Deze lijst is een overzicht en niet bedoeld om geheel volledig te zijn. Als U er onduidelijkheden of onjuistheden in vindt. dan graag hierover een berichtje.
TREFWOORDEN EN GEGEVENS LETTERS P - Q - R - S
Overgetypeerde
Pers of
Exotic (extreem platte
kop met zeer korte en kleine neus (vaak tussen de niet meer ronde
ogen) met
stop. Meestal maakt de mond een scherpe hoek naar de neus toe en ook met huidplooien in het gezicht.
Nota:
Dit type heeft sterke voor- en tegenstanders.
Zie ook
Brachycephaal.
Zie
Kattenziekte.
De pancreas of alvleesklier is een
klier dat o.a. het hormoon
insuline produceert.
Dit
hormoon is nodig voor de vertering van
suikers.
Parasieten zijn kleine organismen die
leven ten koste van een
gastheer; Zij houden zich in stand door voedingsstoffen aan het
lichaam van de gastheer te onttrekken.
Voorbeelden zijn:
Inwendig:
Wormen (Spoel/Lint),
Toxoplasmose en
Coccidiose.
Uitwendig:
Schimmels,
Vlooien,
Luizen,
Mijten en
Teken.
Door de paring worden de
zaadcellen van de
kater met de
eicellen van de
poes samengebracht ten behoeve van de
voortplanting.
Nota:
Dit kan alleen gedurende de
krolsheid van de poes.
Twee kleurige
kat (wit en gekleurd) dus met-wit
(heterozygoot) [S-]. Enigszins evenredige kleurverdeling van wit + gekleurd in vlekken. Het effect van het
autosomaal
dominante
S- gen is variabel.
Nota:
Homozygoot [SS] geeft meer wit in de
vacht (de
harlekijn).
Hieronder vallen de
Bi-color en de
Tri-color.
Zie ook witbont of
Piebald-Spotting.
Losse knieschijf (verdraaiing, dislocatie); frequent
erfelijke
aanleg (Komt wel eens voor bij
Aby,
BKH,
Pers en
Rex): Operatief fixeren.
Fokken hiermee wordt afgeraden.
Ziekteverwekkend potentieel.
De pels is de haarvacht van de
kat, die bestaat uit verschillende
haartypen:
- De boven- of oppervacht met de dekharen.
- De tussenvacht met de kroonharen.
- De ondervacht met de donsharen.
De snor- en oogharen worden hiervan apart beschouwd.
Nota:
Deze vachten zijn bij de diverse rassen verschillend.
Zo zijn bijvoorbeeld:
- Bij de
Pers de vacht het best is ontwikkeld en de donsharen vrijwel even lang zijn als de dekharen.
- De donsharen bij de
Turkse Angora minder ontwikkeld, dan bij de pers.
- De dekharen bij ontbrekend bij de
Cornish Rex.
- Alle 3 haarsoorten bij de
draadhaar kat onregelmatig gekruld.
Over de
verzorging van de vacht bij de Pers hebben we een aparte pagina met tips gemaakt
Percentage van voorkomen in de
expressie van een
eigenschap.
Bijvoorbeeld:
Van de
leukistisch
heterozygote witte katten is slechts een klein percentage
doof.
Zie ook:
vertraagde penetrantie.
Een pension is een opvang voor
huisdieren, die tijdelijk elders gehuisvest moeten worden.
Nota:
Pensions moet voldoen aan het
Honden en Katten Besluit.
Langharige
kat van
Perzisch type; Volle boven en dikke
ondervacht [ll].
Perzen komen voor in vrijwel alle kleuren; erkend zijn:
Zwart,
Blauw,
Bruin,
Lilac,
Red,
Crème,
Wit
en de bij deze kleuren behorende
torties.
Perzen komen bovendien in de volgende
vachttekeningen voor:
Nota:
Dit populaire
ras met alle mogelijk denkbare
vachtkleuren is waarschijnlijk in Franrijk en daarna in Engeland
gefokt vanuit de
Angora katten en de
Europese huiskatten met sterke selectie op haarlengte en het type.
De kat van het Perzische type met korte vacht is de
Exotic.
Wanneer het type te sterk is doorgezet noemen we deze
Pake-Face
Blijvende
besmetting; Ook als de
kat niet
ziek wordt of geweest is kan hij langdurig een mogelijke besmetter blijven.
Nota:
Sommige
virussen hechten hun DNA materiaal aan dat van de
chromosomen van de
cel en die worden daarmee persisterend.
Perzische kat met
Siamese
vachttekening.
Zie ook
Color-point.
Cobby
kat. brede ronde maar voor op platte
kop, grote wijduitstaande vrijwel geheel ronde
ogen, zeer korte of zelfs vlakke neus met
stop.
Kleine wijduitstaande
oren (bij de
Pers liefst in de vacht),
staart circa lengte 2/3 romplengte.
Nota:
Tegenwoordig is het
type bij de meeste variëteiten van de Perzen geëvolueerd naar een
overtyped type.
Dit veelgebruikte woord is Engels voor een
Huisdier en dus ook voor een
huiskat.
Shaded Silver of
Chinchilla kat, maar dan met
oranje ogen.
Wordt voornamelijk
gefokt in Engelstalige landen.
Dit getal is een uitkomst van een
test op een
serum.
Nota:
Het geeft de
zuurgraad aan van een (waterige) vloeistof.
Het getal loopt van 0 (zeer zuur) tot 14 (zeer basisch) en
7 hoort bij neutraal water.
Vloeistoffen zeer dicht bij 0 (accuzuur) of 14 (natronloog) zijn goed elektrisch geleidend en
giftig voor
levende
wezens.
Een
Melanine kleurstof voor het
pigment van de
hoofdkleur
rood; het
allel van dit
gen wordt aangegeven met
XO (of met XP).
De locus van dit gen zit op het
X-chromosoom (waarvan alleen de
poes er 2 heeft).
Nota:
De andere hoofdkleur is
zwart.
Deze beide hoofdkleuren zijn
co-dominant en daarom kan een poes 2 hoofdkleuren vertonen: Dit noemen we
Tortie.
Dit is het proces dat voor de
energie voorziening zorgt in de chloroplasten bij planten.
Onder invloed van het (zon)licht wordt de brandstof
ATP geproduceerd.
Tevens wordt door dit proces water (H2O) en koolzuurgas (CO2) met nog andere stoffen in biologische
voedingstoffen, waaronder
koolwaterstoffen omgezet.
Nota:
Bij dit proces in de chloroplasten van planten en algen wordt dus energie opgeslagen in
bouwstoffen en komt zuurstof vrij.
Het dominante
allel voor Witbont.
Genetisch aangeduid met
[S-]. Onvolledig
dominant door
polygenen.
Komt op verschillende manieren tot
uitdrukking in
Bi-Color,
Particolor,
Harlekijn,
"Met-wit", etc.
Nota:
Verandert ook een
gemêleerde
Tortie in een
gevlekte
Schildpad.
Zie
Melanophoor.
Zijdelings versmalde neuslijn.
Bij de meeste
rassen ongewenst.
De Pixie Bob is een amerikaanse bobtail kat.
Het gaat hier waarschijnlijk om een originele wilde amerikaanse
kattensoort.
Zie ook
American Bobtail.
Nota:
Er zijn echter verhalen dat dit een kruising zou kunnen
zijn tussen de
Japanse Bobtail met een amerikaanse huiskat of misschien de
Maine Coon.
Slappe ontlasting, die in de
vacht blijft hangen.
Nota:
Over de
verzorging bij de
Pers hebben we een aparte pagina met tips gemaakt: Zie
Een plakpoep
Overmatige vorming van plooien in de
huid op de neus of wangen.
Nota:
Mogelijk het gevolg van
Brachycephalie.
Vaak is dan de mondhoek erg smal (scherpe hoek).
Staart met extra lange haren; Soms wordt ook bedoeld de lange haren aan de punt van de oren (Lynxpluimpjes) of die van tussen de tenen.
Een kat met eigenschappen van de
Rex en de
Scottish Fold tezamen.
