Het ALFABETISCH COMPENDIUM van KATTEN INFORMATIE

Deze lijst is een overzicht en niet bedoeld om geheel volledig te zijn. Als U er onduidelijkheden of onjuistheden in vindt. dan graag hierover een berichtje.

TREFWOORDEN EN GEGEVENS G - H - I

Levende wezens waar een parasiet van profiteert t.b.v. zijn voortbestaan. Meestal is dit schadelijk voor de gastheer, ook door mogelijke besmetting met een andere parasiet.
Nota:
Indien de gastheer ook profiteert van het samenzijn heet het symbiose.

GCCF

Engelse overkoepelende organisatie; Governing Counsel of the CatFancy. Zie: Internationale Katten Federaties.

Gebit

De tanden en kiezen zijn de gebitselementen om het vlees van de prooi voor te bewerken (kleiner te maken voor het ongekauwd doorslikken).

Gebitselementen

De elementen zijn: (I) Incissor (snijtand), (C) Canis (hoektand), (P) Pre-molaar (valse of scheur-kies) en (M) Molaar (echte of knip-kies).
De volwassen kat heeft resp. boven de I3, C1, P3, M1 en onder de I3, C1, P2, M1 elementen aan elke zijde (Cijfers geven het aantal elementen aan). Het melkgebit bij kitten mist beide M1.
Nota:
De gebitselementen dienen geregeld te worden schoongemaakt om bederf of/en uitval te voorkomen.
Katten met een scheef gebit of andere gebitsafwijkingen dienen uitgesloten te worden voor de raskattenfok.

Geblokt of Gemarmerd

Zie Blotched.

gediskwalificeerd

Showterm: Zie diskwalificatie.

Gedrag

Het gedrag wordt Erfelijk bepaald door de ouder(s) en sociaal door de omgeving.
Men dient alleen pets te fokken met dieren met zonder overmatig angstig, agressief of onhygiënisch gedrag. Zie ook karakter

Gemaskeerd

Of maskering: Het onderdrukt zijn van de uitwerking van een gen door een ander gen. Zie ook Epistase.

Gemêleerd

De haren in de hoofdkleuren rood en zwart door elkaar heen vermengt (zonder duidelijk vlekpatroon).

Gemuteerde genen

In overzicht zijn de Gemuteerde genen (hoofdletters zijn dominant)

voor de vachtkleuren:

Gemuteerde allelen van genen	Eigenschappen	Opmerkingen
b	bruin pigment	Verdunde pigmentering
bl	Cinnamon	(Extra verdund Lichtbruin pigment)

d	Dilluted pigmentering	(klonterring voor blauw vanuit zwart)
dm	Caramel	(Extra dilluted)

W	Dominant-Wit	Heterozygoot nog mogelijke kopvlek.

XO of XP	rood pigment

voor de de vachttekening:

Gemuteerde allelen van genen	Eigenschappen	Opmerkingen
a	Niet Agouti	(effen)

cs	Siamees	(cb en cs zijn co-dominant en
cb	Burmees	geven samen [cbcs] Tonkanees)
ca	Blauwogige albino
c	Albino	Rode ogen (lichtschuw)

I	Inhibitor	(Remming van de pigmentering over de haarlengte)

Ta	Abessijnen Tabby	Ticked patroon
tm	Blotched	Gemarmerd of Classic patroon bij Agouti

S	Wit gevlekt	(variabel bont)

Overige haargenen:

Gemuteerde allelen van genen	Eigenschappen	Opmerkingen
hr	Haarloosheid

l	Langhaar

r	Cornish Rex	(gekrulde vacht)

re	Devon Rex	(gekrulde vacht)

Wh	Wirehair	(Draadhaar)

Overige genen:

Gemuteerde allelen van genen	Eigenschappen	Opmerkingen
Fd	Vouworen	Scottish Fold

Fc	Kruloren	American Curl

M	verkort of geheel Staartloos	(Manx)

Pd	Polydactyle	(meertenigheid)

Nota:
Voor de expressie zijn nog andere (polygenen) verantwoordelijk.
Zie ook oorspronkelijke genen.

Gen-fouten

De termen "Gen-fouten" of "Gen-afwijkingen" zijn misschien verkeerd.
Hiermee worden eigenlijk afwijkingen bedoeld in de volgorden van de codes oftewel basenkoppels in het DNA van de chromosomen in een cel.
Het gevolg daarvan is wel dat de Genetische notatie anders is geworden en dat er dus andere codons worden geselecteerd en daarmee andere aminozuren en dat er dus afwijkende oftewel gemuteerde genen worden samengesteld.
Nota:
Verkeerde codes worden veroorzaakt door foutieve transcripties, straling, verwisseling bij crossing-over, etc.
Verkeerde codes zijn bijvoorbeeld:

Het missen van een code.

Het tussengevoegd zijn van een code.

Het veranderd zijn van een code.
Dit houdt dus eigenlijk een mutatie in.

Gen

Dit is de vererfbare aanleg voor een bepaalde eigenschap.
In feite wordt een gen bepaald door een stukje van een chromosoom, dat een bepaald eiwit definiëert.
Ieder specifiek gen heeft een eigen plaats of locus op een bepaald chromosoom.

