titel aantekening voor Groot Internationaal Kampioen, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Internationaal Kampioens klasse.
Nota:
Tenminste 2 aantekeningen dienen hiervan in het buitenland te worden behaald.

CAGCM

staat voor "Certificat d'Aptitude au Grand Championat du Monde" oftewel een titel aantekening voor Groot Wereld Kampioen, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Wereld Kampioen.
Nota:
Tenminste 2 aantekeningen dienen hiervan in een ander werelddeel te worden behaald.
Vrijwel geen enkele vereniging erkennt deze titel.
De showkatten komen normaliter uit op een show in de ereklasse.

CAGPI

staat voor "Certificat d'Aptitude au Grand Premiorat International" oftewel een titel aantekening voor Groot Internationaal Premior, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Internationaal Premior klasse.
Nota:
Tenminste 2 aantekeningen dienen hiervan in het buitenland te worden behaald.

CAGPE

staat voor "Certificat d'Aptitude au Grand Premiorat Européen" oftewel een titel aantekening voor Groot Europees Premior, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Europees Premior klasse.
Nota:
Tenminste 2 aantekeningen dienen hiervan in het buitenland te worden behaald.
Deze showkatten komen normaliter uit op een show in de ereklasse.

Calici

of FCV: Ernstige niesziekte van de ademhalingswegen veroorzaakt door een virus.
Nota:
Enten geeft naar onze informatie onvolledige bescherming en zou tweejaarlijks herhaald moeten worden.

Calico

Vachtpatroon schildpad met wit.
Het wit veroorzaakt door het S-gen geeft een verdeling in grote vlekken i.p.v. een gemêleerde kleurverdeling van de haren bij de tortie.

Cameo

Effen (non-Agouti) Silver Rode [aa I- D- XO] of Silver Crème [aa I- dd XO] kat (Vergelijkbaar met de Shaded of Shell bij de agouti katten).
De tipping is dus van de hoofdkleur rood.
Meestal met oranje ogen.

Canis

Hoektand; Gebitselement.

CAP

staat voor "Certificat d'Aptitude au Premiorat" oftewel een titel aantekening voor Premior, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Kastraat klasse.

CAPE

staat voor "Certificat d'Aptitude au Premiorat Européen" oftewel een titel aantekening voor Europees Premior, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Groot Internationaal Premior klasse.
Nota:
Tenminste 2 aantekeningen dienen hiervan in het buitenland te worden behaald.

CAPIB

staat voor "Certificat d'Aptitude au Premiorat International de Beaute" oftewel een titel aantekening voor Internationaal Premior, die behaald kan worden door een kat met U-1 in de Premior klasse.
Nota:
Tenminste 1 aantekening dient hiervan in het buitenland te worden behaald.

CAPM

staat voor "Certificat d'Aptitude au Premiorat du Monde" oftewel een titel aantekening voor Wereld Premior, die behaald kan worden door een kat Met U-1 in de Groot Europees Premior klasse.
Nota:
Tenminste 2 aantekeningen dienen hiervan in een ander werelddeel te worden behaald.
Niet alle verenigingen erkennen deze titel.
Nota:
Deze showkatten komen normaliter uit op een show in de ereklasse.
Echter sommige verenigingen erkennen zelfs de titel CAGPM.

Caramel

Bruinachtig blauwe vachtkleur uit extra dilluted (verdund) zwart: Genetisch [ B- dmdm XE].
Nota:
Bij de effen vacht horen hier meestal een koper of oranje oogkleur en een zandkleurige neusspiegel en teenkussentjes bij.

Carbon

Zie Koolstof.

Cardiomyopathie

Dit is een erfelijke afwijking aan de hartspier.
Fokken met aangedane katten is niet toegestaan.

Castratie

Kleine operatieve ingreep (meestal bij een kater) met het onvruchtbaar maken of verwijderen van de voortplantingsorganen tot kastraat, waardoor het dier niet meer fertiel is.
Nota:
Deze behandeling is eenvoudiger dan sterilisatie bij de poes.