Een
kat van de
vrouwelijke kunne of
geslacht.
Genetisch bepaald door de
genen op de
Somale
chromosomen [XX].
Omdat de hoofdkleuren
co-dominant zijn kan de poes 2 kleurig zijn
(tortie).
Nota:
Alleen de poes heeft 2
X-chromosomen, zodat een
recessief gen niet direct tot
uitdrukking hoeft te komen. De poes kan dan wel een
drager zijn. Wat dan bij de kater (1 X-chromosoom) hem direct tot
lijder maakt.
Opmerking:
De aanduiding "poes" wordt in de volksmond oneigenlijk ook gebruik voor het begrip "kat" en dus ook voor een
kater.
De poezenpil kan een oplossing zijn voor problemen met
open
volwassen
poezen die vaak of voortdurend
krols zijn.
Nota:
Deze pil wordt normaal 1 per week gegeven.
Als
voorbehoedsmiddel mag het slechts tijdelijk gebruikt worden, wegens een mogelijke kans op inwendige ontstekingen.
Of
Color-point
aftekening met het recessieve allel [cs] of/en [cb] homozygoot.
Een pointed kat is een
kat met vrijwel normaal gekleurde
points en een lichtere
(Burmees),
(Tonkanees) tot vrijwel ongekleurde
(Siamees) vacht op het lichaam.
De lichte kleur op het lichaam moet in harmonie zijn met die van de points.
Nota:
De
kleuren (van de Siamese points) zijn bijvoorbeeld: Sealpoint, bluepoint, lilacpoint, chocletpoint, redpoint, creampoint, tortiepoint, tabbypoint en tortietabbypoint.
Hierbij hoort dan altijd de Siameesblauwe oogkleur.
Deze kleurtekening van de Siamees is door
fokkers dmv gericht
kruisen overgezet op andere
rassen.
De uitstekende ofwel koude lichaamsdelen of
extremiteiten: de snuit, oren, poten, testikels en staart.
Bij de
pointed
katten zijn alleen deze lichaamsdelen (vrijwel volledig)
gekleurd.
Nota:
Dit effect is temperatuur afhankelijk en heet
Acromelanisme.
Meertenigheid: vooral bij de voortenen: Deze
mutatie vererft variabel
dominant door.
Deze
erfelijke
factor [Pd] is meestal ongewenst.
Komt o.a voor bij
Maine Coon.
Genetische combinaties en omgevingsfactoren die meebepalen hoe een bepaalde
erfelijke
factor uitwerkt, zonder dat er
dominantie is aan te wijzen of is aangetoond.
Vaak zijn er dan meerdere
genen in het spel, die elkaar beïnvloeden.
Nota:
Voorbeelden zijn te vinden bij het
lichaamstype, de
haarlengte, de
Rufushaarkleuring, temperatuurgevoeligheid, etc.
PKD is een
asomaal
dominant
erfelijke
afwijking in de
nieren. Deze aandoening heeft een
vertraagde penetrantie.
Er zijn langzaam groter wordende cysten (holten) in de nieren, die zijn met vocht gevuld en doen dus niet mee met de nierfunctie.
Vaak zijn ze omgeven door een kalkrijke rand.
Aangedane dieren worden gemiddeld ongeveer 8 jaar oud en hebben dan al vaak nakomelingen. Deze aandoening sterft dus niet natuurlijk uit.
Ze kunnen tegenwoordig vroeg worden opgespoord door een speciaal
ultrasound onderzoek.
De
trefkans van de
diagnose door dit onderzoek is ca 97% bij katten vanaf een leeftijd van 6 maanden (Positieve resultaten zelfs eerder!). Het aantal onterecht positieve uitslagen is echter verwaarloosbaar.
Overigens komt momenteel een
DNA-test op bloedmonsters hierop ter beschikking met een 100% zekerheid.
Nota:
Het schijnt dit nierfalen procentueel het meest voor te komen bij de
Pers en hieraan verwante katten (
Exotic,
BKH,
Ragdoll ).
Fokdieren van deze rassen dienen daarom getest of afkomstig van geteste ouders te zijn.
Enkele verenigingen bevelen aan om nu 2 generaties met ultrasound te testen. Daarna zal het fokken met katten met deze afwijking verboden worden.
Dit onderzoek kan gecombineerd worden met dat voor
HCM.
Zie
genenpopulatie en
kattenpopulatie.
Dit is het voorkomen van problemen: Bijvoorbeeld
infectie.
Showterm: Bekers en linten gewonnen voor BIV, VBIS, BIS, BID, BOB en BOA op
kattenshows.
Zie
classificaties.
Nota:
In een jaar of seizoen worden ook nog prijzen voor "nationale kampioenen" als "Beste kat", "Beste kastraat" of "Beste kitten" uitgegeven door verschillende organisaties.
Hiervoor worden voor de bovenstaande gewonnen prijzen op kattenshows punten gegeven en voor het hele seizoen bij elkaar opgeteld.
In het eropvolgende seizoen worden deze prijzen dan bij gelegenheid uitgegeven.
Primaire atopie is een
erfelijke
overgevoeligheid voor bepaalde stoffen; dus als een
allergie. Er vindt ook geen desensibilisatie plaats (is dus blijvend).
Dit is de verwachting na een behandeling van een
aandoening of
ziekteverloop en de situatie daarna voor de
gezondheid.
Zie
vertraagde penetrantie.
PRA is een
erfelijke degeneratie van de lichtgevoelige cellen
in het netvlies van het
oog, dat kan leiden tot blindheid.
2 vormen, beide
autosomaal; 1e.
Recessief. 2e
Dominant.
Fokken wordt hiermee afgeraden.
Titel van een
kastraat
showkat met 3
aantekeningen
CAP van verschillende
keurmeesters gehaald op verschillende
kattenshows.
Nota:
Na het Premiorschap kan de titel
Internationaal Premior worden verkregen met
CAPIB aantekeningen.
Valse
kies of voorkies;
gebitselement.
Dit zijn vroege
levenscellen, die geen
celkern bezitten.
Bacteriën lijken hier op.
Zie
Eiwitten.
Of Cytoplasma. Binnen de
celwand van de levende
cel bevindt zich het vloeibare
protoplasma met daarin verschillende soorten orgaantjes of
organellen.
Nota:
De organellen hebben elk hun eigen functie voor het
leven (1) van de cel.
Zie bijvoorbeeld de
Mitochondriën.
Het protoplasma is dan ook transportmedium van stoffen
tussen die organellen.
Bacterie die
oogproblemen (in het hoornvlies) veroorzaakt.
Zie
Vierkant van Punnett
Volksnaam voor het
hormoon voor de aanmaak van
moedermelk.
Zie
Oxytocine
Nota:
Dit hormoon wordt ook wel eens na de bevalling kunstmatig toegediend, als de
moederpoes geen melk heeft, om de aanmaak van de
biest op gang te brengen.
Dit is de periode waarin een besmette
kat
besmettelijk kan zijn voor anderen en dus
verplicht apart gehouden moet worden in een
quarantaineruimte om
een uitbraak bij andere dieren te voorkomen.
Nota:
Deze periode is meestal een halve tot een paar weken na een besmetting en/of het ziek worden.
Een dierenasiel moet en een dierenpension of
cattery zou een binnenverblijf als ziekenboeg moeten kunnen gebruiken.
Nota:
Een dier in
quarantaine zou met andere dieren geen direct (neus, adem, ..) contact en liefst geen indirect (water-, etens- of kattenbakken, ...) contact mogen hebben, zodat ze elkaar niet onderling kunnen
besmetten.
Een
moederpoes of een die gaat bevallen zal vaak andere katten wegjagen uit de buurt van het nest om haar
kitten te beschermen.
Nota:
Ze stijgt dan tijdelijk in de rangorde in de
cattery. Deze natuurlijke neiging noemen we het Queenie effect.
Of hondsdolheid; Mogelijk
lethaal (Varkens-)
virus dat het zenuwstelsel aantast;
infectie door contact.
Ook
besmettelijk voor mensen.