Genen van een eigenschap komen in paren voor op de overeenkomstige chromosomen.
De eigenschappen van de genen worden gecodeerd door de aminozuurvolgorden op het chromosoom.
Van de genen kunnen meerdere in aanleg verschillende eigenschappen voorkomen; dit zijn de allelen van een gen.
Nota:
Voor de methode van aanduiden van de genen: zie Genetische notatie.
Zie ook oorspronkelijke en gemuteerde genen.

Genen of Genenpaar

Het gen in meervoud. Het genenpaar vormt samen een eigenschap.
Het totaal van de genen bepaalt het genotype. Dit wordt ook wel het genoom genoemd.
Zijn de beide allelen van een bepaald gen gelijk, dan is dit homozygoot (of raszuiver) voor dit gen.
Zijn deze beide allelen ongelijk (niet exact hetzelfde), dan is dit heterozygoot (of rasonzuiver).
Nota:
Vaak zijn allelen van een genenpaar dominant en recessief ten opzichte van elkaar. Uitzondering is het X-chromosoom, omdat dit slechts enkel voorkomt bij de kater.
Ook komen er co-dominanties voor of/en beïnvloeden allelen andere allelen (maskering oftewel epistase).
De onderlinge dominanties en maskeringen tussen genen bepalen vervolgens het fenotype.

Genenpool

Onder de genenpool verstaat men het totaal aan verschillende allelen van genen binnen een populatie.
Nota:
De variatie in genen van een populatie dient zo groot mogelijk te zijn voor de overleving (evolutie) van een ras bij een steeds veranderend millieu. Men moet dan het gehele ras beschouwen en niet alleen de individuen binnen een groep.
Is die variatie klein, dan is er snel sprake van inteelt

Genenpopulatie

Onder de genenpopulatie verstaan we de genenpool, die zich binnen een totale kattenpopulatie bevindt.
Is die genenpool klein dan is het moeilijk om nog selectie uit te kunnen voeren.

Generatie

Onder generatie wordt hier verstaan de opvolgende nakomelingen of kitten van ouders.
Opeenvolgende generaties binnen de cattery met verwantschap word een lijn genoemd.
Nota:
Bij inkruisen.
spreekt men van de F1-generatie, F2-generatie, F3, F4, F5, enz.

Genetica

Erfelijkheidsleer; de basis van het fokken is gestart in de 19e eeuw door de monnik G. Mendell.
Deze beschreven resultaten zijn pas herontdekt midden in de 20e eeuw.
Hij deed proeven met kruisingen met geselecteerde variëteiten van erwten met verschillende eigenschappen. Hij vond bij controle op de kruisingen de dominante factoren in de F1-generaties en de recessieve verhoudingen van 1:3 in de F2-generaties.
Nota:
De uitkomst ervan is dat de eigenschappen van levende wezens terug te vinden zijn in het gen of beter het totaal ervan in de genen.
Deze genen blijken zich te bevinden op de chromosomen in de celkern. Voor diepergaande informatie verwijzen wij hier naar boeken en andere informaties over de erfelijkheidsleer.

Genetisch

Dit is alles wat met de genen en de erfelijkheid te maken heeft.
Wezens die verwant zijn hebben veel allelen van de genen gemeen, omdat ze die door hun vererving hebben gekregen.
Nota:
Overigens is dit een zeer betrekkelijk begrip, omdat bijvoorbeeld bij alle zoogdieren (ook de mens) al zo'n 98% van de genen aan elkaar gelijk zijn!
Deze genen zijn al nodig om de inhoud van de cellen ( organellen organellen), de levensvorm (organen) en de soort te bepalen.
We praten hier dus over de verschillen in de allelen van de genen binnen een ras of soort (als gevolg van mutaties).

Genetisch notatie

De methode van aanduiden van de genen (die waarvan we de erfelijkheidsdragers kennen) wordt gedaan met letters.
Van elk Genenpaar worden de beide allelen in dit compendium voor de duidelijkheid tesamen genoteerd tussen brackets [].
Een dominant allel van een gen begint met een hoofdletter.
Een recessief allel van een gen wordt aangegeven met een dezelfde kleine letter.
Wanneer het andere allel onbekend is wordt er een streepje [-] genoteerd.
Nota:
Wanneer er meerdere dominante of recessieve allelen zijn worden er kleine andere letters toegevoegd om onderscheid te kunnen maken. Voorbeeld de tabby tekening: Ticked [T-], mackarel [Tm-], blotched [tbtb] en spotted [tsts]
Soms worden voor verschillende genen dezelfde eerste letters gebruikt tesamen met verschillende tweede letters. Voorbeeld de rexen: Devon [rr], Cornish [rcrc] en Oregon [roro].

Een apart geval zijn de allelen van de somale codominante hoofdkleurgenen: Zwart [XE] is hetzelfde als [Xo] of soms [o] en rood [XP] is hetzelfde als [XO] of soms [O]. Daarentegen geeft [Y] het gen aan van een kater, waar de hoofdkleur niet op aanwezig is.
Voorbeeld: [XEXP] geeft een tortie poes en [XPY] een rode kater.

Genoom

Dit is de uitdrukking voor het totaal aan informatie of genen op de chromosomen.