Cataract

Ook Grauwe Staar; troebeling in de ooglens, waardoor het zien minder wordt.
Kan aangeboren (genetisch) zijn en fokken wordt hiermee dan ook afgeraden.
Zie ook Nystagmus.

Catnip

Zie kattekruid.

Cattery

Instelling met een eigen naam waar (ras)katten worden gefokt.
De meeste catteries worden als hobby bedreven, zijn geregistreerd bij een kattenfokvereniging en hebben het doel om het kattenras in stand te houden of/en te verbeteren.
Nota:
Met in stand houden moet men bijvoorbeeld denken aan de noodzakelijke genetische variatie. Met verbeteren moet men bijvoorbeeld denken aan de gezondheid, het karakter en het uiterlijk van het ras.
Om een voldoende ruime groep hiervoor aan te houden wordt soms gebruik gemaakt van een uitzetkat.

Catteryregistratie

Om ervoor te zorgen dat alle catteries een eigen en persoonsgebonden naam hebben is een "Centrale Cattery Registratie" (CCR) opgezet.
De aanvraag van een nieuwe naam loopt wel via een (de eigen) kattenvereniging.

Cel

De cel van levende wezens is meestal zeer klein (< 0,010 mm).
Een cel bestaat ruwweg uit: o.a. de celwand, het vloeibare protoplasma (met daarin verschillende soorten orgaantjes of organellen) en de celkern (bij Eukaryote cellen).

Celdeling

Het groeien en het zich daarna splitsen van een cel in twee identieke cellen dmv dupliceren.
Nota:
Echter voor eicellen en zaadcellen gaat het iets anders.
Zie Mitose en Meiose.

Celkern

De celkernen van Eukaryote cellen bevinden zich binnen de cel en bevat de chromosomen.
De celkern is omgeven met een eigen celwand.

Cellen

Elk levend wezen bestaat uit zeer veel zeer kleine cellen (een paar micrometer groot).
Groeiend weefsel heeft cellen die kunnen groeien en zich kunnen delen.
Zie cel en celdeling.
Nota:
Planten en dieren bezitten Eukaryote cellen.

Celwand of Celmembraan

De celwand is de beschermende hardere buitenzijde van iedere cel.
De cel heeft ook interactie met de omgeving en kan zich daaraan aanpassen om zo samen met de andere cellen een orgaan van een wezen te vormen.
Nota:
Organellen maken ook gebruik van eigen celwanden.
Deze wanden bestaan grotendeels uit bepaalde lipiden of vetten.

CFA

Cat Fanciers Association; Amerikaanse overkoepelende federatie van katten verenigingen.
Zie: Internationale Katten Federaties.

Champagne

Mogelijke licht bruine kleur van de vacht bij Burmesen en nog iets lichter bij de Tonkanesen (Mink).
Zie de Burmese kleuren.

Chartreux

Zie Karthuizer.

Chinchilla

De Chinchilla is een zeer lichte agouti kat met het inhibitor (vaak homozygoot [II]) allel.
Deze Shaded kat met groene ogen en meestal zwarte tipping van de haarpunten tot maximaal 1/8 haarlengte [WbWb] ziet er daarom bijna wit uit.
Hier is de vachtkleur op de lopertjes ook vrijwel verdwenen.
Zie ook de Shell en de wat minder lichte Shaded Silver en Pewter.

Chinchilla Golden

Zie Golden Chinchilla

Chip

Met de chip wordt bedoeld een dicht glazen buisje van 2 mm rond en ongeveer 13 mm lang met daarin een klein spoeltje en een microchip.
Deze microchip is geprogrammeerd met een chipcode, dat kan worden uitgelezen met een reader.
Nota:
Het plaatsen van de chip in een dier is het chippen.Indien de chip wat energie krijgt via het spoeltje zal het zijn identificatiecode terugzenden over datzelfde spoeltje naar de reader.

Chipcode

De chipcode is een unieke identificatiecode van een chip dat kan worden uitgelezen met een reader.
Dit nummer wordt geregistreerd na het chippen door de dierenarts.
Nota:
De reader en de chip moeten wel bij elkaar passen. Hiervoor is een ISO-standaard gedefinieerd.
Het begin van de Nederlandse identificatiecode is "528".