Nota:
Enting hiertegen is goed mogelijk.
Deze is meestal vereist bij reizen of vervoer naar andere landen.
of "lappenpop":
Stevige HLH met
FKH type kat en
Siamese aftekening als bij de
Heilige Birmaan.
Waarschijnlijk gefokt uit
Angora en Heilige Birmaan. Vele vachtkleuren ook
met-wit of
medaillon.
Nota:
Zou vaak een zeer zacht
karakter hebben en soms zich gedragen als een lappenpop.
Een biologische onderscheiding binnen een
ondersoort van een
geslacht.
Zie
raskat.
Het ras wordt door ons
fokkers weer onderverdeeld in
variëteiten en kleuren. Waar deze grens ligt is niet bij alle
organisaties hetzelfde.
Nota:
Om op titels te mogen voeren moet een ras
erkend zijn.
Zie hiervoor
kattenras en ons
rassen overzicht.
Zie
rasstandaard.
Een
kattenras wordt erkend indien er een van andere raskatten onderscheidende
rasbeschrijving is en er voldoende aantallen dieren op
kattenshows getoont (kunnen) worden.
Nota:
Hiervoor hebben de verschillende
overkoepelende organisaties regels voor opgesteld. Maar deze zijn niet allemaal gelijkluidend.
De verschillende
rassen (of
kattenrassen) worden gegroepeerd in enkele rasgroepen.
Binnen een rasgroep zijn zogenaamde
experimentele kruisingen toegestaan.
Nota:
De bij het
FNK aangesloten
verenigingen hanteren de volgende rasgroepen:
- Perzen, Exotic korthaar en daarbij Brits korthaar.
- Burmezen, Tonkanezen, Siamezen, Oosters korthaar, Balinezen en Mandarins.
- Abesijn en Somali.
- Manx en Brits korthaar voor de fok van Manx.
- Scottish Fold en Brits korthaar voor de fok van Scottish Fold.
- Sphinx en Devon Rex voor de fok van Sphinx.
- Ocicat en Abessijn voor de fok van Ocicat.
- Manx en Brits korthaar voor de fok van Manx.
Alle andere rassen worden niet tot rasgroepen gerekend en mogen niet onderling worden
gekruist zonder toestemming. Zie verboden kruising.
Zie ook ons
kattenrassenoverzicht.
Een selectieve onderscheiding binnen de ondersoort
Felis Catus op (niet-essentiële anatomische) specifieke punten van andere
kattenrassen (zoals de
huiskat), beschreven in een
rasstandaard.
Nota:
Wordt selectief verkregen in de
Raskattenfok door
fokkers.
Een raskat wordt pas als zodanig erkend
(genotype) als er kitten zijn die 3
generaties hetzelfde erkende
ras hebben als die van alle (voor)ouders.
Het in stand houden (zie
raskattenpopulatie), verbeteren of creëren van nieuwe
raskatten door
fokkers.
Nota:
Verbeteren en creëren gebeurt vaak m.b.v.
inkruisen van
respectievelijk gelijksoortige en vreemde
variëteiten en selectie.
Uiteindelijk bepaald de selectie als een kunstmatige
evolutie het resultaat.
Er worden in Nederland jaarlijks naar onze schatting 10.000
raskittens gefokt.
De raskattenpopulatie in Nederland is daarom zo'n 100.000 dieren, wat klein is t.o.v. de totale
kattenpopulatie.
De meesten hiervan zijn te vinden bij de
Pers,
Brits korthaar,
Maine Coon en
Noorse Boskat.
Nota:
Als een poes gemiddeld ongeveer 3 à 4 kittens krijgt zijn er slechts zo'n 3.000 actieve fokpoezen.
Er zijn bovendien zo'n 50tigtal
kattenrassen.
Als we er ook nog rekening mee houden dat onderling de rassen en daarbinnen de
variëteiten niet zomaar met elkaar
gekruist mogen worden, zien we snel in dat de
foklijnen van veel kattenrassen binnen Nederland erg smal zijn.
Geregelde import van goede fokdieren is daarom noodzaak om de
variatie in de
genenpool in stand te houden.
Een beschrijving of typering van het
fenotype van het
ras van een
raskat.
De bedoeling is impliciet dat het bedoelde ras zoveel als mogelijk
fokzuiver wordt gefokt voor de gemeenschappelijke
kenmerken van alle toegestane variëteiten.
Dit is het uitgangspunt voor de
beoordeling van katten door
keurmeesters op
kattenshows.
Nota:
Deze beschrijving van een specifiek
ras stelt de eisen voor de beoordeling van:
Lichaam (bouw/type, poten),
Kop (vorm, neus, mond),
Ogen (vorm en kleur),
Oren,
Staart, toegestane
aftekeningen en
vachtkleuren (Variëteiten) en
Conditie (+ verzorging).
Hier wordt bovendien voor elk ras een
puntenschaal van in totaal 100 (verdeeld over de hier genoemde lichaamsdelen/eisen) gemaakt ter afweging.
Of
fokzuiver: Hier wordt vaak aangegeven met hoeveel
generaties met een dier geen
out-cross is gedaan.
Zie ook
homozygoot.
Nota:
Wanneer een dier niet fokzuiver is kan een
stamboom worden geweigerd of kan dit worden aangegeven
daarop met
experimenteel of
variant.
Ook kan mogelijk slechts een
afstammingsbewijs of
registratiebewijs worden afgegeven.
Zie ook:
fokverbod.
Een
chip uitleesapparaat met een spoel en een display.
Dit handapparaat geeft met de spoel magnetisch wat energie aan de chip.
Vervolgens zal deze hierop zijn identificatiecode uitzenden.
De reader leest deze en geeft het weer op het display en hiermee is een geregistreerd dier eenduidig bekend.
Zie:
Registratie.
Nota:
De reader en de chip moeten wel bij elkaar passen. Hiervoor is een ISO-standaard gedefinieerd. Het begin van de Nederlandse identificatiecode is "528".
Allel ondergeschikt aan (zonder prioriteit over) een ander (meer
dominant) allel van hetzelfde
gen; Dit allel wordt aangegeven met een kleine letter.
Komt alleen tot
uitdrukking in het
fenotype als het dubbel voorkomt (homozygoot of tezamen met een nog meer recessief allel).
Nota:
Uitzondering zijn meestal de genen op het enkele
X-chromosoom bij
katers (omdat het bijbehorende
Y-chromosoom vrijwel geen genen bevat). Bijvoorbeeld het gen dat de
hoofdkleur zwart of rood bepaald.
De rode hoofdkleur;
Somaal Gen
[XO] of [XP].
Zie ook
Phaeomelanine
Nota:
De
vachtkleur rood komt tot
uitdrukking tezamen met het
allel voor niet-verdunning
[B-].
Vaak is er wat
tabbytekening zichtbaar in het rood en meestal horen hier een koper of donker oranje oogkleur en een steenrode neusspiegel en teenkussentjes bij.
Een
Silver [I-] kat in de hoofdkleur
rood [XP] of samen [I- XP].
Zie
Cameo,
Shaded Cameo,
Red-
Shaded Silver,
Shell of
Red-Smoke.
(Meiose)
celdeling waarbij willekeurig van elk chromosomenpaar steeds een enkel
chromosoom in de
eicel of
zaadcel terechtkomt.
Zie
Iris.
De registratie van de Nederlandse
raskatten geschied door de
stamboeksecretariaten van de
kattenverenigingen en de
Nederlandse databank Gezelschapsdieren.
Nota:
Deze laatste houdt een database bij van de
chipcodes, die ingeplant zijn.
De doelstelling is het eenduidig kunnen
identificeren van een dier met een
chipreader.
Een registratiebewijs wordt afgegeven door een
stamboek van een
kattenvereniging voor katten die afkomstig zijn uit een toegestane
experimentele kruising.
Dit is eigenlijk een gewone stamboom met de toevoeging
Var of "R" van registratie.
Nota:
Op dit bewijs worden tot 4 generaties experimenteel aangegeven, waarna een legale
stamboom volgt.