Genotype

Het totaal van de erfelijke aanleg in een dier, vastgelegd in de genen. Het genotype is dus inclusief de niet-zichtbare aanleg of eigenschappen. De niet-zichtbare eigenschappen noemen we onderliggend of verborgen.
Nota:
Soms komt deze onderliggende aanleg (bijvoorbeeld bij recessieve (gemaskeerde) genen) na meerdere generaties weer tevoorschijn (bovenliggend) in het fenotype.

German Rex

Rex mogelijk uit Oostpruisen met een huiskat type
Dit dominante gen (allel) is hoogstwaarschijnlijk identiek aan dat van de Selkirk Rex.
Nota:
Deze ondersoort wordt in Nederland niet meer erkend als een apart kattenras.

Geslacht 1

Classificatie in de biologie waarin de dieren worden gegroepeerd naar gelijkaardige kenmerken. Hier wordt de volgende diergroep bedoeld; een ondersoort van de katachtigen. De huiskat behoort tot het geslacht Felis Catus.
Nota:
Onze raskatten behoren ook tot deze ondersoort.

Geslacht 2

Kunne of Sekse; Het zijn van een mannelijke kat (een kater) of een vrouwelijke kat (een poes). Zie Geslachtsbepalend.

Geslachtsbepalend

Dit is het somaal chromosomenpaar, dat het geslacht bepaalt. Deze zijn het X-chromosoom en Y-chromosoom: [XX] is vrouwelijk, [XY] is mannelijk.
Nota:
Andere combinaties (bijv. [XXY]) kunnen ook soms voorkomen, maar die zijn meestal niet vruchtbaar. Zie ook Geslachtsgebonden

Geslachtsbepaling

Bij kittens: zie sexen.

Geslachtsgebonden

Dit betekent: afhankelijk van het geslacht.
De X-chromosomen en de Y-chromosomen zijn geslachtsbepalend.
De genen of informatie op deze chromosomen is daarom geslachtsgebonden en dit wordt sex-linked of ook wel Somaal genoemd.
Nota:
Dit zijn dus die genen die hun locus op het X- of Y-chromosoom hebben.
Omdat het Y-chromosoom erg klein is zit er weinig genetische informatie op.
Ook een normaal recessief gen komt bij de kater dus tot uitdrukking, als dit gen zich niet op het Y-chromosoom, maar alleen op het X-chromosoom bevindt.
Voorbeeld:
De hoofdkleur van de kat zit op het X-chromosoom. Een kater geeft zijn Y-chromosoom door aan zijn mannelijke nakomelingen en daar zit dus geen hoofdkleur bij.
Katertjes krijgen hun enige hoofdkleur dus alleen van hun moederpoes.
Poezen kunnen 2 hoofdkleuren dragen: Zie Tortie of Schildpad poes.

Gespikkeld of Gestipt

Zie Spotted.

Geurstoffen

Van een geurvlag: zie Feromonen.

Geurvlag

Een geurvlag is een plek met geurstoffen die gezet wordt door sproeien of flemen.

Gezondheid

Onder gezondheid van de kat verstaan we de conditie, de fitheid, het levensplezier (de wil om te leven (1)), het ontbreken van parasieten en ziekten, erfelijk of besmettelijk en de weerstand daartegen.

Gezondheidsverklaring

Meestal bij de eerste enting doet een dierenarts algemeen gezondheidsonderzoek op een kitten.
Hij geeft dan een gezondheidsverklaring uit.
Nota:
Dit is een boekje, waarin de medische gegevens (zoals: o.a. jaarlijkse entingen, ontwormen) van een dier worden bijgehouden.

Ghostmarking

Tijdelijke zichtbaar vachtpatroon bij jonge kitten; geven soms de onderliggende eigenschappen aan; Zoals het soort Tabbypatroon bij Effen of Shaded katten en de kleur van de kopvlek bij epistatisch witte katten.
Nota:
Het is dus van belang voor de kennis van de vererving om dit te noteren.

Gif, Giften of Giffen

Lichaamsvijandige stoffen zoals Chemische stoffen, Bestrijdingsmiddelen, Kamerplanten, Medicijnen, teveel of tekort van bepaalde voedingsstoffen, toxinen.
Zie ook vergiftiging, etc.

gl-allel

Gloving (Am.): Recessief allel van een apart gen: veroorzaker van de recessieve witte voetjes van o.a. de Heilige Birmaan. Genenformule [glgl].
Nota:
Soms wordt dit ook wel met [swsw] van Spotted White aangeduid.

Glaucoom

Verhoogde oogdruk of groene staar; Leidt tot oogproblemen (blindheid als gevolg van verhoging van de druk in het oog). Indien erfelijk dan wordt fokken hiermee afgeraden.

Gloving

of Witte Voeten: Zie Spotted White,

Goed

Showterm voor de kwalificatie op kattenshows: Gezond dier, geschikt als huisdier; minder geschikt voor de show of de showfok in de ogen van een keurmeester.
Zie showkwaliteit.
Nota:
Mogelijk nog wel geschikt voor de fok met een uitmuntende partner.
Zie ook fokkwaliteit.