Chippen

Dit is het onderhuids aanbrengen van een chip met behulp van een groot formaat injectienaald door de dierenarts. Deze zal hierop een registratieformulier invullen.
Het is verplicht voor bedrijfsmatig gefokte dieren.
Nota:
Een enkele keer zijn hier problemen mee. Bijvoorbeeld door het lichaam wandelende chips.
Er gaan momenteel stemmen op, om het chippen van alle raskatten verplicht te stellen.
Natuurlijk moet er een registratie zijn van de identificatiecodes.

Chitine

Een hard organisch materiaal dat uit eiwit bestaat en bevat een soort cellulose.
Voorbeelden zijn de chitinehuid van insecten en schimmels en haren.
Nota:
Dit materiaal is daarom lastig te verteren voor de meeste dieren.

Chlamydia of Chlamydiose

Niesziekte veroorzaakt door een soort virus, wat ook eigenschappen heeft van bacillen.
In tegenstelling tot andere virussen reageert dit virus wel op antibiotica.
Erg persistent en kan lethaal zijn bij kitten.
Nota:
Enten hiertegen geeft soms ernstige reacties bij kittens.
Veel catteries enten daarom pas hiertegen als de kat minimaal 1 jaar is.
Voorheen werd hiertegen Serokat gebruikt.

Chloroplasten

Dit zijn de groene organellen in het protoplasma van de Eukaryote cellen van planten.
Nota:
Deze organellen zijn betrokken bij de fotosynthese.
Chloroplasten zijn eigenlijk zelfstandige minicellen. Ze zijn waarschijnlijk een symbiose aangegaan met vroege prokaryote cellen.
Ze bevatten daarom zelf eigen chromosoom met DNA.

Chocolate

De bruine vachtkleur uit de recessieve genen voor dillution (verdunning) [bb].
Dit komt tot uitdrukking tezamen met de dominante allelen voor niet geklonterd [D-] en de hoofdkleur zwart [XE]: Genetisch tezamen [bb D- XE].
Hier horen hier meestal een koper of oranje oogkleur en een kaneelkleurige neusspiegel en teenkussentjes bij.
Nota:

Chromosoom

Het chromosoom is het voornaamste bestanddeel van iedere celkern en bestaat voornamelijk uit DNA.
Het chromosoom geeft plaats aan de genen, dat door het DNA wordt gecodeerd.
(Overigens hebben de mitochondriën en de chloroplasten ook eigen chromosomen.)
Nota:
Elk van de chromosomen is een lang en zeer dun moleculair draadlichaam met een spiraalstructuur.
Het totaal van de genetische informatie noemt men het genoom.
De studie hiervan is de genetica.

Chromosomen

De chromosomen komt in paren voor in iedere celkern.
Een huiskat (Felis) heeft normaal 19 paar oftewel 2 maal 19 stuks van het chromosoom.
Deze chromosomen zitten in iedere celkern en geven plaats aan de genen.
Nota:
De meeste katachtigen hebben 19 paar, echter wilde Amerikaanse kattensoorten bezitten 18 paar chromosomen.
Hybriden hiervan zijn niet vruchtbaar.

Chromosomenpaar

Chromosomen komen diploïde (paarsgewijs) voor in een dier; D.w.z. van elk chromosoom zijn er in het dier 2 aanwezig. 1 komt van de kater en 1 is van de poes afkomstig.
Zie ook Mitose en Meiose.
Nota:
Hiervan is een paar somaal of geslachtsbepalend. De overigen zijn daarmee asomaal of autosomaal.

Cinnamon

Het bl-gen [blbl] geeft een warme roodachtige kaneelkleur: Genetisch zwart [ blbl D- Xo].
Afkomstig van de Abessijn en nu ingekruist in veel andere rassen.
Nota:
Bij de effen vacht horen hier meestal een koper of oranje oogkleur en een roze neusspiegel en teenkussentjes bij.

Classic of Classic Tabby

Zie Blotched Tabby vachttekening.

Classificatie

Beoordeling: Op een Kattenshow binnen een groep volwassen katten met de beoordeling uitmuntend kan een dier een aantekening voor (een volgende) titel verwerven.