Meestal krijgen kittens hieruit afkomstig een
fokbeperking opgelegd.
Met replicatie wordt bedoeld het dupliceren van de
chromosomen als onderdeel van de
reproductie van een
cel.
Hiertoe wordt ieder chromosoom gesplitst in de afzonderlijke strengen.
Vervolgens wordt een nieuwe streng eraangemaakt met de juiste DNA-basen,
zodat die weer geheel past op de oorspronkelijke streng.
Alle
levende
wezens zijn in staat om zich te reproduceren.
cellen
ontwikkelen zich, delen zich en vormen dochtercellen.
Organismen planten zich voort door reproductie in het nageslacht.
Nota:
Zie ook
Thomas Malthus.
Dit is in
levende
wezens het vrijmaken van de chemische
energie, die opgeslagen is in de
voedingstoffen van het voedsel, zoals
eiwitten en
koolwaterstoffen.
Nota:
Bij dit proces wordt ook
zuurstof opgenomen en komen water en koolzuurgas vrij.
De chemische energie in de dierlijke cel wordt tijdelijk opgeslagen in het molecuul
ATP.
Ruim de helft van de vrijgemaakte energie is weer nodig voor de
spijsvertering.
Een vluchtige vloeistof met scherpe geur dat soms gebruikt wordt bij de bevalling om de adem bij juist geboren
kitten op gang te brengen. Een flesje is bij de
dierenarts en speciaalzaken te verkrijgen.
Dit is een
virus (bijvoorbeeld:
Leukemie) met de eigenschap dat het in staat is zijn eigen
DNA
informatie in dat van de chromosomen van de
gastheer te kopiëren.
Nota:
Die gastheer zou dan een
persistente
drager van dat virus kunnen worden. Om dit vast te stellen zou een 2e test na 3 maanden
(ELISA) uitgevoerd moeten worden.
Kat met korte krulvacht door een
Mutant
autosomaal
Gen: Zie
Cornish,
Devon,
German,
Dutch,
Oregon.
Nota:
Er zijn verschillende recessieve Rex genen, (die dus samen met beide genen
heterozygoot toch niet-Rex katten geven). De
Selkirk Rex en de
American Wirehair moeten
hiervan ook apart worden onderscheiden.
Zie ook
LaPerm: een nieuw ras.
Zie
niesziekte.
Het RNA
chromosoom is een tijdelijke tussendrager van
genetische informatie in een
cel.
De
nuceotidebasen zijn hier iets anders dan in het DNA.
Nota:
Van het
DNA chromosoom wordt in de celkern gekopieerd
naar het RNA.
Dit RNA verlaat de
celkern om vervolgens via de
codering een eiwit te definiëren.
Dit eiwit moet vervolgens weer de cel in staat stellen
zijn functie te verrichten.
Ribosomen zijn
organellen binnen de levende
cel.
De Ribosomen zijn betrokken bij de
eiwitsynthese.
De geproduceerde eiwitten worden vervoerd via het
Golgi-complex.
Amerikaans keuring systeem op een
kattenshow, waarbij de
keurmeesters elk in een ring en-publiek de
katten
beoordelen in een hoek (de ring) van de tentoonstellingsruimte.
De katten worden elk door meerdere keurmeesters gekeurd, met dus meerdere
prijzen en er worden meerdere
titel
aantekeningen op een show vergeven.
of
Schimmel; Zie
Dermatophytose.
Zie
Oogvorm.
Zie
Red.
Zie
Redsilver,
Warm bruine
(Taan)
vachtkleur bij de
Abessijn en de
Somali.
Mogelijk verwant met de kleur bij de
Golden.
Zie ook:
Wildkleur en
Rufus.
Geheel zonder staartje (Am.) bij bijvoorbeeld de
Manx.
Zie ook
Stumpy en
Rumpy-Riser.
Klein recht staartje (slechts enkele wervels).
Zie ook
Rumpy en
Stumpy.
Zo noemen we de polygenen die meebepalen hoe diep of intens een kleur wordt.
Bijvoorbeeld het rood van een rode kat of de
taankleur van een
Golden of
Abessijn.
De Rus is een
Foreighn Kortharige
egale
kat met
felgroene ogen.
De
vachtkleur is meestal
blauwgrijs, maar tegenwoordig ook
zwart of
wit.
Dominant
allel (t.o.v. het
s_allel)) Wit-bont of
Piebald-Spotting
allel. Veroorzaker van witte gebieden op de
kat. Zeer variabel
(polygenetisch?).
Komt van weinig tot vrijwel geheel witte gradaties voor.
Veroorzaakt bij de
tortie poes een verdeling van de
gemêleerde rode en zwarte haren tot
bonte gebieden (de
schildpad)
Niet-bont
recessief
allel t.o.v. het
S-allel.
Genetische aanduiding [swsw of glgl]. Zie
Spotted White.
Aparte iets lichter dan zwarte
vachtkleur bij de
Bengaal of bij de
Burmees.
De Savannah kat is een nieuw
kattenras,
die nog niet in Nederland voorkomt.
De oorsprong ligt waarschijnlijk bij de Serval, een afrikaanse spotted kat van de savanne.
Nota:
Hij heeft iets weg van een wat grote, maar slanke
Bengaalse kat. Hij is mogelijk hiermee gekruist om het caracter wat tammer te krijgen.
Restant van strepen van de
Tabbytekening voor op de kop bij een
Shaded kat.
Dit is een groot
vierkant van Punnett, dat wordt gebruikt om de mogelijkheden en kansen in te kunnen schatten bij de
vererving van meerdere
genen tezamen.
Nota:
Dit is volgens ons overbodig tijdrovend en lastig.
Het is absoluut niet nodig om heel erg grote vierkanten van Punnett, zoals je vaak in de literatuur ziet, uit te schrijven, alles tenslotte weer uit te zoeken en bij elkaar te vegen.
Het is veel handiger om het anders en eenvoudiger te doen:
- eerst de zygoten uitsplitsen,
- dan de allelen per gen apart een klein vierkant van Punnet hanteren om de mogelijkheden en de deelkansen te bepalen,
- daarna de verschillende mogelijke combinaties op te schrijven
- tenslotte van die mogelijkheden de kansen te bepalen door de deelkansen met elkaar te vermenigvuldigen.
Dit geeft ook meer inzicht. We zullen dit hier meteen laten zien hoe dat gaat:
Voorbeeld:
Heterozygoot korthaar blauw/creme tortie poes: Genen [XEXP Ll dd]
wordt gepaard aan een
heterozygoot korthaar en voor dillution heterozygoot rode kater: Genen [XPy Ll Dd]
Uitgesplitst geeft dit:
- Somale genen [XEXP] voor de poes en [XPy] voor de kater.
| .................. |
|
Poes |
|
|
XE |
XP |
Kater |
XP |
XEXP |
XPXP |
y |
XEy |
XPy |
Dus [XEXP en XPy] geven: 1 op 4 of 25% tortie [XEXP], 1 op 4 of 25% [XPXP] rode hoofdkleur poes en 1 op 4 of 25% rode [XPy] en 1 op 4 of 25% zwarte [XEy] hoofdkleur kater.
Er zijn zo hier 4 mogelijkheden met elk 25% kans.
- Langhaar allelen [Ll] voor de poes en [Ll] voor de kater.
| .................. |
|
Poes |
|
|
l |
L |
Kater |
l |
l l |
Ll |
L |
Ll |
LL |
Dus [Ll en Ll] geven: 3 op 4 of 75% korthaar [L-] (fenotype) en 1 op 4 of 25% [ll] langhaar.
Er zijn hier 2 mogelijkheden in het fenotype.
- Dillution allelen [dd] voor de poes en [Dd] voor de kater.
| .................. |
|
Poes |
|
|
d |
d |
Kater |
D |
Dd |
Dd |
d |
dd |
dd |
Dus [dd en Dd] geven: 1 op 2 of 50% volgekleurd ([Dd] heterozygoot) en 1 op 2 of 50% [dd] verdunde kleuren.
Er zijn ook hier slechts 2 mogelijkheden in het fenotype (en genotype).