Golden

Dit is de kleur van een niet-Zilver [ii] tabby (en dus agouti [A-]) kat met een in de vachtkleur getipt vachtpatroon, waarbij de vachtkleur naar de haartippen verdrongen is onder invloed van het Wide-Banding [Wb-] gen.
Totaal dus: [A- ii Wb-].
De tussenliggende taankleur in het tabby patroon is lichter geworden onder invloed van polygenen Zie ook Shaded Golden en Golden Chinchilla (beiden met groene ogen).
De accentjes (dwz oogranden, neusranden, lopertjes (onderkant voetjes)) hebben ook de onderliggende vachtkleur.
Nota:
De intensiteit van de taankleur onder de tipping wordt mede bepaald door de genoemde Rufus polygenen, die mogelijk verwant zijn met die van de Abessijn.

Golden Chinchilla

Zeer lichte Shaded Golden kat met groene ogen en meestal zwarte tipping tot maximaal 1/8 van de haarpunten [WbWb]. Ziet er daarom licht geelbruin uit.
Hier is de vachtkleur op de lopertjes (accentjes) ook vrijwel verdwenen. Zie ook Shell Golden.

Golden-factor

Men spreekt hierbij van een heterozygoot Silver kat [Ii] zodat hieruit Golden kitten [ii] (homozygoot recessief) uit Silver ouders geboren kunnen worden. Zie het diagram van de F2-generatie, maar dan voor het I gen.

Golden Siamees

Zie Tonkanees.

Golden Tabby

Dit is een wat donkerder Golden kat met groene ogen. De tabby vachttekening is echter nog zichtbaar en wordt aangegeven met de variëteit; Bijvoorbeeld: Black Golden Tabby Blotched. Nota:
Met niet-groene ogen wordt deze kat gewoon (Brown) tabby genoemd.
Soms zijn bij deze tabby de haren van het patroon doorgekleurd tot op de huid. De intensiteit van de taankleur onder de tipping wordt mede bepaald door de Rufus polygenen.

Golgi-complex

Een Golgi-complex is een organel binnen de levende cel.
Een functie van het Golgi-complex is het transport van geproduceerde eiwitten.
Een daarvan is secretie: het naar buiten de cel werken van stoffen.

Grand Champion of GC

Grand Champion of GC is een Engelstalige titel, die in principe vergelijkbaar is met Internationaal Kampioen.

Gras eten

Zie haarballen.

Grauwe Staar

Zie Cataract.

Griseofulvine

Inwendig anti- ringworm preparaat; Mogelijke bijwerkingen! (Skelet, ogen, onvruchtbaarheid?,..).

Groene Staar

Zie Glaucoom.

Groepshuisvesting

Katten mogen in principe niet alleen zitten, maar ze moeten volgens het nieuwe HKB in een groep van 2 tot 20 soortgenoten gehuisvest worden in een ruimte, die voldoet aan de minimale inrichtingseisen.

Groot Europees Kampioen of GEC

Titel: Showkat met als Europees Kampioen 3 verkregen aantekeningen CAGCE van verschillende keurmeesters op verschillende kattenshows in 3 verschillende landen.
Nota:
Niet alle verenigingen erkennen deze titel.

Groot Europees Premior of GEP

Titel: Showkat met als Europees Premior 3 verkregen aantekeningen CAGPE van verschillende keurmeesters op verschillende kattenshows in 3 verschillende landen.
Nota:
Niet alle verenigingen erkennen deze titel.

Groot Internationaal Kampioen of GIC

Titel: Showkat met als Internationaal Kampioen 3 *) verkregen aantekeningen CAGCI van verschillende keurmeesters op verschillende kattenshows in 3 verschillende landen.
Nota:
Na het Groot Internationaal Kampioenschap kan de titel Europees Kampioen worden verkregen met CACE aantekeningen.

*) Het vereiste aantal aantekeningen is hier 6 bij de FIFe verenigingen.

Groot Internationaal Premior of GIP

Kastraat Titel: Showkat met als Internationaal Premior 3 *) verkregen aantekeningen CAGPI van verschillende keurmeesters op verschillende kattenshows in 3 verschillende landen.
Nota:
Na het Groot Internationaal Premiorschap kan de titel Europees Premior worden verkregen met CAPE aantekeningen.

*) Het vereiste aantal aantekeningen is hier 6 bij de FIFe verenigingen.

H

Naar het overzicht [H]

Haakworm

Inwendige lange (15 cm) ronde parasiet in de darmen; Soms zichtbaar bij de anus (als Rijstekorrels). Kan ernstige aandoeningen veroorzaken. Infectie via de huid, eten van verontreinigingen of moedermelk.
Remedie en preventie: Ontwormen.

Haarballen

Dit zijn de losse vachtharen, die opgelikt zijn in de periode daarvoor, ingeslikt en opgehoopt in het spijsverteringskanaal.
Haren bestaan uit chitine en zijn moeilijk of niet verteerbaar.
Ze worden door de kat uitgebraakt.
Ook wil de kat wel eens (katten)gras eten om dit braken op te wekken. Dit is volkomen normaal.

