DADA

Wat is DADA ???????

Theo van Doesburg probeerde dit uit te leggen tijdens DADA avonden in Nederland. Om in de sfeer te komen hoe dat ging? Theo van Doesburg zat op het podium en las voor, op tekens van Theo begon Kurt Schwitters die ergens achter in de zaal zat te blaffen, te koeren als een duif, of te blazen, sissen, kraaien als een haan, kwaken als een kikker enz. Let wel het is 1923. Een paar citaten uit de dadasophie van Theo van doesbrug:

 

"Het zal u waarschijnlijk verwonderen van iemand die aan het dadaïsme onschuldig is, van een niet-dadaïst een en ander over dada te vernemen."

"DADA: de schrik van den clubfauteuil-bourgeois, van den kunstcritikus, van den artist, van den konijnenfokker, van den hottentot,- van wien al niet."

"Ik zou overigens pretentieus zijn, wanneer ik in de mening verkeerde, dat het mogelijk ware het mysterie Dada intellectueel bevattelijk te maken. Dit is onmogelijk en zelfs den dadaïsten niet gelukt. Dada is een gezicht. Dada wil geleefd zijn. Dada verlangt geen intellectueele bevattingsmogelijkheid. Dada wijst elke logische begripsassociatie onverbiddelijk van de hand."

"Dada is geen kunstbeweging."

"Dada is eene directe levensbeweging die zich keert tegen alles, wat wij ons als levensbelang voorstellen."

"Dada stelt überhaupt geen vragen."

"Dada is de ontkenning van de algemeen, gangbaren levenszin."

"Dada is de sterkste negatie van alle cultureele waardebepalingen."

"De werkelijke dadaist neemt voor niets stelling, noch voor kunst, noch voor politiek, noch voor philosofie of godsdienst."

"De Dadaïst ziet in al deze merken, eener beschimmelde schijncultuur, een bedriegelijken handel. Elk merk heeft aftrek zoolang niet een nieuw merk is uitgevonden."

"Dada – dit woord beteekent niets en had, zooals Hausmann opmerkt, evengoed “Bébé, Sisi of Lollo kunnen zijn – is uit geen enkel a priori, uit geen enkele theorie ontstaan. Het ontstond uit een algemeen verzet tegen onzen geheele denkwijze."

"Dada is niet gemaakt, maar ontstaat"

"DADAIST kan men niet worden, slechts zijn"

 

Theo eindigde met de woorden, Weet u nu wat Dada is?

Opnieuw kwam er geblaf uit de zaal van Kurt Schitters. Na de lezing van Theo van Doesburg beklom Kurt Schitters het podium voor zijn “Ursachen und Beginn der grossen glorreichen Revolution in Revo”.

 

Kurt Schitters schreef een stuk over Dada in de Haagsche post van 20 januari 1923. Een kleine passage:

"Dada is in geen geval humoristisch, zooals de meeste bezoekers der dada-soirées meenen. Dada is ook niet mystisch of transcendentaal. Dada is het gezicht van onzen tijd. Dada is het lawaai der machine. Dada is het kaartspel van de burger om een tienden “Pfennif”. Dada is, wanneer iemand met een D-trein de heide oprijdt, om in een romantisch slootje te gaan roeien. Dada is de valuta, de smokkelhandel, het “Schiebertum”, het Duitse gemoed, Caruso op de grammophoon, de aeroplaan en de hengelaar die twaalf uur enthousiast hengelt en niet één stekeltje vangt."

 

Een klein gedicht van Kurt Switters, die zelfs in dit gedicht gebruikt maakt van het Fries!

 

Die zute tute

 

En as hja yn de poede seach

Dan wieren d’r reade kjessen yn.

Und als sie in die Tüte sah,

Da waren rote Kirschen drin.

Dan makke hja de poede ticht,

Dan wier de poede ticht,

Da war die zute zu.

   

 


 

De laatste Nederlandse dada-avond heeft Kurt Switters alleen verzorgt, (Theo en Nelly van Doesburg waren al naar Parijs vertrokken) in het gebouw De Phoenix te Drachten. Vrijdag 13 april, 08:00 uur s’avonds, entree ƒ 1,-  
Uit: De Drachtster Courant

 

Bekende dadaisten:

Evert en Thijs Rinsema

Kurt Schwitters

Otto van Rees – A.C. van Rees-Dutilh

Paul Citroen

H.N. Werkman

I.K. Bonset (pseudoniem van Theo van Doesburg)

 

 

terug naar het begin

 

 

naar de top