Samenvatting (van de punten 1. en 2.)
De combinaties en de deelkansen op resultaten per gen:
- De allelen [XE], [XP] en [y] geven: hoofdkleuren poes [XEXP] (tortie) of [XPXP] (rood) en kater [XEy] zwart of [XPy] rood: of 4 mogelijkheden elk 25%.
- De allelen [L] en [l] geven: [Ll] (korthaar) en [LL] en [ll] (langhaar): oftewel 2 mogelijkheden met langhaar fenotype [L-] totaal 75% en korthaar [ll] 25%.
- De allelen [D] en [d] geven: [Dd] (normaal gekleurd) en [dd] (geklonterd): of 2 mogelijkheden elk 50%.
Er zijn dus hieruit 4 x 2 x 2 = 16 fenotype combinaties mogelijk.
Het is handig als je het bovenstaande in een tabelletje opschrijft.
Het uitschrijven van de combinaties:(punten 3. en 4.)
- Een combinatie bijvoorbeeld hiervan is [XPXP L- dd]: oftewel een kortharige creme poes.
De kans hierop is dan 25% ([XPXP] rode hoofdkleur poes) x 75% ([L-] korthaar) x 50% ([dd] verdunde kleuren) = 9.3 % of anders uitgeschreven: 1/4 x 3/4 x 1/2 = 3/32.
- Een ander voorbeeld is [XEy ll D-]: een zwarte langhaar kater.
De kans hierop is dan 25% ([XEy] zwarte hoofdkleur kater) x 25% ([ll] langhaar x 50% ([D-] normaal gekleurd) = 3.1 % of ook: 1/4 x 1/4 x 1/2 = 1/32.
- De andere 14 combinaties kunt u nu eenvoudig ook zo uitschrijven.
Het schaakborddiagram zou hier 64 velden hebben en daar ben je wel een uurtje of wat mee zoet om alles correct uit te puzzelen.
Hiermee wordt een kaak me bedoeld, waarvan het
gebit niet symmetrisch staat.
Dus met een afwijking van de
tanden naar links of naar rechts, of iets dergelijks.
Het wordt afgeraden om met dieren die dit hebben te
fokken.
Nota:
Op een
kattenshow wordt hiervoor een
kwalificatie geweigerd.
Zie
Strabismus.
Een benaming voor een
tortie
poes met beide
zwarte en
rode
kleuren (of afgeleide; zoals
blauw met
creme).
Nota:
Wanneer de
kleuren niet zijn
gemêleerd maar zijn verdeeld in ongeveer evenredig grote vlekken (patches) is het meestal
met-wit [S-] en dan spreek men van een
Tri-Color.
of Ringworm; Zie
Dermatophytose.
Schimmels of Fungi zijn een aparte levensvorm met
Prokaryote cellen.
Paddestoelen zijn ook schimmels.
Nota:
Hieronder vallen ook verschillende op weefsels
parasiterende vormen, zoals
Ringworm.
Te bestrijden met
Fungiciden.
Spinachtige: Uitwendige zeer kleine
Parasiet.
Schotse
vouwoorkat
BKH type;
Dominante
afwijking door een
mutatie veroorzaakt.
De langharige variant hiervan is de
Highland Fold.
Nota:
Deze mogen in dit geval alleen
heterozygoot zijn (zie
Homozygote vouwoor) en dus mag de SF alleen
gekruist worden met normale (niet-vouwoor) Brits-Korthaar katten en daarmee zijn ze geen zelfstandig
kattenras.
Zie ook
Scottish Straight.
Een afstammeling van een kruising van
Scottish Fold x
Brits Korthaar kat die geen vouwoor vertoont en er dus uitziet als een normale Brit.
De Scottish Straight mag niet
gekruist worden met de Scottish Fold omdat het mogelijk is dat deze toch het Fold-gen [Fd] draagt en er Homozygote vouwoor uit kunnen voortkomen.
Nota:
De
expressie van dit gen is namelijk wat variabel.
Soms vertonen
kittens de vouworen die later weer verdwijnen.
Hiermee wordt
genetisch
zwarte
vachtkleur aangeduid bij
pointed katten,
omdat de points soms toch iets lichter ogen dan zwart.
Soms ook wat neigend naar donkerbruin.
Dit is postmortaal onderzoek (naar de doodsoorzaak).
Hierbij zal o.a. het dier inwendig worden onderzocht.
Kunstmatige selectie is het uitkiezen en
fokken met die dieren, die het meest aan een ideaalbeeld (bijvoorbeeld een
rasstandaard) voldoen.
Voor natuurlijke selectie: zie
evolutie.
Nota:
Selectie zorgt voor een vermindering in de
variatie van de
genenpopulatie.
Hiermee wordt bedoeld een
effen oftewel
non-Agouti kat.
Rex kat
BKH type met een
dominant Rex-allel!
Deze
mutatie is in Wyoming (Amerika) ontdekt; en geeft een pluizige gekrulde
vacht en gekrulde snorharen.
Nota:
Deze mutatie is waarschijnlijk identiek met dat van de
German Rex.
Engelse aanduiding voor de lichte kleur van een
Tonkanees met een
Burmese aftekening.
Nota:
Zie ook
Tonkanese vachtkleuren.
Zie
Corneasequester.
Vroeger gebruikte
entstoffen met
antistoffen tegen een
virus, verkregen uit andere dieren (bijvoorbeeld paarden) die zelf goed tegen het virus bestand zijn.
Kan ook tijdelijk helpen om het dier de gelegenheid te geven om zelf antistoffen te maken of bij
kitten, die dat zelf nog niet kunnen of die dit niet gekregen hebben met de
biest.
Nota:
Momenteel uit de handel genomen.
Titer (gehalte) afwijkend van nul; er zijn dus aangetoonde
antistoffen tegen een bepaalde
besmetting.
Vloeibare
testmonsters afgenomen van een dier voor
testen op
afwijkingen of
ziektekiemen.
Bijvoorbeeld:
Bloed,
slijm,
urine, etc.
Voor seruminjectie: Zie
Serokat.
Gen van een bepaalde
eigenschap, dat zit op het
geslachtsbepalend of
Somaal
chromosoom.
Het sexen oftewel het onderscheiden van het
geslacht bij
kittens gaat als volgt:
Direct onder het staartje zie je de anus.
Onder de anus zit nog een opening
- bij het poesje zit de geslachtsopening vlak onder de anus.
- bij het katertje zit daar meer ruimte tussen,
omdat daar later de balletjes (testikels) tussen moeten.
Direct na de geboorte is dit verschil meestal duidelijk zichtbaar,
doch een enkele maal heb je een twijfelgeval.
Meestal is het dan toch een poesje.
Allelencombinatie waardoor de (meestal
zwarte strepen of spots van de)
vachtkleur in de
tabby
(agouti)
vachttekening
naar de toppen van de haren verdrongen wordt.
Groene ogen behalve oranje bij de
Pewter en
Shell.
Nota:
Mogelijk toch
genetisch een apart gen:
Wide-Banding [Wbwb] of/en
Inhibitor [I-];
Tipping circa 1/3 haarlengte.
Zie verder
Shaded Silver,
Shaded Golden,
Chinchilla en
Golden Chinchilla.
Bij de
non-Agouti katten krijg je met dit allel de
smoke en
Cameo variëteiten.
De
Shaded
Golden is een
tipped taankleurige
agouti kat in de zwarte hoofdkleur met
groene ogen.
Genetisch: [A- ii Wb- XE].
De [ii]
allelen geven het
non-Silver aan, maar het tipping effect is toch terug te vinden bij deze kat door het
Wide-Banding allel [Wb-].
Waardoor de
tabby
vachttekening in de agouti
vachtkleur (meestal
zwart) naar de toppen van de haren verdrongen wordt.
De
taankleurige (bruine) tussenkleur van de tabby vachttekening in de agouti vachtkleur is lichter geworden.
Nota:
Soms is er een restant zichtbaar voor op de kop (de
scarabee).
Wanneer het tabby zichtbaar blijft spreken we van een
Golden Tabby.