Haargenen

De bekende haargenen zijn:

Allelen van de genen	Eigenschappen	Opmerkingen

Hr	Normale vacht	(niet haarloos)
hr	Haarloosheid

L	Normaal	korthaar
l	Langhaar

R	Normale vacht	(geen Cornish Rex)
r	Cornish Rex	(gekrulde vacht)

Re	Normale vacht	(geen Devon Rex)
re	Devon Rex	(gekrulde vacht)

Wh	Wirehair	(Draadhaar)
wh	Normale vacht	(geen draadhaar of wirehair)

Nota: De allelen met hoofdletter worden hier eerst genoemd en zijn dominant,
de andere met kleine letter zijn recessief.
Zie de lijst bij Gemuteerde genen.
Zie ook oorspronkelijke genen.

Haarloosheid

Een kat vrijwel zonder Vacht, veroorzaakt door een recessief gen [hrhr].
Het is opvallend dat de huidskleur vrijwel hetzelfde is, als dat van de haarkleur bij de niet-naakte katten.
Zie naaktkat of Sphynx.
Nota:
Er zijn nogal wat (onterechte?!) tegenstanders van deze mutatie, omdat er geen vacht is die warmte vast kan houden en nauwelijks snorharen voor de tastzin: eerder moet opgelet worden dat de huid niet verbrand in de zon.

Haartypen

De Vacht of pels van de kat bestaat uit verschillende soorten haren: onderharen , kroonharen en opperharen (dekharen) . Ook kan het haar afwijken van normaal: Zie haargenen.
Nota:
De haren zijn gemaakt van eiwitten.

Halflanghaar of HLH

Vacht met middellange of lange bovenvacht; met meestal korte ondervacht.
Nota:
Genetische aanduiding hetzelfde als voor langhaar: [ll].
De onderlinge vachtlengten vererven verder polygenetisch.

Hangoorkat

Zie Scottish Fold en Highland Fold.

Haploïde

Cellen met de helft van het aantal normale chromosomen. Dus van elk chromosomenpaar is er 1 aanwezig.
De bevruchting levert weer een diploïde cel: de Zygote. Zie ook Meiose.

Harlekijn

Bijna geheel witte kat: Genetische formule met homozygoot [SS]. Alleen kleurvlek op staart en 1 of 2 op kop en lichaam. Het patroon hiervan is duidelijk omgeschreven in de rasstandaard. Zie ook Particolor.

Havanna

Warm chocoladebruine kat met OKH type, oorspronkelijk uit Thailand.
Genetische formule: [aa bb D- L- Xo].

Heilige Birmaan

HLH kat [ll] (stevig FKH type) met Siamese aftekening [cscs] en 4 witte voetjes (Recessief Allel Spotted White [swsw]), en blauwe amandelvormige ogen [cscs ll swsw].
De vachtkleuren zijn in alle pointed kleuren mogelijk.
Nota:
In het begin van de vorige eeuw zouden er op Heilige Birmaan lijkende katten uit Birma meegebracht zijn naar Europa en later ook naar Amerika.

Herpes

of Feline Herpes Virus (FHV): Een virus dat niesziekte met mogelijk oogproblemen veroorzaakt, zoals: traanogen en corneasequester.
Kan lethaal zijn voor kitten.
Nota:
Enten geeft slechts onvolledige bescherming en zou zelfs halfjaarlijks moeten worden herhaald.

Heterozygoot

Genetische aanduiding met voor een bepaald kenmerk ongelijk (of ongelijkwaardig) genenpaar (niet- Fokzuiver).
In het chromosomenpaar zijn de beide allelen van een bepaald gen of kenmerk dus niet hetzelfde.
Nota:
Hierbij kan dus tussen de allelen van een gen onderling dominantie optreden.

Heupdysplasie

Degeneratie van het heupgewricht: zelden (bij o.a. Siamezen waargenomen).

Highland Fold

Een HLH Scottish Fold kat.

Himalayan

Amerikaanse benaming voor de Perzisch colourpoint.

HKB

Het Honden en Kattenbesluit is van 1981 en stelt o.a. minimale huisvestings- en verzorgingseisen aan inrichtingen voor dieren, zoals (asielen, pensions en fokkers).
Nota:
De laatste voorstel is van 1999, maar is (nog) niet formeel ingevoerd.
De minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij is echter voornemens om het huidige voorstel (okt 2003) in te trekken om praktische redenen.

Hobby fokker

De meeste kattenfokkers die een cattery bedrijven zijn hobbyisten. Dwz ze voldoen niet aan het begrip bedrijfsmatigheid.
Nota:
Dit in tegenstelling tot het bedrijfsmatig fokken.

Homozygoot

Genetische aanduiding met voor een bepaald kenmerk gelijk (of gelijkwaardig) genenpaar ( Fokzuiver voor een bepaald kenmerk).
Nota:
Hiermee wordt bedoeld dat van een chromosomenpaar met daarop een bepaald kenmerk of gen de beide allelen aan elkaar gelijk zijn, zodat alle nakomelingen in de volgende generatie ditzelfde eigenschap of kenmerk krijgen van deze ouder.

Homozygote vouwoor

Een homozygote vouwoor zoals voorkomt bij de Scottish Fold geeft kraakbeendeformatie en is daarmee lethaal.
Het fokken van SF x SF levert dan ook kleine nestjes op en wordt daarom verboden.
Nota:
Deze kraakbeendeformaties is bij homozygote American Curl niet bekend.
Het fokverbod zou daarop dan ook niet van toepassing moeten zijn.

