Het land Albanië en het leven in Albanië

Achtergrond

Het land ligt ten noorden van Griekenland en wordt omgeven door Macedonië, Slovenië en Kosovo (voormalig Joegoslavië) . Het westen van het land grenst aan de Adriatische Zee en Italië ligt dus niet ver weg. Klik hier voor een kaart van Albanië .

Albanië is na de tweede wereldoorlog communistisch geworden. Helaas kon de leider Hoxha niet op een lijn komen met de Sovjet-Unie en hij sloot het land volledig af van de buitenwereld. Het was een enorm geïsoleerd land, waar mondjesmaat buitenlanders in mochten en nog minder Albanezen konden een bezoek brengen aan het buitenland. De leider wilde een volledig atheïstisch land c reëren, geen godsdienst was welkom, immers atheïsme zegt dat er geen enkele God is.

Het land heeft een communistisch verleden. Hoxha heeft jarenlang met ijzeren hand het land geregeerd. Hoxha heeft het land totaal afgesloten van de wereld. Niemand kwam het land in of uit. Dit heeft het land in grote armoede gebracht. De economie, infrastructuur, huizenbouw, alles heeft 50 jaar stilgestaan. De laatste 10 jaar probeert het land zich uit de armoede omhoog te hijsen. Het land heeft veel te bieden aan toeristen: een geweldig landschap en vele historische bouwwerken. Maar 50 jaar stilstand haal je niet zo maar in. Het geeft soms een heel gek straatbeeld: een man op een ezel, die mobiel belt met zijn baas. De wegen zijn heel slecht zodat vervoer per ezel een goede optie. Een land in opbouw heeft goede communicatie nodig en daarmee zal mobiel bellen snel uitgebreid worden.

Veertig jaar lang is er heel weinig aan de opbouw van het land gedaan, alle initiatief wordt de kop ingedrukt. Er is weinig gedaan aan infrastructuur: wegen bleven zoals ze waren of werden slechter. Er kwamen eigenlijk ook geen nieuwe wegen, hooguit in de stad. Communicatie was bijna niet mogelijk.

Slechte waterleiding, nauwelijks riolering en een elektriciteitsnet dat iedere keer weer uitvalt. Weinig huizen worden gebouwd, hooguit woonflats, zonder veel voorzieningen.

Al tien jaar is er nu meer vrijheid in Albanië. De opbouw is volop bezig. Maar het gaat allemaal heel moeizaam. De werkwijze is vaak heel primitief waardoor de opbouw veel tijd nodig heeft. Ook is er vaak geldgebrek. Verantwoordelijkheidsgevoel is door de dictatuur verbannen onder het gewone volk. Kortom, allerlei omstandigheden die de voortgang en de inhaalslag bemoeilijken.

Opbouw en herstel

Er wordt hard gewerkt aan bijvoorbeeld het wegennet, dit scheelt enorm in de reistijden. Er is niet veel gemotoriseerd verkeer in Albanië, meest bussen, vrachtwagens en een enkeling heeft een personenauto. Plaatselijk vervoer gebeurt veelal nog per ezel of paard.

Er zijn steeds meer mensen die zich een auto kunnen veroorloven, maar de meesten zijn afhankelijk van het busvervoer. Een afstand afleggen met de auto, het snelste vervoermiddel duurt gemiddeld drie keer zo lang dan bijv. in Nederland. Je doet per auto al gauw 7 uur over om naar de hoofdstad Tirana te rijden. Dit is voor Marijan nog vaak noodzakelijk om papieren voor de kinderen in orde te krijgen.

Het land is bezig met het bouwen van een noord-zuid-snelweg, dit zal een stuk in reistijd schelen. De auto’s kunnen wel snel rijden, maar de mensen zijn er nog niet aan gewend. Dit kan veel ongelukken veroorzaken: een snelle Mercedes, die om een oma met haar koe heen scheurt.

De hoofdwegen in de stad Gjirokastër zijn voorzien van kinderkopjes: net zoals in bijvoorbeeld Zutphen op de markt. De wegen in de "wijk" zijn vaak losse stenen, een enkele weg is voorzien van klinkers of stukjes asfalt, maar met erg veel gaten. Onderhoud kost veel energie en geld, en daar ontbreekt het meestal aan. Het is onmogelijk een stad in één keer goed aan te pakken. Iedere keer een stukje.

De auto’s die je tegenkomt in Albanië zijn vaak of een jeep of een Mercedes. Deze auto’s zijn goed bestand tegen slechte wegen. Onderdelen voor kapotte auto’s zijn van deze merken nog wel eens te krijgen in Albanië.

Toeristische trekpleisters

Gjirokastër is een stad met veel monumentale gebouwen. Als de toeristen eenmaal Albanië ontdekken met zijn geweldige natuur en rijke verleden, zal Gjirokastër een stad zijn waar ze een paar dagen voor uittrekken.

Als buitenlander is het verblijf in Albanië niet duur: reizen en logies zijn er erg goedkoop. Helaas zijn de faciliteiten in de accommodaties nog erg mager. Maar er komen steeds meer mogelijkheden.