Wat ten aanzien van het type van de
Shaded Silver gezegd kan worden geldt hier ook voor de Shaded Golden.
Zie ook
Golden Chinchilla.
De Shaded
Silver is een
agouti kat met het
inhibitor [I-] allel in de meestal
zwarte hoofdkleur en met
groene ogen.
Genetisch: [A- I- XE] met groene ogen en een witte uitstraling.
De zwarte
tabby
tekening in de agouti
vachtkleur wordt naar de toppen van de haren verdrongen
(Shading) behalve bij de
accentjes.
Met de lange haren wordt de tabby tekening vervaagd en lijkt het alsof die is verdwenen.
De bruine tussenkleur van de
tabby tekening van de agouti vachtkleur is volledig veranderd in een glanzend wit.
Nota:
Mede doordat deze katten vaak minder
overtyped zijn geeft dit geeft deze katten een sprekend gezichtje, alsof de ogen nog groter zijn (zoals ook in de Perzische rasstandaard vereist wordt).
Het is daarom voor
keurmeesters soms moeilijk dit goed en evenwichtig te beoordelen.
Zie ook
Chinchilla.
Deze katten worden ook gefokt met oranje ogen (vooral in Engeland) en dan
Pewter genoemd.
Dit is een
vacht van ongelijke haarlengten.
Dit is een
Chinchilla kat, maar dan met een lichte oranje
tipping.
Genetisch: [A- I- WbWb XP].
Deze katten hebben normaal een oranje of koperen oogkleur.
Nota:
Zie ook
Cameo en
Pewter.
Zeer lichte
Shaded kat met een lichte oranje
tipping tot maximaal 1/8 van de haarpunten.
Genetisch:
[A- ii WbWb XP]. Ziet er daarom bijna geel uit.
Nota:
Zie ook
Golden Chinchilla.
Een showchecklist voor de
voorbereiding op een
kattenshow bestaat o.a. uit de volgende punten:
- Showmateriaal en
kooimateriaal.
- Foldermateriaal (bijv. catterykaartjes).
- De
inschrijfbevestiging (met routebeschrijving) en mogelijk het betalingsbewijs meenemen.
- De entingboekjes en eventueel de stambomen meenemen.
- Entingen en
ontwormen.
- Eten en drinken voor de kat(ten) en de mens.
- Evt. paspoorten.
- De
kattenkoffer gereed zetten.
- De auto aftanken.
- Een karretje voor transport naar en in de zaal.
- Etc.
Op een
kattenshow wordt bij de
beoordeling een
kwalificatie van de
geëxposeerde kat gemaakt door een
keurmeester. Van een kat met de kwalificatie
uitmuntend wordt gezegd dat dit dier showkwaliteit bezit.
Nota:
Deze beoordeling is slechts een momentopname van het
fenotype en het
gedrag.
In elk geval mag een showkat geen ernstige
fouten vertonen.
Bij een
raskat staan de eisen voor het
fenotype omschreven in o.a. de
rasstandaard.
Zie ook
fokkwaliteit.
Zie
beoordeling op een
kattenshow.
De
voorbereiding voor het showklaarmaken van de kat(ten) voor op een
kattenshow doe je in de week tevoren met:
- De kat laten wennen aan rumoer en het dragen.
- Controleren van de
nagels en de scherpe puntjes weghalen
- Eventueel de oortjes (bijv. bij perzen) bijwerken.
- De ogen verzorgen.
- De kat zorgvuldig controleren op andere zaken, zoals
gezondheid en
parasieten.
- Indien nodig de kat een bad geven.
Zie ook onze
verzorgingstips.
Naast het
kooimateriaal voor een
kattenshow heb je nodig:
- Verzorgingsmateriaal (o.a. Kammen en borstel).
- Poeder voor de laatste opmaak of een mogelijke noodschoonmaak.
- Mogelijk een display voor op de kooi.
- Foldermateriaal (bijv. catterykaartjes).
- Een
kattenkoffer met kattenbak (voor lange reizen).
- Stoelen en een tafel indien die niet op de shows van die vereniging beschikbaar zijn.
Een showvoorbereiding voor een
kattenshow bestaat o.a. uit de volgende punten:
- Tevoren plannen of de datum uitkomt
- Minimaal 3 weken voor de show
inschrijven.
- De inschrijfbevestiging controleren op eventuele fouten en correcties indienen.
- Controleren of de jaarlijkse
entingen (voor het buitenland ook
rabiës) in orde zijn (en mogelijk
ontwormen).
- De kat(ten)
showklaarmaken.
-
Showmateriaal en
kooimateriaal bijeenbrengen.
- Vroeg op, om op tijd te zijn voor de
veterinaire keuring.
Nota:
Wijzelf gebruiken hiervoor een
showchecklist.
OKH (oorspronkelijk uit Thailand oftewel Siam) met
Siamese aftekening;
Zeer slanke bijna witte romp en wigvormige kop met amandelvormige blauwe ogen en grote oren, lange rechte neus en bijna normaal gekleurde
points.
Zie ook
cs-allel.
Nota:
De oorspronkelijke aanzienlijk minder slanke Siamees heet tegenwoordig
Thai.
De langharige versie van de Siamees heet
Balinees.
Een Siamees met witte vlekken (
Met-wit) is niet toegestaan.
De vroeger regelmatig voorkomende
knikstaarten en
loensheid is door selectief
fokken vrijwel verdwenen.
Aanduiding voor een
pointed kat met blauwe ogen. Bij de
geboorte zijn deze
kitten geheel wit.
Deze aftekening wordt door
acromelanisme veroorzaakt.
Nota:
De kleuren van de
points zijn normaal ook wat lichter als bij de standaard niet-Pointed
vachtkleuren.
Bijvoorbeeld bij een genetisch zwarte tabby point wordt soms oneigenlijk gesproken van
brown tabby point.
Zie ook
Siamees.
Zie
Blauwogige Albino (Ongewenst wit met licht blauwe ogen).
Zie ook
ca-allel.
Een meestal
blauwe kat uit Rusland met ongeveer
BKH
type, maar dan wat forser en een iets langere
(HLH)
vacht.
Nota:
Houdt ongeveer het midden tussen
Kartuizer en
Noorse Boskat.
Een nieuwe variëteit is een Siberische kat met
"points" en wordt
"Neva Masquerade" genoemd.
Deze beide
statistische begrippen zijn voor ons vrijwel aan elkaar gelijk.
Eenvoudig gezegd is dit de relatieve zekerheid, dat bij een groot aantal metingen de uitkomst binnen een bepaalde afwijking (marge) van het gemiddelde af ligt.
- Bij 1 Sigma is deze zekerheid ongeveer 50%.
- Bij 2 Sigma is dit ongeveer 80%
- Bij 3 Sigma is dit ongeveer 95%.
Nota:
Ruwweg genomen is de Sigma (afwijking van het gemiddelde) ongeveer het gemiddelde gedeeld door de vierkantswortel uit het aantal metingen.
Dus hoe groter het aantal metingen hoe kleiner de afwijking is.
Voorbeeld:
De kans bij de geboorte op een katertje is ongeveer 50%.
100 geboren kittens zou dan een gemiddelde geven van 50 katertjes.
De sigma is 5 (50 gedeeld door de wortel van 100). Dus 3 sigma is 15.
De kans dat het aantal katertjes hoger is dan 35 (= 50-15) is 95%.
Hieruit blijkt dat de aantallen erg hoog moeten zijn om over de juiste kans statistisch iets zinnigs te kunnen zeggen.
Het zilverwitte vachthaargedeelte tegen de huid waarin
pigment ontbreekt, wat veroorzaakt wordt door het
Inhibitor allel [I-].
Zie ook
Smoke,
Shell,
Chinchilla of
Shaded Silver.
Nota:
Donkere haarkleuring tegen de huid wordt hier als een fout gezien.
Soms is het echter het uitgroeien van nieuwe haren na de rui.
Silvertabby's zijn
Silvers [I- A-], waarbij de
agouti vachttekening duidelijk zichtbaar is.