Honden

Katten kunnen in het algemeen wel goed overweg met honden, maar bij hondenrassen die als jachthond zijn gefokt kan het moeilijk zijn. Het beste is om ze zo jong mogelijk met elkaar kennis te laten maken.

Hondenvoer

Voer voor honden is niet geschikt voor katten, door het ontbreken van Taurine. Andersom mag dus wel.

Hondsdolheid

Zie Rabiës;

Hoofdkleur

De hoofdkleuren van de kat zijn rood [XP] en zwart [XE].
Alle andere kleuren zijn hiervan afgeleid door andere genen en zijn meestal lichter.
Wit is het ontbreken van een kleur en geen hoofdkleur.
Zie ook Melanine.
Nota:
Het gen dat de hoofdkleuren ([XP] en [XP]) bepaald zit toevallig op het X-chromosoom en is daarmee geslachtsgebonden.
Een kater heeft maar 1 X-chromosoom en kan daarmee maar 1 hoofdkleur dragen.
Een poes heeft 2 X-chromosomen en kan als Tortie dus beide hoofdkleuren dragen: Zie ook Schildpad.

Hoofdletter

Met de hoofdletters worden het dominante allelen van een gen aangegeven.

Hoofdsteward

De hoofdsteward coórdineert de zaken voor de keurmeesters in de keurruimte van een kattenshow.
Hij geeft leiding aan de andere stewards en regelt de verschillende activiteiten; zoals de Best in Show verkiezingen.

Hoornvlies

Het Hoornvlies is de doorzichtige buitenwand van het oog; en is bij benadering bolvormig.
Het hoornvlies is voornamelijk als bindweefsel opgebouwd.
Nota:
Het hoornvlies kan gemakkelijk beschadigd worden met verlies van de oogfunctie als gevolg.
Het is daarom raadzaam om bij kittens, zodra ze gaan spelen, de scherpe nagelpuntjes te knippen.
Beschadiging kan ook optreden als gevolg van Herpes.

Hormoon of Hormonen

Een signaalstof in een dier, die reeds bij een zeer kleine hoeveelheid elders in het lichaam een bepaalde activiteit oplevert.
Deze specifieke organische stoffen hebben een regulerende werking voor het organisme.
Nota:
Het wordt door bepaalde cellen in de klieren aangemaakt. Het komt via het bloed in de andere weefsels en organen.

Huiselijke sfeer

Dit zijn catteries waar de dieren min of meer vrij rondlopen in het huis dwz in die ruimten waar de catteryhouders (fokkers) ook leven.

Huiskat of Huisdier

Het type kat (eng. Pet), dat in Nederland het meest voorkomt is een kortharige, niet-slanke stevige kat met een flinke neus. Door de (onopzettelijke) kruisingen met raskatten of geïmporteerde katten kunnen alle mogelijke eigenschappen ( lichaamstypen en vachtkleuren) voorkomen.
Nota:
Op een kattenshow kan zelfs een huiskat gediskwalificeerd worden omdat die de uiterlijke eigenschappen bezit van een raskat.
Die kat dient dus in- of omgeschreven te worden als een kat van dat betreffende ras.

Huisvesting

Onze Pets worden het liefst gehouden in huiselijke sfeer.
Nota:
Een cattery, die aan minimale eisen voldoet, mag het huisvestingsvignet voeren.
Zie ook groepshuisvesting.

Huisvestingsvignet

Sommige verenigingen geven een vignet, waarmee kan worden geadverteerd, uit voor goede huisvesting, meestal als onderdeel van een fokkerscode.
Een cattery met dit vignet belooft om tenminste aan de volgende eisen tav de huisvesting te voldoen:
De minimale eisen voor een verblijfplaats van apart gehouden katten zijn:

Een ruimte van minimaal 6 m2 en 2 m hoog.
Daglicht, liefst zon en uitkijk.
Goede ventilatie, verwarmd en tochtvrij.
Attributen om verveling tegen te gaan, zoals klimpaal en speelgoed.
Vers drinkwater, voer en een kattenbak.
Alles gemakkelijk te reinigen (geen vaste vloerbedekking, ed.). Zie ook Hygiëne
Een buitenverblijf (ren), tenzij niet mogelijk.
Geregeld menselijk of/en dierlijk gezelschap.

Nota:
Voor het HKB zijn de minimale inrichtingseisen geringer.

Hybride

Een hybride, oftewel een bastaard, is een mengvorm uit een kruising van 2 verschillende rassen, soorten of lijnen.
Indien deze ouders genetisch compatibel zijn met elkaar kan een nieuw ras of soort ontstaan. We spreken dan van een F1-generatie.
Nota:
Indien deze ouders niet compatibel zijn met elkaar kunnen hybriden niet vruchtbaar zijn.
Dit is het zeker geval als de chromosomen ongelijk in aantal zijn.
De bekendste onvruchtbare hybride is het muildier of de muilezel, afkomstig van het paard en een ezel.
Bij de katten zijn dit de wilde Amerikaanse en de overige kattensoorten, omdat het aantal chromosomen hiertussen verschillend is.