De buitenlanders die in Albanië zijn, zijn eigenlijk allemaal hulpverleners en hebben vaak een eigen onderkomen. De enkele toerist is vaak een buitenlander die door een Albanese kennis wordt rondgeleid. Wil je iets bezichtigen, dan moet je de sleutel van het toegangshek opsporen.

Inhaalslag

Door de inhaalslag van de opbouw van het land maak je hele aparte situaties mee. Veel vervoer gebeurt nog net als 50 jaar terug: met een paard en wagen, of op de rug van een ezel: een heel prettig vervoermiddel met die steile rotsachtige bergpaadjes. Je kunt dus een man op een ezel tegenkomen, die mobiel aan het bellen is. Het gewone telefoonnet werkt niet altijd perfect, het is verouderd en er zijn veel mankementen, dus mobiel bellen is dan niet zo gek. Het l and kent nog lang geen volledige dekking, maar dat zal wel komen.

Ook bij de handel in goederen kom je de sprong in de tijd tegen: boerinnen, die hun eigen producten op straat verkopen, naast een vrachtauto die de achterklep open heeft met allerlei moderne producten en een apotheek die modern, volgens westerse begrippen, ingericht is.

Veel jonge Albanese mannen zijn naar Griekenland of Italië gegaan om geld te verdienen. De verdiensten delen ze dan met hun familie in Albanië. Als het visum is verlopen komen ze terug in Albanië om een eigen bedrijfje te beginnen van het geld en de kennis die ze hebben opgedaan in het buitenland. Er is behoefte aan alles in Albanië, dus dat is een goede start voor een eigen bedrijfje.

Nog steeds willen veel Albanezen naar het buitenland, omdat ze zien hoe die landen zich ontwikkeld hebben, wat in schril contrast is met Albanië. Maar een visum krijg je niet zo makkelijk meer.

Door de steeds modernere manier van leven wordt er bijvoorbeeld van het waterleidingennet meer geëist dan 15 jaar geleden. Er is daardoor maar een paar uur per dag water beschikbaar. Veel huizen hebben een eigen opslagtank en zorgen ervoor dat, als er water komt uit de waterleiding, het water opgeslagen wordt in die tank. Het leidingnet aanpassen aan de eisen die de bevolking nu heeft, gaat langzaam.

Gebruik maken van je mogelijkheden

Het is geweldig te zien hoe de Albanezen met zo weinig een redelijk bestaan kunnen opbouwen. Zo is er een man die langs de hoofdroute in Gjirokastër een autowasserette begonnen is. De wegen zijn heel zanderig, dus de auto’s zien er in no-time heel vies uit. Hij heeft in een onafgebouwd flatgebouw op de benedenverdieping (tussen de steunpilaren van de flat) stukken tentzeil en zeil afkomstig van vrachtauto’s opgehangen. Zo heeft hij verschillende wasruimtes gecreëerd. De auto wordt gedegen afgespoten, ingezeept en glanzend opgepoetst.

Met weinig materiaal en genoeg wilskracht kan hij zo zijn eigen gezin, maar ook die van zijn werknemers onderhouden.

Een ander voorval: er is een nieuwe weg gemaakt naar een toeristische trekpleister. Vlak aan de grens met Griekenland is een soort openlucht museum: de resten van een oude Romeinse stad zijn te bezichtigen. Over deze weg rijden bussen met toeristen naar deze attractie: een dagje Albanië vanuit Griekenland. De weg is mooi aangelegd, ook plaatselijk verkeer maakt graag gebruik van deze weg.

We zagen een Albanees die met zijn rechterkant van de auto van de weg raakt. De wegkant is erg hoog en de auto blijft hangen op zijn onderkant op de rand van de weg. We zitten, als Nederlanders, al plannen te maken om met de jeep en een touw de boel weer vlot te trekken. Koos zegt: wacht maar even, de Albanezen hebben zelf vaak ook een goede oplossing. En jawel, enkele andere voorbijgangers stoppen en als er 8 mannen zijn, tillen ze gewoon met zijn allen de auto weer op de weg. Een groet, en weg is iedereen weer, terwijl wij nog vol verbazing de situatie bespreken.

Een ander voorbeeld van aanpassing aan de materialen die je hebt: er is de mogelijkheid van een telefoonaansluiting in je woonhuis. Je moet dit aanvragen en dan krijg je bericht. De post werkt niet goed in Albanië en daarom wordt de aanvrager verteld elke dag naar een bepaalde televisiezender te kijken, waar bericht opkomt, wanneer jij aan de beurt bent voor de aanleg van de telefoonlijn. Veel mensen hebben wel televisie, dus berichten kunnen goed via de tv verzonden worden.

Een mooi land

Albanië heeft een prachtige, vaak nog ongerepte natuur. Op veel stukken rond steden en dorpen ontbreken wel de bomen, die zijn gebruikt voor het haardvuur, of om op te koken.

Qua klimaat is het net als Griekenland: middellands zeeklimaat: in voorjaar en najaar heerlijke temperaturen, ’s winters in de dalen vaak niet te koud.

Geweldige rivieren, bergen en kleurschakeringen. Een land met veel mogelijkheden.