Daarnaast worden ook de volgende prijzen gegeven:
Dit schema is afhankelijk van de grootte van de kattententoonstelling.
Nota:
Ook kunnen er mogelijk nog "speciale prijzen" worden gegeven.

Clerk

Dit is een steward op een kattenshow volgens het Amerikaanse systeem met ringkeuringen.

Cobby

Zwaar gedrongen gestalte. Kort lichaam en extremiteiten:
Wordt voorgeschreven bij de Pers, Exotic en Brits Korthaar.

Coccidiose

Inwendige parasiet; Geeft vaak diarree bij kitten.

Cochlea of Cochleaire doofheid

Doofheid als gevolg van afwijkingen aan het binnenoor (cochlea = slakkenhuis). Indien erfelijk, dan wordt fokken hiermee afgeraden.

Codering (genetisch)

De volgorden in het DNA van de chromosomen coderen de volgorden van aminozuren van eiwitten, die in de cel worden gemaakt.
Nota:
In het kort loopt dit proces via RNA en codons: De geselecteerde aminozuren worden in de cel achtereenvolgens aan elkaar gekoppeld door enzymen (wat ook eiwit is) tot een eiwit, dat vervolgens weer zijn functie uitoefent voor het leven en om een factor te bewerkstelligen.

Deze codering van de aminozuren in het tot stand komen van eiwitten is bij alle levende wezens ( planten, dieren, schimmels, bacteriën, enz.) aan elkaar gelijk.
Voor diepergaande informatie verwijzen wij hier naar de erfelijkheidsleer.

Co-dominant

Dit betekend een gelijke dominantie van 2 allelen.
De beide eigenschappen van dit gen kunnen tegelijk tot uitdrukking komen in het fenotype.
Nota:
Voorbeelden: Tortie of Schildpad poezen [XOXo] = [XEXP] en Tonkanees [cbcs] die het midden houdt tussen Burmees en Siamees.

Codon

Een codon van het DNA is de combinatie van 3 opeenvolgende bindingen van basen tussen de 2 strengen van een chromosoom.
Er zijn voor elke binding tussen de beide strengen van het DNA 4 mogelijkheden van bindingen met nucleïnezuren in de afgekorte combinaties: T-A,   A-T,    C-G   en   G-C.

Er zijn dus steeds 4 x 4 x 4 = 64 mogelijkheden.
Deze codons coderen volgens het DNA via het RNA een startcodon, een stopcodon en slechts 20 verschillende aminozuren.
Er zijn daarom soms meerdere mogelijkheden van codons om die aminozuren te selecteren.

Nota:
Een gencode begint met het start codon en eindigt bij een stopcodon (Daarbuiten heeft het chromosoom geen informatie).
Na een start-codon van een gen worden de gecodeerde aminozuren geselecteerd tot aan een stopcodon.
Deze aminozuren worden door specifieke enzymen in deze volgorde aan elkaar vastgemaakt, waardoor er een bepaald wordt aangemaakt.
Zie ook eiwitsynthese.

Collageen

Collageen is het meest voorkomende soort vezelmateriaal van het lichaam.
Het is een treksterk vezel-eiwit, meestal in bundels gerangschikt om bindweefsel of kraakbeen te vormen.
Nota:
Problemen hiermee geeft meestal reumatische aandoeningen.

Color-point

Dit is een pointed kat.
Meestal wordt hier bedoeld de Himalayan; Pers met Siamese aftekening [cscs ll]; witte romp, gekleurde extremiteiten of points en daarbij blauwe ogen.

Colostrum

Zie Biest.

Compatibel

Chromosomen zijn compatibel oftewel verenigbaar met elkaar als het genoom hetzelfde is.
Dit is het geval bij de verschillende variëteiten van een ras.
Nota:
Dit betekent dat van 2 wezens het aantal chromosomen gelijk moeten zijn en de genen daarop allen dezelfde locus dienen te hebben.
Dit is niet het geval bij verschillende soorten die teveel verschillen.
Zie ook hybride.