Hydrocephalus

Waterhoofd (in- of uitwendig); Opstapeling van vocht in de hersenventrikels (Uitwendig kan het zichtbaar zijn); Vaak zenuwafwijkingen of schildklierproblemen op jeugdige leeftijd; waarschijnlijk recessief erfelijk en kan lethaal zijn.

Hygiëne

Hygiene (o.a. regelmatige controle, schoning, verversing en opruiming) zijn uitermate belangrijk om besmetting van ziekteverwekkers te voorkomen en bij de Ziektebestrijding.
Nota:
Ook het vermijden van overbevolking hoort bij de hygiëne. Wanneer groepen katten in dichtbevolkte situaties worden gehuisvest, zoals in catteries, kunnen deze eerder problemen (zoals diarree en ziektes) veroorzaken. Zie besmettelijk, infecties.

Hypertrofische Cardiomyopathie of HCM

Dit is een asomaal erfelijke ziekte van de hartspier, waarbij deze plaatselijk is verdikt. Daardoor kan hij minder goed functioneren en lethaal zijn.
Dit komt o.a. voor bij de Brits Korthaar, de Maine Coon en de Ragdoll. Nota:
Deze aandoening heeft een vertraagde penetrantie.
Met een ultrasound onderzoek kan onderzocht worden of het dier verschijnselen heeft van HCM. De trefkans van de diagnose door dit onderzoek is ca 80% bij katers van 2 jaar en poezen van 3 jaar. Onterecht positieve uitslagen zijn echter verwaarloosbaar.
Dit onderzoek kan gecombineerd worden met dat voor PKD.

I

Naar het overzicht [I]

I-allel

Zie Inhibitor; Het allel van dit gen vormt Silver.

i-allel

Recessief allel voor de niet- Silver eigenschap. Zie ii-allel combinatie.

ii-allel

Recessieve allelencombinatie die geen Silver of Smoke, maar bijv. Golden vormt.

Identificatie

De identificatie van een kat wordt meestal gedaan met een foto geplakt in het boekje van de gezondheidsverklaring.
Een grotere betrouwbaarheid wordt bereikt met chippen en registratie.
Nota:
Dit laatste is alleen nuttig voor het eenduidig kunnen identificeren van te testen dieren en van gevonden (van vermiste of ontvreemde) dieren.

IFT, IF-Test of Immunofluorescentie test

Test voor aantonen van de aanwezigheid van antistoffen tegen een bepaald Virus (bijvoorbeeld FeLV, FIV of FIP) in behandeld bloed m.b.v. Immunofluorescentie. (Oplichten onder een bepaald licht, zichtbaar met een Fluorescentie microscoop).

Immuniteit

Weerstand door een afweermechanisme tegen een bepaalde ziekteverwekker; doordat het lichaam lichaamsvreemde zaken herkent en antistoffen opbouwt (door natuurlijke infectie of na inenting).
Nota:
Het immuunsysteem geeft na een enting meestal slechts een tijdelijke weerstand en daarom moet de vaccinatie jaarlijks worden herhaald.
Deze periode is afhankelijk van de ziekteverwekker.
Jonge kittens tot circa 12 weken oud moeten dit systeem nog opbouwen en zijn daarom nog niet zelf in staat om antistoffen te maken.

Immunofluorescentie

Dit is een methode bij testen, waarbij een bepaalde fluorescerende materie gekoppeld wordt aan een specifieke infectans of antistof daartegen, om zo die bepaalde stof aan te kunnen tonen.
Zie ook Fluorescentie en IFT.

Incissor

Snijtand; Zie gebitselement.

Incubatietijd

De tijd die verloopt tussen de besmetting en het daadwerkelijk ziek worden. Deze periode loopt van enkele dagen tot 1 of enkele weken, afhankelijk van de aard en de intensiteit van de besmetting en de gezondheid van het dier.
Tijdens de incubatietijd en de zieke periode daarna kan het dier besmettelijk zijn voor anderen.

Inenting

Zie enten.

Infectie of Infectieziekte

Het actief worden van een ziekteverwekker meestal na een besmetting of van een persistente ziektekiem nadat de gezondheid van de kat door andere oorzaken is afgenomen.
Zie ook incubatietijd.
Nota:
Wanneer groepen katten in dichtbevolkte situaties worden gehuisvest, zoals in catteries, kunnen deze eerder besmetting en problemen (zoals diarree en ziekte) veroorzaken.
Maatregelen, zoals huisvesting, verzorging, testen, enten, ontwormen en hygiëne zijn daarom uitermate belangrijk.

Ingreep

Ieder handeling waarbij levend weefsel wordt beschadigd of verwijderd is een ingreep.
Zonder een medische indicatie is elke ingreep verboden.
Nota:
Een voorbeeld is ontklauwen.
Uitzonderingen zijn kastratie en sterilisatie.
Een handeling aan niet-levend weefsel (Scheren, magelpuntjes knippen) is dus toegestaan.

Inhibitor

Melanine-remmer [I-];
Niet-volledig dominant allel dat de kleurontwikkeling in de vacht remt en daarmee de kleur naar de toppen van de haren verdringt.
Zie: Cameo, Chinchilla, Silver, Shaded, Shell en Smoke.