Deze komen voor in twee klassen: met oranje ogen en met groene ogen en evenals de andere
tabby’s in de patronen blotched, spotted en mackerel.
OKH type kat uit Singapore met een
korte
ticked
vacht op een ivoorkleurige ondergrond en met gele of groene ogen.
Genetisch: [cbcb TaTa].
Nota:
Dit
ras is waarschijnlijk verkregen uit
kruising van
Burmees met
Abessijn.
Rex kat met
Siamese aftekening.
Of gelukbrenger: Zie
Korat.
Dit is het met het achterste over de grond schuren.
Het kan wijzen op een
besmetting met
wormen, een anus met aangekoekte
faeces of problemen met de
anaalklieren.
Een
vereniging kan een sluiting voor een bepaalde periode aan een
cattery opleggen bij een gebleken
besmettelijke
aandoening.
De cattery dient alle maatregelen te nemen om de aandoening en de
besmettelijkheid te verhelpen.
Nota:
Het is voorts voor de betrokken cattery verboden:
- een kat te verkopen, weg te geven, toe te voegen of tentoon te stellen.
- een dekking te geven of te ontvangen, zowel intern als extern.
- indien de besmetting ook via personen kan plaatsvinden moeten ook persoonlijke contacten worden vermeden.
De periode kan doorlopen totdat de cattery aangetoond weer besmettingsvrij is.
Zie ook
quarantaine.
Zie
mondslijmvliezen
Effen
(non-Agouti) kat met
Silver en oranje ogen: De
tipping is in de
vachtkleur aan de top tot 3/4 van de haarlengte en daaronder zilverwit.;
Genetisch: [aa I-].
Deze katten hebben normaal de oranje of koperen oogkleur.
De Sneeuw-kokoke is een
Sokoke kat met een
Siamese aftekening.
Samen met de
oogharen zijn deze voor de tast in het duister.
Pointed kat
FKH type met witte voeten uit
kruisingen van de
Siamees en de
American Shorthair.
Zie ook
Spotted White.
De Sokoke raskat is een weinig voorkomende kortharige Black
blotched tabby kat uit Kenia met een eigen type.
Het is een intelligente gespierde maar toch middelslanke levendige kat op lange poten.
De tekening wordt hier
African tabby genoemd.
Het ras is mogelijk mede afkomstig van verwilderde huiskatten uit Europa.
Nota:
De Sneeuw-kokoke is een Sokoke met een
Siamese aftekening.
Dit betekent dat het gen en/of de daarbij behorende
allelen zich op een
geslachtsbepalend
chromosoom (dus op het
X-chromosoom of (zelden) het
Y-chromosoom) bevindt.
Nota:
Dit houdt in dat
katertjes (die hun Y-chromosoom van hun vader hebben gekregen) deze X-chromosoom genen alleen van hun
moederpoes krijgen. En daarmee is deze
erfelijke informatie dus geslachtsgebonden.
Zo krijgt bijvoorbeeld een kater zijn
hoofdkleur alleen van zijn moeder.
En zo geeft een kater zijn eigen hoofdkleur alleen door aan poesjes.
Zie ook
asomaal.
Dit is een
Half Langharige (HLH)
Abessijn
kat.
Een injectiespuitje met daaraan een zeer dun slangetje om vloeibare
voeding
(kunstmelk) direct in de maag toe te dienen aan
kitten van niet-zogende moeders en die ook een flesje weigeren.
Nota:
Dit werkje dient met veel zorg gedaan te worden en alleen als het echt nodig is in overleg met de
dierenarts.
Classificatie van de
dieren in de
biologie.
Een soort heeft gemeenschappelijke
kenmerken en kan zich met elkaar voortplanten dwz
paren en weer
vruchtbare nakomelingen krijgen.
Nota:
Van een soort is het aantal
chromosomen altijd hetzelfde en zijn de chromosomen
compatibel met elkaar.
Amerikaanse inheemse katten hebben een verschillend aantal chromosomen ten opzichte van de overige katten op de wereld.
Aanduiding van de
wildkleurige
vacht bij de
Abessijn en
Somali met groene ogen; De verdunde
hoofdkleur
zwart; laat de (warm-koperrode)
taankleur zien [A- blbl D- Ta- Xo-].
Het is eigenlijk dus een
Cinnamon
tabby
ticked en de hoofdkleur is dus niet-rood, maar zwart.
Nota:
Tegenwoordig komen door het inkruisen ook alle andere
kleuren voor bij de Abessijn: Zwart (de echte wildkleur), Blauw, Chocolate, Lilac, Fawn, Red (echt rood om het nog wat ingewikkelder te maken) en Cream.
Vorm van
Spierdystrofie; Kan
Polygenetisch
Vererven.
Komt wel eens voor bij
Devon Rex en
Sphynx.
Een speciale
prijs kan worden gegeven door een
keurmeester op een
kattenshow aan een mooi
dier, dat in een groep zeker een andere
prijs of
aantekening verkregen zou hebben;
Bijvoorbeeld omdat het aantal dieren in zijn groep te klein is.
Spenen is de overgang van de vloeibare
(moeder)melk naar vaste voeding.
De speenperiode bij een
kitten is ongeveer op de leeftijd van 3 weken.
Zie
Zaadcellen.
Deze
naaktkat (vrijwel
haarloze
kat, met alleen wat
ondervacht) is het eerst in Canada gevonden, mogelijk afkomstig van de
Mexican Hairless. Redelijk middelgroot, maar slank
FKH type. De huidkleuren blijken hier dezelfde te zijn als de normale
vachtkleuren.
Genetisch een
recessief
autosomaal
allel: aangeduid met [hrhr].
Nota:
Mogelijk een
allel van het gen van de
Devon Rex. Ook daarmee veel
gekruist omdat de
typen ongeveer gelijk zijn.
Dit is het afbreken van organische stoffen om energie vrij te maken en om de kleinere molecuul-elementen te kunnen gebruiken voor de eigen
stofwisseling.
Nota:
Het afbreken van de (grote) moleculen van
voedingstoffen geschiedt in
verschillende achtereenvolgende processen door allerlei
enzymen tot elementaire
bouwstoffen.
Hierdoor worden deze stoffen oplosbaar in water en kunnen de
celwand passeren.
Geboren met
Open rug (geen sluiting v.d. wervelbogen); Normaliter
lethale
afwijking, frequent voorkomend; vooral bij
Manx (indien
homozygoot!).
Inwendige
darmparasiet; Zichtbaar bij anus (10 cm lang en gekruld).
Infectie via likken, eten,
moedermelk.
Vooral gevaarlijk voor oude, jonge en verzwakte
katten
en ook voor de mens.
Hygiëne en regelmatig
ontwormen is daarom nodig.
Zie
Ghostmarking.
Gevlekt (lichte vacht met veel zwarte ronde vlekjes)
tabby
vachtpatroon;
Genetisch
[A- tsts].
Nota:
Waarschijnlijk een afzonderlijk
recessief
gen dat de
zwarte tabbypatronen in kleine ronde vlekjes verdeelt: Mogelijk vandaar dat soms tabby mengvormen met spotted kunnen optreden.
Voor Spotted-White: Zie
Spotting.
of Gloving; Waarschijnlijk apart
recessief
allel:
Genetisch [swsw]
veroorzaakt de witte voetjes van o.a. de
Heilige Birmaan en de
Snowshoe.
Wit gevlekt: zie
Piebald-Spotting.
Sproeien is het aanbrengen van een
geurvlag door
katers met hun
anaalklieren.
Open katers kunnen sproeien om hun aanwezigheid voor
krolse
poezen te merken of hun territorium af te bakenen.
Nota:
Tijdens de krolsheid kunnen poezen ook sproeien.
Als een
gekastreerde kater toch na de behandeling blijft sproeien kan een hormonenkuurtje van de
dierenarts soms helpen.
Het dominante
S-allel(of
Piebald-Spotting) homozygoot geeft een Wit-bonte kat met relatief veel wit, zoals de
Harlekijn of de
Van.
of Grauwe Staar; Zie
Cataract.
of Pluim.