Conditie

1. Medisch: De lichamelijke fitheid en de weerstand tegen ziekten en ziekteverwekkers.
Fokkatten dienen een optimale conditie te hebben, anders dienen ze niet gebruikt te worden voor de fok. Een minder fit dier kan een aanwijzing zijn van stress, weerstandsverlaging (soms tijdelijk door medicijnen), een aandoening of een andere latente afwijking.
Nota:
Het gedrag en de vacht kunnen hier negatief door worden beïnvloed, zoals lusteloosheid, een mindere kleur of haaruitval.

2. Showterm: Het gedrag en de uitstraling van de kat op de kattenshow, zoals wordt beoordeeld door de keurmeester.

Conjunctivitus

Ontsteking van het blindvlies van het oog.

Coon

Oneigenlijk afgekorte naam: Beter zie Maine Coon.

Corneasequester

Mummificatie (afsterven) van het hoornvlies van het oog.
Dit kan zelfgenezend zijn of problemen geven (afstoting/perforatie/lekkage).
Komt vooral voor bij bolle ogen; oorzaak nog onbekend (Mogelijk het Herpes virus?)

Cornish Rex

Korthaar kat uit Engeland met OKH type; Recessief allel [rr], veroorzaakt door een spontane mutatie; Heeft enkel een korte gekrulde ondervacht (geen dekharen). Voornamelijk Bi-Colors en Harlekijnen.
Nota:
Waarschijnlijk genetisch verwant met German Rex, maar niet met Devon Rex of American Curl.

Coronavirus

Een bepaald soort virussen.
Zie Feline Enterale Coronavirus en Feline Infectueuse Perotinitus.

Cowpox

Koeienpokken virus; Infectie meest via ratten. Zweertjes. Ook besmettelijk voor mensen.

Cream of Crème

De Crème vachtkleur is dilluted (geklonterd) rood. Genetisch [dd XO].
Nota:
Bij de effen vacht horen hier meestal een koper of donker oranje oogkleur en een roze neusspiegel en teenkussentjes bij.

Crossing-over

Dit is de kruislinkse verwisseling van stukken chromosoom tijdens de mitose met het gelijkwaardige andere chromosoom.
Dus tijdens de eerste celdelingen zorgt dit mechanisme ervoor dat de allelen van de genen tussen de chromosomen van een chromosomenpaar onderling uitgewisseld kunnen worden.
Dit effect zorgt er dus voor dat ook de allelen van de genen op hetzelfde chromosomenpaar ook min of meer onafhankelijk van elkaar zijn.
Nota:
Zelfs onderdelen van verschillende allelen zouden onderling verwisseld kunnen zijn met kans op een mutatie.
Dit fenomeen is dan ook onderdeel van de evolutie.
De kans op verwisseling van de allelen van verschillende genen neemt toe met de afstand tussen die genen op de beide chromosoomstrengen.
Zie ook locus
Bij grote afstanden komen mogelijk ertussenin meerdere crossing-overs voor, zodat het gen ook weer op het oorspronkelijke chromosoom kan komen te liggen.
Door de combinaties van kansen hiervan in grote aantallen en vele generaties te bepalen kunnen de onderlinge relatieve afstanden en volgorden van de genen op de chromosomen bepaald worden.

Cryptorchisme

Een kater met een of geen testikels, die neergedaald zijn uit het scrotum in de lies. Vaak niet vruchtbaar en erfelijk. Reden tot diskwalificatie op kattenshows. Fokken wordt hiermee afgeraden.

cscs of cs-allel

Het volgekleurd recessieve genenpaar van de Siamese aftekening.

Cymric

Dit is een halflangharige (HLH) [ll] Manx.

Cypers

Zo wordt een Black Tabby Europees Korthaar (of huiskat) genoemd.

Cytoplasma

Zie: Protoplasma.

Terug naar de beginpagina.
Als u opmerkingen heeft of informatie ter verbetering, hebben wij graag een e-mailtje.

Copyright: P.N.J. Vis. Gebruik van deze homepage is uitsluitend voor persoonlijk gebruik. Kopiëren van deze informatie voor andere doeleinden is niet toegestaan.