Inkruisen

Dit is

Het verkrijgen van nieuwe genen van andere dieren of zelfs van andere variëteiten van hetzelfde ras om een verbetering of een verandering te bewerkstelligen.
Dit wordt ook gedaan om inteelt in een lijn te voorkomen of te herstellen.
Meestal worden katten gebruikt, die zo min als mogelijk verwant zijn, om de genen variabiliteit zo hoog als mogelijk te krijgen en daarmee ongewenste dubbele recessieve factoren te voorkomen.
Nota:
Hiervoor wordt soms de oneigenlijke term "vers bloed" gebruikt.
Zie ook "out-crossing" of uitkruisen.
Het creëren van nog niet bestaande of bekende variëteiten of rassen door dieren die elk bepaalde en gewenste kenmerken hebben met elkaar te kruisen, om die kenmerken bij elkaar te brengen.
Zie ook F1-generatie en F2-generatie.
Nota:
Bij de meeste rassen wordt alleen kruisen met het eigen ras toegestaan. De kattenfokkersverenigingen zullen geen stambomen geven voor ongewenste of verboden kruisingen.
Bovendien zijn meestal door middel van uitkruisen meerdere (vele) generaties nodig om niet gewenste recessieve allelen kwijt te raken.

Inrichtingseisen

De inrichtingseisen voor fokkers die de fokkerscode willen voeren zijn gegeven in de eisen voor het huisvestingsvignet.
Nota:
Volgens het laatste HKB zijn de minimale afmetingen van verblijven kleiner en meer gericht op asielen en pensions:

Aantal katten	Oppervlakte (m2)	lengte (m) kortste zijde	hoogte (m)
2	0,85	0,65	0,6
3 - 5	3	1	1,8
Elke volgende	0,6

Inschrijfburo

Het inschrijfburo neemt alle inschrijvingen aan totdat de kattenshow is volgeboekt.
Dit buro geeft vervolgens een bevestiging terug ter controle met een rekening ter betaling.
Nota:
De verwerking van de gegevens is voor de zaalindeling, de catalogus, de oorkondes en tot lijsten voor de keurmeesters op volgorde van rasgroep, ras, kleurvariëteit, klasse en geslacht.

Inschrijving

Minimaal 3 weken tevoren dient de aanmelding voor een kattenshow te worden gedaan bij het inschrijfburo van de desbetreffende vereniging.
Hierbij moeten de persoonlijke gegevens en de gegevens van de kat(ten) opgegeven worden.
Dit buro geeft u vervolgens een bevestiging terug ter controle en een nota ter betaling.
Nota:
Hierna begint voor u de verdere showvoorbereiding.

Insuline

Dit hormoon wordt aangemaakt door de pancreas (alvleesklier) en is nodig voor de vertering van suikers.
Een tekort hiervan geeft suikerziekte of Diabetes.

Inteelt

Dit is fokken met voorouderverlies, vaak onbedoeld.
Doordat de beide ouders verwant zijn door doublures in de afkomst, worden sommige genen of eigenschappen verdubbeld doorgegeven.
Dit geeft dus een sterke vermindering in de variatie van de genenpool.
Nota:
Dit wordt ook met lijnteelt gedaan om bepaalde goede eigenschappen sterker ( fokzuiver) vast te leggen. Hierdoor wordt echter helaas ook de fokzuiverheid van slechte eigenschappen verhoogd.
Zie ook Sterke lijnteelt.

Inteelt depressie

Lijn(en) met weinig genetische variatie als gevolg van inteelt, langdurige lijnteelt of Sterke lijnteelt. Verschijnselen zijn sterk verminderde variabiliteit, kleinere en minder gezonde dieren en nesten.
Bij alsmaar verder doorzetten van sterke lijnteelt zullen de meeste lijnen door vellerlei problemen na ongeveer 8 generaties uitgestorven zijn.
Nota:
Soms zie je op shows de prachtigste dieren uit steeds zeer kleine nestjes als gevolg van puur op het fenotype selecteren.
Maar minder goede eigenschappen krijgen dan vaak de boventoon. Alleen te bestrijden met veel inkruisen van niet verwante dieren.

Internationaal Kampioen of IC

Titel van een showkat met als Kampioen 3 verkregen aantekeningen CACIB van verschillende Keurmeesters op verschillende Kattenshows in tenminste 2 landen.
Nota:
Na het Internationaal kampioenschap kan de titel Groot Internationaal Kampioen worden verkregen met CAGCI aantekeningen.

Internationaal Premior of IP

Titel van een kastraat showkat met als Premior 3 verkregen aantekeningen CAPIB van verschillende Keurmeesters op verschillende Kattenshows in tenminste 2 landen.
Nota:
Na het Internationaal Premiorschap kan de titel Groot Internationaal Premior worden verkregen met CAGPI aantekeningen.

Iris

Dit is het regenboogvlies in het oog, rondom de lens.
Hierdoor wordt de kleur van het oog door bepaald.

Terug naar de

Terug naar de beginpagina.
Als u opmerkingen heeft of informatie ter verbetering, hebben wij graag een e-mailtje.

Copyright: P.N.J. Vis. Gebruik van deze homepage is uitsluitend voor persoonlijk gebruik. Kopiëren van deze informatie voor andere doeleinden is niet toegestaan.