Over de
vachtverzorging speciaal voor de
Pers hebben we een aparte pagina met
tips gemaakt.
Dit komt voor bij o.a. de
Manx.
Homozygoot geeft dit mogelijk
skeletafwijkingen of
Spina Bifida.
Mogelijk komt hierop een
fokverbod.
Een officiële registratie van de gefokte
raskatten, verzorgd door een
kattenvereniging voor haar leden.
De vereniging geeft
stambomen uit aan de geregistreerde
catteries om verantwoord
fokken te bevorderen.
Iedere kat krijgt een uniek stamboeknummer en daarbij kan de identificatiecode bij opgenomen worden van
gechipte katten.
Nota:
Er is een reglement, waaraan de
fokkers moeten voldoen.
Als er bijvoorbeeld een
verboden
kruising is gemaakt of als er minder dan 4
generaties van afkomst bekend zijn wordt er geen stamboom uitgegeven, maar een
afstammingsbewijs.
Als er een toegstane kruising is gemaakt uit dieren van een verschillende rasgroep, dan wordt er geen stamboom uitgegeven, maar een
registratiebewijs.
Schriftelijk gewaarmerkt bewijs van de
geboortedata, de
afkomsten, het
geslacht,
ras en
kleur van
katten.
Uit de registratie blijkt de vastgelegde en erkende
variëteit en dat tenminste 3 generaties voorouders, die behoren tot hetzelfde ras of dezelfde
rasgroep, zijn opgenomen in het
stamboek.
Nota:
Indien er een ongebruikelijke (maar niet verboden) combinatie gemaakt is krijgt een stamboom de toevoeging
experimenteel.
In de generaties daarna kan een variëteit worden aangegeven met
var (meestal indien het alleen de vachtlengte kort of langhaar betreft).
Indien een verboden combinatie gemaakt is, wordt geen stamboom afgegeven, maar mogelijk nog wel een
afstammingsbewijs.
Bij een stamboom wordt tevens het
document voor het eigendom meegeleverd.
Ook bijvoorbeeld de
vererving van de kleuren is op een stamboom goed te volgen.
Indien een van de kittens hier niet aan voldoet, mag getwijfeld worden aan de correctheid van de opgegeven afstamming.
Bij de opmaak van een nieuwe stamboom wordt hierop dan ook streng gecontroleerd.
Zie
rasstandaard.
Zie
Sigma.
Dit is kansberekening.
Voorbeelden:
De kansen op welk
nageslacht vanuit een bekend
genotype kun je halen uit het
vierkant van Punnett.
Over de uitkomsten van de
vererving gelden uitsluitend de gemiddelden bij zeer grote aantallen
kittens en dus nooit zomaar op een paar
nestjes.
Bijvoorbeeld:
Tevoren mag je stellen dat bij kittens de kans op een katertje gelijk is aan 1 op 2 (of 50%).
Bij 3 kittens is de kans op enkel 3 katertjes 1 op 8 (of 12.5%).
Maar als er al 2 katertjes geboren zijn is daarna de kans op weer een katertje gewoon 50% en niets meer of minder.
Echter het gemiddelde aantal katertjes bij 100 kitten zal statistisch gezien het meest tussen de 45% en 55% liggen (dit is met een standaard afwijking van ongeveer 1
Sigma).
Indien er afwijkingen zijn in de gemiddelde aantallen kittens of
afwijkende
varieteiten per nest kan het zijn dat een
lethale erfelijke afwijking in het geding is.
Operatieve ingreep bij
poezen, waardoor die niet meer
vruchtbaar zijn.
Nota:
Deze kat valt hierna in de kastraten klasse op een
kattenshow.
Gevolg van doorgevoerde
lijnteelt oftewel selectief
fokken met een te smalle basis (te kleine groep of
lijn) met de bedoeling dat mogelijk de gewenste
eigenschappen worden vermeerderd of tot
uitdrukking komen.
Dit zijn de uiterlijke eigenschappen
(fenotype) waarmee dan doorgefokt wordt.
Echter hierdoor worden ook ongewenste eigenschappen naar voren gebracht, omdat recessieve fouten ook vermeerderd en ten slotte tot uitdrukking komen.
Vaak zijn dit abnormale
afwijkingen,
kleinere dieren en
kleinere nestjes.
Bovendien wordt de noodzakelijke
genetische variatie door sterke lijnteelt steeds minder. Het gevolg kan dan een
inteelt depressie zijn.
Nota:
Op den duur is het dus weer nodig om bij geconstateerde inteelt
inkruisen (out-crossing) te doen om de lijnen weer gezonder te krijgen.
Het is echter beter om dit te voorkomen en ook niet meer met afwijkende dieren (en ouders) te fokken.
Het zogenaamde
beginnersgeluk bestaat juist wegens het tegendeel.
Een persoon onder leiding van een
hoofdsteward op een
kattenshow die de
keurmeester behulpzaam is, door de
locaties (tafels, opbergkooien, etc.) te ontsmetten, de
katten op te halen en bij de
keurmeester voor te brengen, of/en de exposanten voor hun eigen beurt te waarschuwen.
Nota:
Deze taken zijn sterk verschillend bij de diverse
organisaties.
In Engelstalige landen heet deze persoon met een meer uitgebreide taak
Clerk.
Voor de opleiding als
leerling tot keurmeester dient men een behoorlijke ervaring te hebben als steward.
Zie
Metabolisme
Diepte of deuk boven de rug van de neus (meestal tussen de
ogen).
Wordt vereist volgens de
rasstandaard voor de
Pers en
Exotic.
Nota:
Veelal verboden bij andere
rassen.
Scheelzien; Kwam vroeger voor bij
Siamezen; vaak
erfelijke aandoening; chirurgisch behandelen en niet mee
fokken.
Nota:
Op een
kattenshow wordt hiervoor een
kwalificatie geweigerd.
Stompstaartje; Zeer korte staart bij bijvoorbeeld de
Manx (tot ca 3 cm) met
knik.
Zie ook
Rumpy.
Dit is een grote groep van eenvoudige tot complexe
koolhydraten.
In het lichaam worden deze energierijke en zoete organische verbindingen afgebroken (onder de besturing van
insuline) tot soorten
maltose, die soms weer bestanddelen zijn van
nucleïnezuren.
Nota:
Bij een overschot kunnen deze stoffen worden opgeslagen in het lichaam als reservevoedsel. Teveel voeren leidt dus tot
vetzucht.
Zie
Diabetes.
De situatie van een
parasiet en een
gastheer, die beiden van elkaar profiteren.
Nota:
De vroegste symbiose zal die van de
"Prokaryote cellen" met het
"Mitochondriën", waaruit onze cellen de
"Eukaryote cellen" zijn ontstaan.
Eerste kenmerken voor een aandoening,
afwijking of
ziekte zijn:
afwijkend
gedrag,
weinig of niet eten, onzindelijkheid, sproeien, braken (anders dan
haarballen),
diarree,
opgezwollenheid,
huiduitslag of
haaruitval,
vermagering,
koorts of een
evenwichtsstoornis.
Nota:
De eerste 4 punten kunnen natuurlijk ook wijzen op
krolsheid!
Versmelting v.d. tenen: mogelijk
erfelijk.
Erfelijke
afwijkingen bij
leukistisch witte katten (met meestal blauwe ogen) door een stoornis in de ontwikkeling van de zenuwaanleg bij een
embryo: waarschijnlijk door het
dominante
allel
[W] veroorzaakt.
Nota:
Dit komt het meest voor bij
homozygoot [WW]. Dit geeft een meer dan dubbele kans op doofheid.
Een poging om witte katten met blauwe ogen te krijgen zonder doofheid (Heterozygoot [Ww]) is de
Foreighn White.
Terug naar de beginpagina.
Als u opmerkingen heeft of informatie ter verbetering, hebben wij graag een
e-mailtje.
Copyright: P.N.J. Vis. Gebruik van deze homepage is uitsluitend voor persoonlijk gebruik.
Kopiëren van deze informatie voor andere doeleinden is niet toegestaan.